JOHN STUART MILL’İN FAYDACI AHLÂKI

Utilitarianism, systematised by Jeremy Bentham (1748–1832) in 18th century, is a theory having strong effects in many different areas from economy and ethics to politic and law especially in England and geopraphies in which anglo-saxon culture reigns. John Stuart Mill (1806 – 1873) reinterpreted Utilitrianism which was inherited from Bentham, in the context of critics of utilitarianism and his own thoughts. In this essay, Mill’s utilitarianism will be examined. In this context, I will discuss how his utilitarianism evolved from hedonist position to eudeomonist position. For this purpose, primarily, Mill’s utilitarianism will be introduced roughly, then the principle of utility in Mill’s utilitarianism, the happiness term developed in the basis of this principle, pleasure, value, freedom, character development, the state, sanction and justice, which have value in the extent to contrubuting the happiness shall be studied.

18.yy.'da Jeremy Bentham (1748–1832) tarafından sistemleştirilmiş olan faydacılık, günümüzde özellikle  İngiltere  başta  olmak  üzere  Anglo-Sakson  geleneğin  hüküm  sürdüğü  coğrafyalarda, ekonomiden  siyasete,  ahlaktan  hukuka  birçok  alanda  oldukça  büyük  etkiye  sahip  bir  teoridir. John Stuart Mill (1806–1873), Bentham'ın ortaya koyduğu faydacılık anlayışını  bu teoriye gelen eleştiriler  ve  kendi  düşünceleri  ekseninde  yeniden  yorumlamıştır.  Bu  makalede  Mill'in  faydacı ahlak  anlayışı  incelenecektir.  Bu  bağlamda  faydacı  ahlak  anlayışının  hazcı  çizgiden  mutlulukçu çizgiye  nasıl  evrildiği  ele  alınacaktır.  Bu  amaçla  öncelikle  Mill'in  faydacı  ahlak  anlayışı  genel yönleriyle  ele  alınacak,  ardından  fayda  ilkesinin  Mill'in  faydacı  ahlak  anlayışı  içindeki  konumu, bu  ilke  temelinde  geliştirdiği  mutluluk  kavramı,  mutluluk  kavramına  katkı  yaptığı  ölçüde  bir değer  ifade  ettiğini  savunduğu  haz,  değer,  özgürlük,  karakter  gelişimi,  devlet,  yaptırım  ve adalet kavramları incelenecektir.