ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ

Eldar Hasanoğlu

doi:10.17335/sakaifd.219916

TR EN

ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ

Öz

Yahudi kutsal kitabı Tanah’ın standart metin haline getirilmesi süreç içerisinde gerçekleşmiştir. Erken dönem Yahudi kaynaklarında Tanah’ın içeriğiyle ilgili farklı görüşler geçmektedir. Yahudilikte kanon meselesi asırlar boyunca tartışma konusu olmamıştır. XIX. yüzyıldan itibaren kanonizasyonun ne zaman gerçekleştiği konusunda farklı görüşler dile getirilmiştir. Bir kitabın kanonik listeye alınması sırasında rabbiler tarafından dile getirilen söylemlerde dinî, mezhepsel ve asabiyetçi kaygıların hâkim olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı erken dönem Yahudi kaynaklarda Tanah’ın standart metni ve rabbilerin kanon algısı meselelerini tanıtmak, XIX -XX. yüzyıla ait kanonizasyonla ilgili görüşleri sunmaktır. Sonuç kısmında kanonizasyonla ilgili kanaatimiz beyan edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Tanah, Kanonizasyon, Rabbani Kaynaklar, Yavne Toplantısı

Kaynakça

Adam, Baki, Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat, İstanbul: Pınar Yay., 2001.
Alexander, Philip S., “The Parting of the Ways From the Perspective of Rabbinic Judaism”, Jews and Christians: The Parting of the Ways A.D. 70 to 135, ed. James D.G. Dunn, Tübingen: Mohr Siebeck, 1992, 1-26.
Alon, Gedalyahu, Toldot ha-Yehudim be-eretz Yisrael be-tkufat ha-Mişna ve ha-Talmud, Bney Barak: Hotzaat ha-Kibutz ha-Meuhad, 1989, I.
Aune, D.E., “On the Origins of the Council of Javneh Myth”, Journal of Biblical Litera- ture, 110: 3 (1991), 491-493.
Bade, W. Frederic, “The Canonization of the Old Testament”, The Biblical World, 37: 3 (1911), 151-162.
Beckwith, Roger T., The Old Testament Canon of the New Testament Church and its Background in Early Judaism, London: SPCK, 1985.
“Ben La’anah”, Jewish Encyclopedia, http://jewishencyclopedia.com/articles/2880-ben- la-anah, (03.10.2014)
Broyde, Michael, “Defilement of the Hands, Canonization of the Bible, and the Spe- cial Status of Esther, Ecclesiastes, and Song of Songs”, Judaism: a Quarterly Jo- urnal (http://www.thefreelibrary.com) (03.10.2014). Life and Thought, 44: 1 (1995), 65-79
Buhl, Frants, Kanon und Text des Alten Testamentes, Leipzig: Akademische Buchhand- lung, 1891.
Chapman, Stephen B., “Canon: Old Testament” The Oxford Encyclopedia of the Books of the Bible, ed. Michael D. Coogan, New York: Oxford UP, 96-109.

Chapman, Stephen, “The Canon Debate: What It Is and Why It Matters”, Journal of Theological Interpretation, 4: 2 (2010), 273-294.
Charles, R.H. The Apocrypha and the Pseudepygrapha of the Old Testament I-II, Oxford: Clarendon, 1913.
Childs, Brevard S., Biblical Theology of the Old and New Testaments, Minneapolis: Augsburg Fortress, 1992.
Christie, W.M., “The Jamnia Period in Jewish History”, The Journal of Theological Stu- dies, 26:104 (1925), 347-364.
Collins, John J., Seers, Sibyls, and Sages in Hellenistic-Roman Judaism, Brill, 2001.
Complete works of Josephus, tr. Syvert Havercamp, New York: Bigelow-Brown&Co., 1844, vol. IV.
Cross, Frank Moore, From Epic to Canon: History and Literature in Ancient Israel, Balti- more: The John Hopkins UP, 2000.
Dunbar, David, “The Biblical Canon”, Hermeneutics Authority and Canon, ed. D.A. Carson, J. Woodbridge, Eugene: Wipf&Stock Publishers, 2005.
Religion, 8 (1979), 135-142.
Maori, Yeshayahu, “Rabbinic Midrash as Evidence for Textual Variants in the Heb- rew Bible: History and Practice”, Modern Scholarship in the Study of Torah: Cont- ributions and Limitation, ed. Shalom Carmy, Lanham: Jason Aronson, 2005, 101-130.
McDonald, Lee M., “Primary Sources for the Study of the Old Testament/Hebrew Bible Canon”, The Canon Debate: on the Origins and Formation of the Bible, ed. L.M. McDonald, J.A. Sanders, Peabody: Hendrickson, 2002, 580-582.
Mellor, Enid B., “What Books Belong to the Old Testament”, The Making of the Old Testament, ed. Enid B. Mellor, New York: Cambridge UP, 2008, 105-131.
Newman, Robert C., “The Council of Jamnia and the Old Testament Canon”, West- minster Theological Journal, 38:4 (1976), 319-349.
Newman, Willis C., Old Testament Survey in Outline Form, Tacoma: Newman Interna- tional, 2009.
Oppenheimer, A’hron, “Terumot and Ma’aserot”, Encyclopaedia Judaica2, XIX, 652-654.
Russel, David S., The Method and Message of Jewish Apocalyptic, Philadelphia: West- minster, 1964.
Ryle, Herbert E., The Canon of the Old Testament, LondonNew York: MacMillan, 1892.
Segal, M.H., “The Promulgation of the Authoritative Text of the Hebrew Bible”, Journal of Biblical Studies, 72:1 (1953), 35-47.
Segal, Moşe Tzevi, Mavo ha-Mikra, Yeruşalayim: Kiryat Sefer, 1967, IV.
Spinoza, Benedict De, Tractatus Theologico-Politicus, tr. R.H.M. Elwes, London/New York: Routledge, 1966.
Stone, Timothy J., The Compilational History of the Megilloth, Tübingen: Mohr Siebeck, 2013.
Talmud Yeruşalmi, www.mechon-mamre.com
The Babylonian Talmud, ed. Rabbi Epstein, London: The Soncino Press, 1978.
The Mishnah, tr. Danby, Herbert, Oxford UP, 1933.
The original Hebrew of a Portion of Ecclesiasticus, ed. A.E. Cowley, A. Neubauer, Oxford: Clarendon, trhsz., xix-xxvii.
The works of Philo Judaeus, tr. C.D. Yonge, London: ?, 1855, vol. VI.
Thiessen, Clarence H., Lectures in Systematic Theology, Edermans Publishing, 2003.
Tosefta, www.mechon-mamre.com
Van der Toorn, Karel, Scribal Culture and the Making of the Hebrew Bible, Cambridge: Harvard UP, 2007.
Vermes, Geza, Ölü Deniz Parşömenleri: Kumran Yazıtları, trc. Nilüfer Çelebioğlu, İs- tanbul: Nokta Kitap, 2005.l
Veysman, Zeev, Mavo le-Mikra, Tel Aviv: ha-Universita ha-Petuha, 1990.
Wildeboer, Gerrit, The Origin of the Canon of the Old Testament, tr. B.W. Bacon, Lon- don: LuzacCo, 1895.
Wolfenson, Louis B., “Implications on the Place of the Book of Ruth in Editions, Ma- nuscripts, and Canon of the Old Testament”, HUCA, (1924), 151-178.
Zeitlin, Solomon, “An Historical Study of the Canonization of the Hebrew Scriptu- res”, PAAJR, III, (1931-1932), 121-158.
Zeitlin, Solomon, “Jewish Apocryphal Literature”, The Jewish Quarterly Review, 40: 3 (1950), 223-250.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Eldar Hasanoğlu
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2015

Gönderilme Tarihi

6 Ocak 2016

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2015 Cilt: 17 Sayı: 32

DOI

https://doi.org/10.17335/sakaifd.219916

IZ

https://izlik.org/JA45EM68FJ

APA

Hasanoğlu, E. (2015). ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(32), 25-48. https://doi.org/10.17335/sakaifd.219916

AMA

1.Hasanoğlu E. ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2015;17(32):25-48. doi:10.17335/sakaifd.219916

Chicago

Hasanoğlu, Eldar. 2015. “ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 (32): 25-48. https://doi.org/10.17335/sakaifd.219916.

EndNote

Hasanoğlu E (01 Aralık 2015) ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17 32 25–48.

IEEE

[1]E. Hasanoğlu, “ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 17, sy 32, ss. 25–48, Ara. 2015, doi: 10.17335/sakaifd.219916.

ISNAD

Hasanoğlu, Eldar. “ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/32 (01 Aralık 2015): 25-48. https://doi.org/10.17335/sakaifd.219916.

JAMA

1.Hasanoğlu E. ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2015;17:25–48.

MLA

Hasanoğlu, Eldar. “ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 17, sy 32, Aralık 2015, ss. 25-48, doi:10.17335/sakaifd.219916.

Vancouver

1.Eldar Hasanoğlu. ERKEN DÖNEM YAHUDİ KAYNAKLARINA GÖRE TANAH’IN KANONİZE EDİLMESİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2015;17(32):25-48. doi:10.17335/sakaifd.219916