Derleme

SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR

Cilt: 6 Sayı: 1 16 Ocak 2024
PDF İndir
TR EN

SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR

Öz

Sağlıkta sosyoekonomik eşitsizlikler, toplumda belirli grupların daha az sağlıklı olmasına neden olmakta ve bu grupların daha sık hastalanıp, daha erken yaşta ölmesine yol açmaktadır. Bu durum, kişinin en temel hakkı olan yaşam hakkının sağlanması ilkesine aykırıdır. Bu eşitsizliklerin iyi açıklanması, en aza indirgenmesi ya da en iyi ifadeyle ortadan kaldırılması ise ülkelerin sağlık sistemlerinin etkin yönetilmesinde birincil amacı oluşturmaktadır. Bu nedenle sağlık alanında ortaya çıkan eşitsizliklerin anlaşılması için ortaya konulan yaklaşımların irdelenmesi önemlidir. Bu derleme çalışmada, sağlık eşitsizliklerine yol açan sosyoekonomik nedenler ve bunları açıklamada kullanılan hipotezlere yer verilmektedir. Eşitsizliklerin ele alınmasında, Grossman modeli, doğrudan gelir ve gelir dağılımı hipotezi, sağlık hizmet erişimi hipotezi, allostatik yük hipotezi ve tutumlu fenotip hipotezi açıklanmış ve sağlık düzeyindeki eşitsizlikleri açıklayan teorik yaklaşımlar çok yönlü olarak ele alınmıştır. Ayrıca, eşitsizlikleri azaltmak için atılabilecek adımlara ilişkin politikalar sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik beyana gerek duyulmamıştır. Makale derleme makaledir.

Kaynakça

  1. Baeten, R., Spasova, S., Vanhercke, B., & Coster, S. (2018). Inequalities in access to healthcare: a study of national policies 2018. European Commission.
  2. Bartley, M. (2017). Health inequality: an introduction to concepts, theories and methods. T Polity Press, second edition, ISBN-13: 978-0-7456-9112-.
  3. Bobo, J. K., & Husten, C. (2000). Sociocultural influences on smoking and drinking. Alcohol Research & Health, 24(4), 225.
  4. Braveman, P. (2006). Health disparities and health equity: concepts and measurement. Annu. Rev. Public Health, 27, 167-194.
  5. Braveman, P., Arkin, E., Orleans, T., Proctor, D., Acker, J., & Plough, A. (2018). What is health equity?. Behavioral science & policy, 4(1), 1-14.
  6. Brosschot J. F., Pieper S., Thayer J. F. (2005). Expanding stress theory: Prolonged activation and perseverative cognition. Psychoneuroendocrinology, 30, 1043–1049.
  7. Calkins, K., & Devaskar, S. U. (2011). Fetal origins of adult disease. Current problems in pediatric and adolescent health care, 41(6), 158-176.
  8. Corna, L. M. (2013). A life course perspective on socioeconomic inequalities in health: A critical review of conceptual frameworks. Advances in life course research, 18(2), 150-159.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Ekonomisi, Sağlığın Geliştirilmesi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

10 Ocak 2024

Yayımlanma Tarihi

16 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

6 Aralık 2023

Kabul Tarihi

5 Ocak 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Manavgat, G. (2024). SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 6(1), 106-118. https://doi.org/10.55050/sarad.1401337
AMA
1.Manavgat G. SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. SARAD. 2024;6(1):106-118. doi:10.55050/sarad.1401337
Chicago
Manavgat, Gökçe. 2024. “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 6 (1): 106-18. https://doi.org/10.55050/sarad.1401337.
EndNote
Manavgat G (01 Ocak 2024) SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 6 1 106–118.
IEEE
[1]G. Manavgat, “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”, SARAD, c. 6, sy 1, ss. 106–118, Oca. 2024, doi: 10.55050/sarad.1401337.
ISNAD
Manavgat, Gökçe. “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi 6/1 (01 Ocak 2024): 106-118. https://doi.org/10.55050/sarad.1401337.
JAMA
1.Manavgat G. SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. SARAD. 2024;6:106–118.
MLA
Manavgat, Gökçe. “SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR”. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, c. 6, sy 1, Ocak 2024, ss. 106-18, doi:10.55050/sarad.1401337.
Vancouver
1.Gökçe Manavgat. SAĞLIKTA EŞİTSİZLİKLER VE SOSYO-EKONOMİK YAKLAŞIMLAR. SARAD. 01 Ocak 2024;6(1):106-18. doi:10.55050/sarad.1401337

Cited By


Bu dergide yayınlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 (CC BY-NC 4.0 ) International License kapsamında lisanslanmıştır. 

Bu lisansın bir kopyasını görüntülemek için http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ adresini ziyaret edin.