TR
EN
GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ
Öz
Çalışmada, Gastronomi 4.0 teknolojilerinin—yapay zekâ, 3D baskı ve sanal/artan gerçeklik uygulamalarının—food pairing literatürünün gelişimi üzerindeki etkisini incelemektedir. Web of Science veri tabanında indekslenen 41 makale, bibliometrix ve Biblioshiny paketleri kullanılarak bibliyometrik yöntemle analiz edilmiştir. Analiz kapsamında yıllara göre yayın eğilimleri, önde gelen yazar ve dergiler, ülke üretkenliği, anahtar kelime eş-oluşum ağları ve tematik gelişim haritaları değerlendirilmiştir. Bulgular, 2017 sonrası belirgin bir yayın artışı yaşandığını ve Çin ile ABD’nin alanda başat konumda olduğunu göstermektedir. Ayrıca veri bilimi, hesaplamalı lezzet modellemesi ve dijital gıda üretim sistemlerinin, food pairing araştırmalarının kavramsal çerçevesini önemli ölçüde dönüştürdüğü belirlenmiştir. Genel olarak Gastronomi 4.0 teknolojilerinin, food pairing çalışmalarını duyusal ve kimyasal analizlerden algoritmik, model-temelli ve teknoloji entegrasyonlu bir yapıya yönlendirdiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975.
- Chacko, A., Wang, Y., Reineccius, G., & Wang, T. (2023). Machine learning models for predicting odor characters. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 71(32), 11936–11947. https://doi.org/10.1021/acs.jafc.3c02871
- Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296.
- Fritz, M., Kou, X., Shi, P., Gao, C., Ma, P., & Zhang, D. (2023). Data-driven elucidation of flavor chemistry. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 71(3), 1234–1248. https://doi.org/10.1021/acs.jafc.2c08345
- Guo, C., Zhang, M., & Bhandari, B. (2019). Model building and slicing in food 3D printing processes: A review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 18(6), 2011–2035.
- Guo, C., Zhang, M., & Bhandari, B. (2019). Model building and slicing in food 3D printing processes: A review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety, 18(6), 2011–2035. https://doi.org/10.1111/1541-4337.12417
- Hajmeer, M. N., Basheer, I. A., & Najjar, Y. M. (1997). Computational neural networks for predictive microbiology II: Application to microbial growth. International Journal of Food Microbiology, 34(1), 51–66.
- Hertafeld, E., Zhang, C., Jin, Z., Jakub, A., Russell, K., Lakehal, Y., Andreyeva, K., Bangalore, S. N., Mezquita, J., Blutinger, J., & Lipson, H. (2019). 3D printing and additive manufacturing: Multi-material FLM with simultaneous IR cooking. 3D Printing and Additive Manufacturing, 6(4), 1–15.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Rekreasyon, Tatil ve Turizm Coğrafyası
Bölüm
Bibliyografi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
28 Kasım 2025
Kabul Tarihi
12 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3
APA
Yurt, İ., & Efe, S. N. (2025). GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 8(3), 402-419. https://izlik.org/JA46AA68XB
AMA
1.Yurt İ, Efe SN. GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ. saktad. 2025;8(3):402-419. https://izlik.org/JA46AA68XB
Chicago
Yurt, İrfan, ve Seher Nazlı Efe. 2025. “GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ”. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi 8 (3): 402-19. https://izlik.org/JA46AA68XB.
EndNote
Yurt İ, Efe SN (01 Aralık 2025) GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi 8 3 402–419.
IEEE
[1]İ. Yurt ve S. N. Efe, “GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ”, saktad, c. 8, sy 3, ss. 402–419, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46AA68XB
ISNAD
Yurt, İrfan - Efe, Seher Nazlı. “GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ”. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi 8/3 (01 Aralık 2025): 402-419. https://izlik.org/JA46AA68XB.
JAMA
1.Yurt İ, Efe SN. GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ. saktad. 2025;8:402–419.
MLA
Yurt, İrfan, ve Seher Nazlı Efe. “GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ”. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2025, ss. 402-19, https://izlik.org/JA46AA68XB.
Vancouver
1.İrfan Yurt, Seher Nazlı Efe. GASTRONOMİ 4.0 TEKNOLOJİLERİNİN FOOD PAİRİNG LİTERATÜRÜNE ETKİSİ: YAPAY ZEKÂ, 3D BASKI VE SANAL GERÇEKLİK UYGULAMALARININ BİBLİYOMETRİK ANALİZİ. saktad [Internet]. 01 Aralık 2025;8(3):402-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA46AA68XB