ABDÜSSAMED EL-GAZNEVÎ VE TEFSİRİ
Öz
Bu makalede, hicrî V. asırda yaşayan Hanefî fakîhi ve müfessir Abdüssamed el-Gaznevî'nin veonun 487/1094'de telif ettiği “Tefsîrul-Kur'ani'l-Azîm” isimli eserinin tanıtılması konu edilmiştir.Bu amaçla Gaznevî'nin ilmî kişiliği ile tefsir yönteminin belirlenmesine ve “Tefsîrul-Kur'ani'l-Azîm” isimli çalışmasının tefsir metodolojisi açısından incelenerek eserin tefsir tarihindeki yeri ve öneminin ortaya çıkarılmasına çalışılmıştır. Bu çerçevede tefsirin muhtevası kısaca tanıtılmış;bununla birlikte günümüze yazma olarak ulaşan eserin genel özellikleri üzerinde durulmuş;kaynakları ve kendinden sonraki dönemlere tesirleri araştırılarak “Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azîm”den iktibasta bulunan eserler tespit edilmiştir. Bu şekilde Abdüssamed el-Gaznevî'nin genelde temel İslam bilimlerine özelde ise tefsir ilmine katkılarının belirlenmesine çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abdülmecîd, İbrahim Bâcis, “Tefsîru’t-Taberânî em tefsîru’l-Gaznevî”, Âlemu’l- mahtûta ve’n-nevâdir, I/2, 1418/1997.
- Âlûsî, Ebü's-Sena Şehabeddin Mahmûd b. Abdullah, Rûhü'l-meânî fî tefsîri'l-Kur'âni'l- azîm ve's-seb’i'l-mesânî (tsh. Muhammed Hüseyin Arab), Beyrut: Dârü'l-Fikr, /1417.
- Bağdâdî, Babanzâde Bağdatlı İsmail Paşa (1338/1920), Hediyyetü’l-ârifîn esmâi'l- müellifîn ve âsârü'l-musannifîn, İstanbul: MEB, 1955.
- ―――, Îzâhü'l-meknûn fi'z-zeyli a‘lâ keşfi'z-zünûn an esâmi'l-kütüb (tsh. M. Şerefettin Yaltkaya), Ankara: MEB, 1945.
- Bedr, Abdurrahman Muhammed, Rusûmü'l-Gazneviyyîn ve nazmuhumü'l-ictimâiyye, Kahire: Mektebetü'l-Enclo'l-Mısriyye, 1987.
- Beyhakî, Ebü'l-Fazl Muhammed b. Hüseyin (470/1077), Târihü'l-Beyhakî (thk. Yahyâ
- Haşşab-Sadık Neşat), Beyrut: Dârü'n-Nehdati'l-Arabiyye, 1982. el-Mâtürîdî, Ebû Mansûr Muhammed b. Muhammed b. Muhammed (333/944),
- Te’vîlâtü’l-Kur’ân (thk. Ahmed Vanlıoğlu ; müracaa Bekir Topaloğlu), İstanbul: Mizan Yayınevi, 2005.
- Ertuğrul, Resul, Kutbuddîn eş-Şirâzî ve Tefsiri (doktora tezi), AÜ Sosyal Bilimler Ensti- tüsü, Ankara 2011.
- Fâsî, Muhammed Âbid, Fihrisu mahtûtâti hizâneti'l-karaviyyîn, Dârü'l-Beyza: Dârü'l- Kitâb, 1979.
