BİR KAMU-ÖZEL ORTAKLIĞI ŞEHİR HASTANESİNİ TÜKETİM MEKÂNI OLARAK KAVRAMSALLAŞTIRMAK

Öz

Bu çalışma, Kamu-Özel Ortaklığı (KÖO) statüsündeki bir şehir hastanesinin tüketim mekânı olarak nasıl işlediğini, bu süreçte hekimlerin rolünü ve mekânsal düzenlemelerin hekimler üzerindeki etkisini incelemektedir. Araştırmanın amacı, KÖO şehir hastanelerini tüketim mekânları olarak kavramsallaştırmak ve bu yönüyle literatürdeki tartışmalara katkı sunmaktır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiştir. Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın ve sağlıkta piyasalaşma politikalarının güncel çıktılarından biri olan faal bir KÖO şehir hastanesinde görev yapan 34 hekimle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, ayrıca gözlem yapılmıştır. Veriler, hekimin tüketiciye dönüşümü, hastanenin tüketim mekânı olarak örgütlenmesi ve hastanenin kapitalist bir işletme olması temaları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, KÖO şehir hastanelerinin neoliberal sağlık politikalarının mekânsal yansımalarını görünür kıldığını ortaya koymaktadır. Alışveriş merkezlerini andıran mekânsal düzenlemeler, hekimlerin mola ve boş zaman pratiklerini tüketim faaliyetleriyle iç içe geçirmektedir. Bu durum, hastane mekânının ve hekimlerin tüketim süreçleriyle eklemlendiğini göstermektedir. Çalışma, KÖO şehir hastanelerinin sağlık hizmetlerinin piyasalaşmasını destekleyen ve neoliberal sağlık politikalarının mekânsal örgütlenmesini görünür kılan yapılar olarak değerlendirilebileceğini ileri

Anahtar Kelimeler

• Neoliberal Mekân
• Kamu Özel Ortaklığı Şehir Hastaneleri
• Tüketim Mekânları
• Hekimler
• Sağlık Hizmetlerinin Metalaşması

Etik Beyan

Makalenin etik kurul izin belgesi gerektiren bir çalışma olduğunu ve ekte etik kurul izni ile ilgili gerekli belgelerin sunulduğunu beyan ederim.

CONCEPTUALIZING A PUBLIC-PRIVATE PARTNERSHIP CITY HOSPITAL AS A SPACE OF CONSUMPTION

Öz

This study examines how a Public–Private Partnership (PPP) city hospital functions as a space of consumption, the role of physicians in this process, and the effects of its spatial organisation on physicians. It aims to conceptualise PPP city hospitals as spaces of consumption and thereby contribute to the existing literature. A qualitative research design was adopted. In-depth interviews were conducted with 34 physicians working in an operational PPP city hospital, one of the contemporary outcomes of the Health Transformation Programme and healthcare marketisation policies. Participant observation was also carried out. The data were analysed around the themes of the physician as consumer, the hospital as a space of consumption and the hospital as a capitalist enterprise. The findings indicate that PPP city hospitals embody the spatial manifestations of neoliberal health policies. Their shopping mall-like spatial organisation integrates physicians' breaks and leisure practices into consumption activities. The study argues that PPP city hospitals can be understood as institutional settings that reinforce the marketisation of healthcare and reflect the spatial organisation of neoliberal health policies.

Anahtar Kelimeler

• Neoliberal Space
• Public Private Partnership City Hospitals
• Spaces of Consumption
• Physicians
• Commodification of Healthcare Services

Etik Beyan

I declare that this article is a study requiring ethical committee approval and that the necessary documents regarding ethical committee approval are submitted herewith.

Kaynakça

1. Ağartan, T. (2012). Marketization and universalism: Crafting the right balance in the Turkish healthcare system. Current Sociology, 60(4), 456–471. doi:10.1177/0011392112438331
2. Arıtürk, M. H. (2023). Eleştirel bir hermeneutik teoriye doğru: Habermas-Gadamer tartışmasının yeniden değerlendirilmesi. DEÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi, 11(1), 74–87. https://izlik.org/JA65NX43HJ
3. Atalay, M. (2017). Hekimlik mesleğindeki değişimin meslekler sosyolojisi açısından incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
4. Bal, H. (2016). Nitel araştırma yöntem ve teknikleri. Ankara: Sentez Yayıncılık.
5. Bal, H. (2017). Sosyolojide yöntem ve araştırma teknikleri (3. bs.). Ankara: Sentez Yayıncılık.
6. Barthes, R. (2014). Çağdaş söylenler (T. Yücel, Çev.) (4. bs.). İstanbul: Metis Yayınları.
7. Baudrillard, J. (2004). Simülakrlar ve simülasyon (O. Adanır, Çev.) (8. bs.). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
8. Bourdieu, P., & Passeron, J. C. (2015). Yeniden üretim: Eğitim sistemine ilişkin bir teorinin ilkeleri (L. Ünsaldı & Ö. Akkaya, Çev.). Ankara: Heretik Yayınları.

9. Boz, S. S. (2013). Kamu özel işbirliği (PPP) modeli. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 4(2), 277–332.
10. Brătianu, C., & Bălănescu, G. V. (2008). Vision, mission and corporate values: A comparative analysis of the top 50 U.S. companies. Management & Marketing, 3(3), 19–38. https://www.researchgate.net/publication/227430445
11. Brenner, N., & Theodore, N. (2002). Cities and the geographies of actually existing neoliberalism. Antipode, 34(3), 349–379. doi:10.1111/1467-8330.00246
12. Burawoy, M. (2015). Üretim siyaseti: Kapitalizm ve sosyalizmde fabrika rejimleri (Ç. Gümüşoluk, Çev.). Ankara: Notabene Yayınları. (Orijinal eser 1985'te yayımlanmıştır.)
13. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2021). Araştırma tasarımı: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (E. Karadağ, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
14. David, F. R. (1989). How companies define their mission. Long Range Planning, 22(1), 90–97. https://doi.org/10.1016/0024-6301(89)90055-1
15. Foucault, M. (2019). Güvenlik, toprak, nüfus: Collège de France dersleri (F. Taylan, Çev.) (2. bs.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
16. Fülbert, G. (2018). Kapitalizmin kısa tarihi (S. Usta, Çev.) (4. bs.). İstanbul: Yordam Kitap.
17. Gauléjac, V. de. (2013). İşletme hastalığına tutulmuş toplum (Ö. Erbek, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
18. Gibbs, G. R. (2007). Analyzing qualitative data. In U. Flick (Ed.), The Sage qualitative research kit. Sage Publications.
19. Güzelsarı, S. (2012). Sağlık sisteminde yeniden yapılanma ve kamu-özel ortaklıkları. Amme İdaresi Dergisi, 45(3), 29–57.
20. Harvey, D. (2005). Neoliberalizmin kısa tarihi (A. Onocak, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
21. Harvey, D. (2006). Neo-liberalism as creative destruction. Geografiska Annaler: Series B, Human Geography, 88(2), 145–158. doi:10.1111/j.0435-3684.2006.00177.x
22. Harvey, D. (2015). Sermayenin mekânları (B. Kıcır ve diğerleri, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
23. Harvey, D. (2016). Sosyal adalet ve şehir (M. Moralı, Çev.) (5. bs.). İstanbul: Metis Yayınları.
24. Haug, M. R. (1996). Profesyonelleşmeme: Gelecek için alternatif bir hipotez (Z. Cirhinlioğlu, Çev.). Meslekler ve Sosyoloji içinde (ss. 129–150). Ankara: Gündoğan Yayınları. (Orijinal eser 1973'te yayımlanmıştır.)
25. Jessop, B. (2005). Hegemonya, post-fordizm ve küreselleşme ekseninde kapitalist devlet. Yarar, B. ve Özkazanç, A. (Ed.), İstanbul: İletişim Yayınları.
26. Lee, S. H. (1997). A study of hospital choice on the basis of consumption values theory. Journal of Preventive Medicine and Public Health, 30(2), 413–427.
27. Lefebvre, H. (2016). Mekânın üretimi (I. Ergüden, Çev.) (4. bs.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
28. Malaz, K. (2024, 23 Ocak). Şehir hastaneleri hangi illerde bulunuyor? Sputnik Türkiye. https://anlatilaninotesi.com.tr/20240123/sehir-hastaneleri-hangi-illerde-bulunuyor-1079949383.html
29. Man, F. (2009). Kapitalist emek süreci teorisi ve dönüşümü. e-Akademi Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Aylık İnternet Dergisi, 94.
30. Mayring, P. (2011). Nitel sosyal araştırmaya giriş (A. Gümüş & M. S. Durgun, Çev.). Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
31. Punch, K. F. (2020). Sosyal araştırmalara giriş (D. Bayrak ve diğerleri, Çev.) (5. bs.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
32. Ritzer, G. (2000). Büyüsü bozulmuş dünyayı büyülemek (Ş. S. Kaya, Çev.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
33. Sol Gazete. (2023, 27 Kasım). AVM tipi hastanecilik. https://haber.sol.org.tr/haber/avm-tipi-hastanecilik-sehir-hastaneleri-387114
34. Sözer, A. N. (2013). Sağlıkta yeniden yapılanmanın (özelleştirmenin) devamı olarak şehir hastaneleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15(Özel Sayı), 215–253. https://izlik.org/JA77BU45CP
35. Şahin, K., & Anık, M. (2017). Tüketimin sosyolojisi: Gösteriş amaçlı tüketim ve gençlik. Ankara: Gazi Kitabevi.
36. Tağ, M. N. (2011). Vizyon Geliştirme. T. T. Turaboğlu (Ed.), İşletmecilikte güncel konular (ss. 275-304). Bursa: Ekin Yayınevi.
37. Urry, J. (2018). Mekânları tüketmek (R. G. Öğdül, Çev.) (3. bs.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.