Derleme

AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER

Cilt: 7 Sayı: 1 1 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER

Öz

Giriş: Bu araştırmada ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışların belirleyicileri, bu davranışlarla ilişkili olan sosyokültürel etkenler ve çok kültürlü bakış açısının vurgulanması amaçlanmıştır. Sağlıkta eşitsizlikler değerlendirilirken hizmet sunucular ile bireyler arasındaki iletişim kadar, sağlık çalışanlarının kültürel yetkinliğe sahip olması da önemlidir. Profesyonel kuruluşlar ve akademik birimler sağlık hizmetinin sunumunda ve sağlık personelinin eğitiminde sosyal ve kültürel farklılıkları dikkate almalıdırlar. Gereç ve Yöntem: National Library of Medicine elektronik veri tabanı kullanılarak ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışları etkileyen sosyokültürel etkenleri konu alan araştırmalar aranmıştır. Verilerin analizine 2018 Şubat ayında başlanmış, 2007 Aralık-2018 Ocak ayları arasındaki geçmiş on yılı kapsayan araştırmalar “cultural, oral, health, behavior” sözcükleri ile taranmıştır. İngilizce özetine ulaşılan çalışmalardan kriterlere uygun 25 çalışma irdelenmiştir. Ağız ve diş sağlığına ya da ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışa yönelik olmayan, sosyal ve/veya kültürel etken içermeyen, metodolojik tipte olan, tam metine ulaşılamayan araştırmalar, konferans, bildiri ve kitap özetleri dâhil edilmemiştir. Bulgular beş başlıkta incelenmiştir: 1. iletişimle ilgili engeller; 2. finansal engeller; 3. estetiğe yönelik kültürel algı, inançlar, sosyal popülerlik ve kabullenilme; 4. cinsiyet ve eğitim ve 5. koruyucu ve tedavi edici hizmetlerin farkındalığı. Bulgular: Ağız ve diş sağlığı ile ilgili davranışları belirleyen hazırlayıcı, olanak sağlayıcı ve güçlendirici etkenlerin ve kültürel yetkinliğin göz önüne alınmadığı, sosyokültürel farklılıkların anlaşılmadığı ve kabullenilmediği durumlarda, sağlık hizmeti sunan personel ve hastalar arasındaki iletişimin koptuğu gözlenmiştir. Sonuç: Araştırmalar, iletişim; sosyoekonomik düzey; kültürel algı ve inançlar, cinsiyet, eğitim düzeyi ile koruyucu ve tedavi edici ağız ve diş sağlığı uygulamalarının farkındalığı ve kabullenilişi arasında ilişki olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agbor, A. M., & Naidoo, S. (2011). Knowledge and practice of traditional healers in oral health in the Bui Division, Cameroon. J Ethnobiol Ethnomed, 2011;7:6.
  2. Al-Ansari, J., Honkala, E., & Honkala, S. (2003). Oral health knowledge and behavior among male health sciences college students in Kuwait. BMC Oral Health, 3(1),2. doi:10.1186/1472-6831-3-2
  3. Al-Jaber, A., Al-Nasser, L., & El-Metwally, A. (2016). Epidemiology of oral cancer in Arab countries. Saudi Medical Journal, 37,3 (2016), 249–255. doi:10.15537/smj.2016.3.11388
  4. Amin, M., & Harrison, R. (2009). Understanding parents' oral health behaviors for their young children. Qual Health Res., 2009;19(1), 116-127.
  5. Andersen, R., & Davidson, P. (1999). Ethnicity, aging, and oral health outcomes: A conceptual framework. Adv Dent Res, 11(2), 203-209.
  6. Betancourt, J., Green, A., Carrillo, J., & Ananeh-Firempong, O. (2003). Defining cultural competence: a practical framework for addressing racial/ethnic disparities in health and health care. Public Health Reports. 2003;118(4):293-302.
  7. Butani, Y., Weintraub, J., & Barker, J. (2008). Oral health-related cultural beliefs for four racial/ethnic groups: Assessment of the literature. BMC Oral Health, 8(26).
  8. Buunk-Werkhoven, Y., Dijkstra, A., Bink, P., van-Zanten, S., & van-Schans, C. (2011). Determinants and promotion of oral hygiene behaviour in the Caribbean and Nepal. Int Dent J, 2011;61(5), 267-273.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Diş Hekimliği, Halk Sağlığı, Çevre Sağlığı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

27 Ocak 2020

Kabul Tarihi

23 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ekmekçi Güner, Ö., & Çilingiroğlu, N. (2022). AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER. Health Academy Kastamonu, 7(1), 165-180. https://doi.org/10.25279/sak.676066
AMA
1.Ekmekçi Güner Ö, Çilingiroğlu N. AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER. sak. 2022;7(1):165-180. doi:10.25279/sak.676066
Chicago
Ekmekçi Güner, Özlem, ve Nesrin Çilingiroğlu. 2022. “AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER”. Health Academy Kastamonu 7 (1): 165-80. https://doi.org/10.25279/sak.676066.
EndNote
Ekmekçi Güner Ö, Çilingiroğlu N (01 Nisan 2022) AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER. Health Academy Kastamonu 7 1 165–180.
IEEE
[1]Ö. Ekmekçi Güner ve N. Çilingiroğlu, “AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER”, sak, c. 7, sy 1, ss. 165–180, Nis. 2022, doi: 10.25279/sak.676066.
ISNAD
Ekmekçi Güner, Özlem - Çilingiroğlu, Nesrin. “AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER”. Health Academy Kastamonu 7/1 (01 Nisan 2022): 165-180. https://doi.org/10.25279/sak.676066.
JAMA
1.Ekmekçi Güner Ö, Çilingiroğlu N. AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER. sak. 2022;7:165–180.
MLA
Ekmekçi Güner, Özlem, ve Nesrin Çilingiroğlu. “AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER”. Health Academy Kastamonu, c. 7, sy 1, Nisan 2022, ss. 165-80, doi:10.25279/sak.676066.
Vancouver
1.Özlem Ekmekçi Güner, Nesrin Çilingiroğlu. AĞIZ DİŞ SAĞLIĞINI ETKİLEYEN SOSYAL VE KÜLTÜREL FAKTÖRLER. sak. 01 Nisan 2022;7(1):165-80. doi:10.25279/sak.676066

Sağlık Akademisi Kastamonu, 2017 yılından itibaren UAK doçentlik kriterlerine göre 1-b dergiler (SCI, SSCI, SCI-expanded, ESCI dışındaki uluslararası indekslerde taranan dergiler) sınıfında yer almaktadır. SAĞLIK AKADEMİSİ KASTAMONU Dergi kapağı Türk Patent Enstitüsü tarafından tescil edilmiştir.