Araştırma Makalesi

Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot

Cilt: 23 Sayı: 44 15 Aralık 2021
PDF İndir
TR EN

Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot

Öz

Yahudilikte Roş ha-Şana (Yıl Başı) ile başlayıp Yom Kippur (Kefaret Günü) ile sona eren Tişri ayının ilk on günü en kutsal zaman dilimidir. Bu dönemde genellikle Ultra-Ortodoks Yahudi gruplarca (haredim) yerine getirilen dinî bir uygulama hem Yahudilik içinde hem Yahudilik dışında tartışma konusu yapılmaktadır. Bu uygulama, kişinin günahlarının sembolik olarak tavuk ya da horoz cinsinden bir kümes hayvanına yüklenerek kesilmesi ve etinin fakirlere verilmesi geleneği olan kapparot ritüelidir. Hayvan hakları, hijyen kuralları vb. argümanlar yanında asıl tartışma ne Tevrat ne de Talmud’da geçmemesi nediniyle kapparot ritüelinin köken ve dolayısıyla dini meşruiyetine ilişkindir. Bazı araştırmacılar kapparot ritüelinin mabet döneminde Azazel’e adanan günah keçisi ayininin yerine mabet sonrası dönemde ikame edilen bir ritüel veya pagan-putperest kaynaktan alınan bir adet ve uygulama olduğunu iddia eder. Öte yandan kapparot uygulaması, Roş ha-Şana’nın ilk günü bir su kaynağı yanında icra edilen bir diğer tartışmalı arınma ayini taşlih (tashlick) ile de ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada günah keçisi ve taşlih uygulamaları bağlamında kapparot ritüelinin dini ve tarihi kökenleri ile bu ritüele yönelik itirazlar ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Dinler Tarihi, Ultra-Ortodoks Yahudilik, Roş ha-Şana, Yom Kippur, Kapparot, Taşlih, Günah keçisi

Kaynakça

  1. Adam, Baki. Yahudi Kaynaklarına Göre Tevrat. İstanbul: Pınar Yayınları, 2002.
  2. Ahituv, Shmuel. “Azazel”. Encyclopedia Judaica. ed. Fred Skolnik-Michael Berenbaum. 2/763-764. Detroit: Macmillan Rerefence USA, 2007.
  3. Alliance to End Chickens as Kaparos. “Founding Members”. Erişim 14 Kasım 2021. https://www.endchickensaskaporos.com/founding.html
  4. APRL, Animal Protection and Rescue League. “Our Mission”. Erişim 14 Kasım 2021. https://www.aprl.org/about
  5. Araz, Ömer Faruk. “Rabbâni Yahudiliğin Temellerini Oluşturan Hillel ve Şammay’ın Hayatı ve Ekolleri”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 6/2 (2017), 1049-69.
  6. Araz, Ömer Faruk. “Rabbani Yahudiliğin Teşekkülü: Rabbi Yişmael ve Rabbi Akiva Ekolleri”. Kocaeli İlahiyat Dergisi 3/1 (2019), 185-202.
  7. Bamberger, Bernard Jacob. Fallen Angels: Soldiers of Satan’s Realm. Philadelphia: Jewish Publication Society, 2006.
  8. Ben Ezra, Daniel Stökl. The Impact of Yom Kippur on Early Christianity: The Day of Atone-ment from Second Temple Judaism to the Fifth Century. Tübingen: Mohr Siebeck, 2003.
  9. Berkovitz, Jay. “Jewish Law and Ritual in Early Modern Germany”. Jews, Judaism and the Reformation in Sixteenth Century. ed. Dean Phillip Bell-Stephen G. Burnett. 481-502. Leiden: Brill, 2006.
  10. Bloch, Abraham P. The Biblical and Historical Background of Jewish Customs and Ceremonies. New York: Ktav Publishing House, 1980.

Kaynak Göster

APA
Özalp, M. (2021). Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 23(44), 329-353. https://doi.org/10.17335/sakaifd.977277
AMA
1.Özalp M. Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2021;23(44):329-353. doi:10.17335/sakaifd.977277
Chicago
Özalp, Mürsel. 2021. “Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 23 (44): 329-53. https://doi.org/10.17335/sakaifd.977277.
EndNote
Özalp M (01 Aralık 2021) Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 23 44 329–353.
IEEE
[1]M. Özalp, “Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 44, ss. 329–353, Ara. 2021, doi: 10.17335/sakaifd.977277.
ISNAD
Özalp, Mürsel. “Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 23/44 (01 Aralık 2021): 329-353. https://doi.org/10.17335/sakaifd.977277.
JAMA
1.Özalp M. Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2021;23:329–353.
MLA
Özalp, Mürsel. “Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 23, sy 44, Aralık 2021, ss. 329-53, doi:10.17335/sakaifd.977277.
Vancouver
1.Mürsel Özalp. Yahudilikte Tartışmalı Bir Ritüel: Kapparot. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 01 Aralık 2021;23(44):329-53. doi:10.17335/sakaifd.977277