Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Görüşlerinin Fenomenolojik Analizi

Öğretmen yetiştirme ve istihdam süreçlerinde yaşanan değişimler, öğretmenlik mesleğine yönelik algı, beklenti ve motivasyonların yeniden şekillenmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda öğretmen adaylarının mesleğe ilişkin görüşlerinin incelenmesine önem verilmektedir. Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğini seçme nedenlerini, motivasyon düzeylerini, beklenti ve kaygılarını, mesleğin geleceğine ilişkin algılarını ve öğretmenlik mesleğinin geleceğine yönelik önerilerini incelemektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Veriler görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma grubunu farklı üniversite ve branşlarda öğrenim gören 21 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının mesleği seçme nedenlerinin ağırlıklı olarak sevgi, ilgi ve topluma katkı gibi içsel motivasyonlara dayandığı görülürken aile etkisi ve atama gibi dışsal etkenlerin daha az etkili olduğu belirlenmiştir. Mesleğe yönelik motivasyonları ise olumlu ve olumsuz yönde değişiklik göstermektedir. Özellikle adayların mesleğe ilişkin kaygıları daha çok atanma, mesleki yeterlik ve değer kaybı üzerinde yoğunlaşmaktadır. Mesleğin geleceğine yönelik görüşlerin ise çoğunlukla olumsuz olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçlarının, öğretmen yetiştirme ve istihdam süreçlerine ilişkin değerlendirmelere katkı sunması beklenmektedir.

Changes in teacher training and employment processes are leading to the reshaping of perceptions, expectations, and motivations regarding the teaching profession. In this context, examining prospective teachers’ views on the profession is considered important. The purpose of this study is to examine prospective teachers’ reasons for choosing the teaching profession, their motivation levels, expectations and concerns, their perceptions regarding the future of the profession, and their suggestions for the future of the teaching profession. The phenomenological method, which is a qualitative research method, was used in the study. Data were collected through an interview form and analyzed using content analysis. The study group consists of 21 prospective teachers studying at different universities and in various fields. According to the findings, it was observed that the reasons for choosing the profession are primarily based on intrinsic motivations such as love, interest, and contributing to society, while extrinsic factors such as family influence and job placement were found to be less influential. Their motivation toward the profession, however, varies in both positive and negative ways. In particular, the candidates’ concerns regarding the profession are primarily focused on issues such as job placement, professional competence, and loss of value. It was also observed that their views on the future of the profession are mostly negative. It is expected that the findings of the study will contribute to evaluations of teacher training and employment processes.