DIŞ MEKÂN GRAFİK TASARIM UNSURLARININ RESTORAN SEÇİMİNE ETKİSİ

Öz

Görsel iletişim ve grafik tasarım, restoranların marka kimliği oluşturmasında ve müşteri çekme stratejilerinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu araştırmada, restoranların dış mekân grafik tasarım unsurlarının müşterilerin restoran tercihleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Uygulamalı araştırmalar kapsamında tanımlayıcı olarak tasarlanan bu çalışma, Türkiye’deki restoran müşterilerinden çevrimiçi anket yöntemiyle toplanan 393 geçerli veri setine dayanmaktadır. Anket formunda, restoranlarda kullanılan dış mekân grafik tasarım unsurlarının müşteri tercihlerine etkisi, demografik özellikler ve restoran tercih sıklıkları ele alınmıştır. Verilerin analizinde; açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, dış mekân grafik tasarım unsurlarının restoran tercihinde belirleyici olduğunu göstermektedir. Araştırma, restoran işletmecilerinin pazarlama stratejilerini belirlerken görsel tasarım unsurlarını dikkate almaları gerektiğini ve özellikle dış mekân grafik tasarım unsurlarının önemli bir konumda olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Grafik tasarım
• Dış mekân
• Restoran seçimi
• Müşteri.

THE IMPACT OF EXTERIOR GRAPHIC DESIGN ELEMENTS ON RESTAURANT CHOICE

Öz

Visual communication and graphic design play a significant role in establishing brand identity and customer attraction strategies for restaurants. This research examines the impact of exterior graphic design elements of restaurants on customers’ restaurant preferences. Designed as a descriptive study within the scope of applied research, this study is based on 393 valid datasets collected via an online survey from restaurant customers in Türkiye. The survey form addresses the impact of exterior graphic design elements used in restaurants on customer preferences, demographic characteristics, and restaurant preference frequencies. Exploratory factor analysis, confirmatory factor analysis, correlation, and regression analyses were used in the analysis of the data. The findings of the research indicate that exterior graphic design elements are decisive in restaurant preference. The research reveals that restaurant operators should consider visual design elements when determining their marketing strategies, and that exterior graphic design elements, in particular, hold an important position.

Anahtar Kelimeler

• Graphic design
• Exterior
• Restaurant choice
• Customer.

Kaynakça

1. Akar Şahingöz, S., & Yalçın, E. (2020). Ankara’daki restoranlara ait menülerin tasarım unsurlarının değerlendirilmesi (An evaluation of design elements in the menus of the restaurants in Ankara). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 8(Special Issue 4), 125-137.
2. Alpar, R. (2012). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Ankara: Detay Yayıncılık.
3. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (8. baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
4. Ambrose, G., & Harris, P. (2012). Grafik tasarımın temelleri (Çev. M. E. Uslu). İstanbul: Literatür Yayınevi.
5. Arıkan, A. (2008). Grafik tasarımda görsel algı. Konya: Eğitim Akademi Yayınları.
6. Arıker, Ç. (2012). Tüketicilerin restoran seçiminde kullandıkları seçim kriterleri ile demografik özellikleri arasındaki ilişki. Öneri Dergisi, 10(38), 11-31.
7. Åstrøm, J. K. (2017). Theme factors that drive the tourist customer experience. International
8. Journal of Culture, Tourism and Hospitality Research, 11(2), 125-141.

9. Aydın, Ş., & Uçkan Çakır, M. (2022). Gastronomi ve dijitalleşme. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(4), 2143-2159.
10. Aziz, A. (2022). İletişime giriş. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
11. Bacon, L., & Krpan, D. (2018). (Not) eating for the environment: The impact of restaurant menu design on vegetarian food choice. Appetite, 125, 190-200.
12. Becer, E. (2011). İletişim ve grafik tasarım. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
13. Bowen, J. T., & Morris, A. J. (1995). Menu design: Can menus sell. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 7(4), 4-9.
14. Böyükyılmaz, S., & Yaman, M. (2018). Mutfak sanatlarında gösterge biliminin tabak sunumlarına yansımaları. Uluslararası Turizm Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi, 2(2), 253-259.
15. Büyüköztürk, Ş. (2009). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
16. Cankül, D. (2019). Restoranlardaki menü tasarım unsurlarının müşterilerin tekrar ziyaret etme niyeti üzerindeki etkisi. Turizm Akademik Dergisi, 6(1), 249-261.
17. Cömert, M., & Alabacak, C. (2015). Yiyecek içecek işletmelerinde görsel kriterlerin işletme imajına etkilerinin araştırılması. Gazi Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, (1), 48-61.
18. Çırak, K., & Akbulut, E. (2024). Gastronomide şef imajı: Göstergebilimsel bir inceleme. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 12(1), 83-110.
19. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (2. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
20. Dalgın, T., & Karadağ, L. (2013). Restoran işletmeleri web sitelerinin içerik analizi: Marmaris-Bodrum örneği. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(2), 133-150.
21. Ekim, B. (2011). Görsel iletişim tasarımı açısından dergi kapak tasarımları: Elele dergisi kapak tasarımlarının çözümlenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Sanatları Anabilim Dalı].
22. Erdal, G. (2015). İletişim ve tipografi. İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
23. Ertan, G., & Sansarcı, E. (2017). Görsel sanatlarda anlam ve algı. İstanbul: Alternatif Yayıncılık.
24. Filimonau, V., & Krivcova, M. (2017). Restaurant menu design and more responsible consumer food choice: An exploratory study of managerial perceptions. Journal of Cleaner Production, 143, 516-527.
25. Finol, J. E., & Pérez, B. (2016). Semiotic food, semiotic cooking: The ritual of preparation and consumption of hallacas in Venezuela. Semiotica, 2016(211), 271-291.
26. Güngör, N. (2011). İletişim ve kuramlar yaklaşımlar. İstanbul: Siyasal Kitabevi.
27. Hair, J. F. J., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th ed.). United States of America: Pearson Education Limited.
28. Herman, J. L. (2017). #EatingfortheInsta: A semiotic analysis of digital representations of food on Instagram. Graduate Journal of Food Studies, 4(02).
29. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
30. Kamaludin, N., Thamby Chik, C., Bachok, S., & Sulaiman, S. (2020). How sensory marketing elements attract customer to return to theme restaurant. Journal of Tourism, Hospitality & Culinary Arts (JTHCA, 12(1), 1-10.
31. Kant, D. K., & Wardani, L. K. (2023). Interior design styles as visual communication in the digital era of restaurants. In Proceeding of Creative and Collaborative Communication Conference (CCOMM) (Vol. 1, No. 1, pp. 132-147).
32. Karaca, E., & Güçlü Nergiz, H. (2021). Covid-19 salgın sürecinde restoranların menü tasarımlarının incelenmesi: Restoran A (Bulgaristan) ve Restoran B (Türkiye) örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(3), 703-713.
33. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar ilkeler teknikler (26. baskı). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
34. Ketenci, H. F., & Bilgili, C. (2006). Görsel iletişim & grafik tasarımı. İstanbul: Beta Basım A.Ş.
35. Kleinová, K., Paluchová, J., Berčík, J., & Horská, E. (2015). Visual merchandising and its marketing components in the chosen restaurants in Slovakia. Procedia Economics and Finance, 34, 3-10.
36. Kokurina, V. (2023). Exploring the role of graphic design in enhancing the brand identity and menu designs of restaurants: A case study approach [Doctoral dissertation].
37. Li, L., Ren, G., Hong, T., & Yang, S. B. (2019). Exploring simultaneous presentation in online restaurant reviews: An analysis of textual and visual content. Asia Pacific Journal of Information Systems, 29(2), 181-202.
38. Mazlum, F. S. (2006). Masaüstü yayıncılık tasarım ve basım teknolojisine giriş. Ankara: Gazi Kitabevi.
39. McIntosh, A., Harris, C., & Goodsir, W. (2020). Media images and the gendered representation of chefs. Research in Hospitality Management, 10(1), 1-6.
40. Mooi, E., & Sarstedt, M. (2011). A concise guide to market research: The process, data, and methods using IBM SPSS statistics. Berlin: Springer.
41. Nakip, M. (2006). Pazarlama araştırmaları teknikler ve (SPSS destekli) uygulamalar. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
42. O’Hagan, L. (2019). Towards a multimodal ethnohistorical approach: A case study of bookplates. Social Semiotics, 29(5), 565-583.
43. Özgen, Ö., & Karabacak, Z. İ. (2013). Tüketim mekânlarının dönüşümünde görsel iletişimin rolü: Küresel kahve dükkanları. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 37, 120-149.
44. Pecotić, M., Bazdan, V., & Samardžija, J. (2014). Interior design in restaurants as a factor influencing customer satisfaction. RIThink, 4, 10-14.
45. Reale, S., & Flint, S. W. (2016). The impact of menu label design on visual attention, food choice and recognition: An eye tracking study. Journal of Sensory Studies, 31(4), 328-340.
46. Saldamlı, A. (2013). Bilimsel araştırma ve sunum teknikleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
47. Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2016). A beginner’s guide to structural equation modeling. New York: Taylor & Francis.
48. Shilpa, V., & Wangmo, J. (2024). Theme design for restaurant. European Journal of Arts, Humanities and Social Sciences, 1(4), 80-84.
49. Simpson, R. J. (2003). Theme and experience in restaurant design: A theory [Doctoral dissertation, Washington State University Department of Apparel, Merchandising and Interior Design]. Şahin, E., & Yazıcıoğlu, İ. (2018). Menü tasarımının yemek seçim kararına etkisi üzerine bir değerlendirme (An evaluation on the effect of menu design on food selection decision). Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(4), 900-913.
50. Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş: Temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ankara: Ekinoks.
51. Türk Dil Kurumu [TDK]. (t.y.). Güncel Türkçe sözlük içinde. 2 Mart, 2025, tarihinde https://sozluk.gov.tr/?ara=iletişim adresinden erişilmiştir.
52. Türkay, O., & Atasoy, B. (2020). Restoran seçiminde kişiliğin rolü: Sakarya örneği. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 23(2), 401-412.
53. Ural, A., & Kılıç, İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (4. baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
54. Wan, Y. (2021). Research on the influence of theme restaurant interior design on users’ consumption behavior based on the layout of interior environment space. In E3S Web of Conferences (Vol. 251, p. 02025). EDP Sciences.
55. Weiss, R., Feinstein, A. H., & Dalbor, M. (2005). Customer satisfaction of theme restaurant attributes and their influence on return intent. Journal of Foodservice Business Research, 7(1), 23-41.
56. Yang, S. S. (2012). Eye movements on restaurant menus: A revisitation on gaze motion and consumer scanpaths. International Journal of Hospitality Management, 31(3), 1021-1029.
57. Yılmaz, V., & Çelik, E. H. (2009). LISREL ile yapısal eşitlik modellemesi 1: Temel kavramlar, uygulamalar, programlama. Ankara: Pegem Akademi.
58. Yoo, Y. J., & Ha, D. H. (2006). The effects of menu price, human service, amenity, menu quality on menu value and revisit intention. Journal of the Korean Society of Food Culture, 21(3), 247-253.
59. Yüksekbilgili, Z. (2014). Restoran seçim ölçütleri üzerine bir araştırma. Journal of Yasar University, 9(36), 6261-6380.
60. Yüncü, H. R., Ekmekçi, R., & Babaç, E. (2021). Yiyecek işletmeleri web sitelerindeki görsel içeriklerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(1), 722-736.