Öğretmen Adaylarının Epistemolojik İnançları ve Üstbiliş Farkındalıkları Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi
Öz
Bu nicel çalışmanın amacı, İstanbul’da bulunan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde eğitim gören öğretmen adaylarının epistemolojik inançları ve üstbiliş farkındalıklarını cinsiyet, sınıf düzeyi ve okudukları bölüm açısından karşılaştırmaktır. Çalışmada nicel araştırma desenlerinden tarama araştırması kullanılmıştır. Bu çalışmanın örneklemi seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçsal örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmaya Fen Bilgisi Öğretmenliği, Matematik Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Üstün Zekâlılar Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği bölümlerinden toplam 790 öğretmen adayı gönüllü olarak katılmıştır. Veri toplama aracı olarak demografik anket, Epistemolojik İnançlar Ölçeği ve Bilişötesi Farkındalık Envanteri kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda öğretmen adaylarının Bilişötesi Farkındalık Envanteri ve Epistemolojik İnançlar Ölçeği toplam puanları arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bilişötesi Farkındalık Envanteri; üstbilişsel bilgi ve üstbilişin düzenlenmesi alt boyutları ile toplam puan bazında kız öğrenciler lehine anlamlı olarak farklılaşmıştır. Bilişötesi Farkındalık Envanteri’nin üstbilişin düzenlenmesi alt boyutu ve toplam puanları, Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin ise bilginin gerekçelendirilmesi alt boyutunun bölüm değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bilişötesi Farkındalık Envanteri alt boyutlar ve toplam puan bazında sınıf değişkenine göre istatistiksel anlamlı farklılık göstermezken; Epistemolojik İnanç Ölçeği’nin bilginin gerekçelendirilmesi alt boyutunun 2. ve 3. sınıflar arasında 2. sınıflar lehine, bilginin kaynağı/ değişmezliği alt boyutunun ise 2. ve 4. sınıflar arasında 4. sınıflar lehine anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abersek, M.K., Dolenç, K. & Kovacic, D. (2015). Elementary and natural science teachers’ online reading metacognition. Journal of Baltic Science Education, 14(1), 121-131.
- Akçay B., Usta Gezer S., & Akçay H. (2016). Öğretmen adayları için Epistemolojik İnançlar Ölçeği uyarlama çalışması, Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 1515-1536.
- Akın, A., Abacı, R. & Çetin, B. (2007). Bilişötesi Farkındalık Envanteri’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 7(2), 655-680.
- Aktamış, H., & Uça, S. (2010). Motivasyonel, Bilişsel ve Bilişüstü Yeterlilikler Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. İlköğretim Online, 9(3), 980- 989.
- Barzilai, S., & Zohar, A. (2014). Reconsidering personal epistemology as metacognition: a multifaceted approach to the analysis of epistemic thinking. Educational Psychologist, 49(1), 13-35, DOI: 10.1080/00461520.2013.863265.
- Başbay, M. (2013). Epistemolojik inancın eleştirel düşünme ve üstbiliş ile ilişkisinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 38(169), 249-262.
- Bendixen, L. D. & Hartley, K. (2003). Successful learning with hypermedia: the role of epistemological beliefs and metacognitive awareness. Journal of Educational Computing Research, 28 (1), 15- 30.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Scientific research methods. Ankara: Pegem Akademi
- Can, B., & Arabacıoğlu, S. (2009). The observation of the teacher candidates’ epistemological beliefs according to some variables. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 1(1), 2799-2803.
- Carter S.M., & Little M. (2007). Justifying knowledge, justifying method, taking action: epistemologies, methodologies and methods in qualitative research. Qualitative Health Research, 17(10): 1316-1328. doi: 10.1177/1049732307306927.
Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.