İNSANLIĞIN ORTAK DİNİ TEMELİ: FITRAT
Öz
İnsan sosyo-kültürel bir varlıktır. Bu yönüyle insan çevresiyle insandır; yani içinde bulunduğu doğal ve sosyo-kültürel çevresinden kazandıklarıyla gerçek insan olma konumunu elde eder. Bununla birlikte insan birçok biyolojik, aklî, ruhi donanım ve yeteneklere de doğuştan sahiptir, onları sonradan kazanmaz. Onun doğuştan sahip olduğu ahlakî-dini yetenekleri de bulunmakta-dır ve bunlardan biri de “fıtrat” tır. Psikolog ve din psikologlarının ortak kabulüne göre insan düşünen varlık olduğu kadar inanan bir varlıktır; onda inanma özelliği yaratılış gereğidir. Öte yandan kültürel antropoloji insanın ahlakî ve entelektüel özelliklerini içinde bulunduğu sosyo-kültürel ortamdan elde ettiğini ve bu yüzden insanın evrensel, ortak ahlakî-dini değerleri olma-dığını ileri sürmektedir. İşte bu tebliğde insan doğası ile inanç arasındaki ilişki ele alınacak ve insanda yaratılıştan sahip olduğu ahlakî-dini bir özellik olup olmadığı, eğer varsa bu özelliğin niteliklerinin neler olduğu üzerinde durulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdulbakî, Muhammed Fuad, el-Mu’cemu’l-müfehres, İstanbul: Çağrı Yay., 1990.
- Ahmed b. Hanbel, Müsned, İstanbul: Çağrı Yay., 1992.
- Aksekî, Ahmed Hamdi, İslâm,: İstanbul: İrfan Yayınevi, 1966.
- Ali el-Kârî, Şerhu’l-fıkhi’l-ekber, İstanbul: Dersaadet, 1375/1955.
- Âlûsî, Rûhu'l-me'ânî, Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî, ts.
- Ay, Mehmet Emin Çocuklarımıza Allah’ı Nasıl Anlatalım, Ankara 1987.
- Aydın, Mehmet Din Felsefesi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yay., 1987.
- Başgil, Ali Fuat, Din ve Laiklik, İstanbul: Yağmur Yay., 1977.
- Bedreddin el-Aynî, Umdetü'l-kârî, nşr. M. Münir Abduh, yy. ts.
- Beyzâvî, Envâru’t-tenzîl, (Mecmû’a mine’t-tefâsîr), Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî, ts.
