PAULO FREİRE VE EĞİTİM FELSEFESİ

Eğitim, insanın varoluşundan beri devam eden bir etkinliktir. Bireylere, tüm yönleri ile gelişebilme imkanı sunan bu faaliyet tarih boyunca farklı uygarlıklar ve düşünce insanları tarafından ele alınmıştır. İnsanın bilme ihtiyacından doğmuş bir disiplin olan felsefe de insanı konu alır ve özünde sorgulama, analiz etme gibi kavramları barındıran zihinsel bir süreçtir. ‘’Ne için, nasıl ve ne tür bir insan yetiştirmeliyiz?’’ soruları eğitim ve felsefeyi bir araya getiren önemli bir köprüdür. Felsefe, eğitimin düşünsel yapısını oluşturmaktadır. Eğitimin tüm yönleri ile düşünülmesi ve ideolojik, politik, sosyolojik ve felsefi açılardan ele alınması için eleştirel bir yaklaşıma ihtiyaç vardır. Bireyin hayatında geniş bir yer tutan eğitim kavramını sorgulaması, onun toplumsal kurumlarla ilişkisini anlamaya çalışması ve bu ilişkiler sonucunda ortaya çıkan sorunları fark etmesi onu kendi yaşamında söz sahibi yapar. Eğitime eleştirel bir pencereden bakan eleştirel pedagoji de bunu amaçlar. Eğitimin daha demokratik ve insani bir şekle bürünmesi, bireyin doğasını ve özgürlüğünü merkeze alması bakımından eleştirel pedagoji alanının eğitim anlayışını iyi kavramak ve bu alanın en önemli temsilcilerinden biri olan Paulo Freire’in eğitim konusundaki görüşlerini ortaya koymak gerekmektedir. Freire’nin klasik eğitime yönelttiği eleştiriler ve kişinin bağımsızlığını kazanmasına yardımcı olacak eğitimin nasıl gerçekleştirilebileceğine dair görüşlerinin incelenmesi ile okuyuculara eğitim kavramı ile ilgili yeni bir bakış açısı kazandırmak hedeflenmektedir. Bu makalede Paulo Freire’in eğitim anlayışını ortaya koyan kitaplarından ve onunla ilgili yazılmış makale ve diğer eserlerden yararlanılmıştır.