Araştırma Makalesi

KUR'ÂN'A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR'ÂN'A ARZI

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Nisan 2022
PDF İndir

KUR'ÂN'A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR'ÂN'A ARZI

Öz

Kur’ân, akla önem vermiş ve insanı, aklını kendisini zarardan alıkoyacak ve kendisine fayda sağlayacak şekilde kullanmasına teşvik etmiştir. Özellikle de Allah’ın kelamının anlaşılması ve açıklanması konusunda akla önemli bir rol vermiştir. Tefsir Tarihi boyunca ise müfessirler, Kur’ân’ın akla yüklediği bu görevi yürütmeye çalışırken kimi zaman ifrata kimi zaman da tefrite kaçmışlardır. Dolayısıyla Kur’ân’ın tefsir alanında akla yüklediği görevin tanımının tespit edilmesi amacıyla “akıl” lafzının lüğavi anlamı ile Kur’ân dilinde geçen manası incelenmiş ve iki anlamın arasında bir fark bulunmamakla birlikte Kur’ân’ın daha çok pratik akla önem verdiği görülmüştür. Ardından Kur’ân/vahiy ile akıl ilişkisinden söz edilerek sahih nakil ile sarih aklın birbiriyle uyumlu olduğu belirtilmiştir. Çelişki izlenimi veren durumlarda ise naklin sahih olması hâlinde akla tercih edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak salt akla dayalı tefsirin doğruluk derecesinin ortaya konulması amacıyla ilgili yöntem Kur’ân’ın “akıl” yaklaşımıyla karşılaştırılmıştır. İslam’ın ana esaslarında dahi ulaştığı hatalı sonuçların çokluğu ve sahih nakilleri basit/sarih akla aykırı gerekçelerle reddetmesi sebebiyle söz konusu yöntemin Kur’ân’ın “akıl” yaklaşımına aykırı olduğu belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ‘Azkûl, Kerîm. el-‘Aklu fi’l-İslâm. Beyrut: y.y. 1946.
  2. ‘İlmî, Ebû Cemîl el-Hasan. Menhacu Kırâati’t-Turâsil’l-İslâmi Beyne Te‘sîli’l-‘Âlimîn ve İntihâli’l-Mubtilîn. b.y. Dâru’l-Kelime, 2018.
  3. ‘İmâd er-Râ‘ûş, Taha Ahmed. el-‘Aklu fi’l-Kur’ân ve Eseruhu fi’t-Tefsîr. nşr. Mecelletu’l-‘Ulûmi’ş-Şer‘îyye. b.y. y.y. 1432/2011.
  4. ‘İmâra, Muhammed. Makâmu’l-‘Akli fi’l-İslâm. Kahire: Nahdatu Mısr, 2008.
  5. Abduh, Muhammed. el-İslâm ve’n-Nesrâniyye me‘a’l-‘İlmi ve’l-Medeniyye. b.y. Dâru’l-Hadâse, 1988.
  6. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah b. Muhammed eş-Şeybânî. Müsnedü’l-İmam Ahmed b. Hanbel. thk. Şu‘ayp Arnaût – ‘Âdil Murşid vd. b.y.: Muessesetu’r-Risâle, 1421/2001.
  7. Arpa, Enver. “Tefsir’de Çağdaş Akılcı Ekol”. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/Ek Sayı 1 (Ocak 2019), 899-918.
  8. Aydınlı, Osman. “Mu‘tezile Akılcılığı ve Modernist Düşüncedeki İzleri/Yansımaları”. Eskiyeni / 25 (Temmuz 2012), 39-49.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

1 Ocak 2022

Kabul Tarihi

30 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Oral, M. (2022). KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI. Şarkiyat, 14(1), 278-301. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1052142
AMA
1.Oral M. KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI. Şarkiyat. 2022;14(1):278-301. doi:10.26791/sarkiat.1052142
Chicago
Oral, Murat. 2022. “KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI”. Şarkiyat 14 (1): 278-301. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1052142.
EndNote
Oral M (01 Nisan 2022) KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI. Şarkiyat 14 1 278–301.
IEEE
[1]M. Oral, “KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI”, Şarkiyat, c. 14, sy 1, ss. 278–301, Nis. 2022, doi: 10.26791/sarkiat.1052142.
ISNAD
Oral, Murat. “KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI”. Şarkiyat 14/1 (01 Nisan 2022): 278-301. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1052142.
JAMA
1.Oral M. KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI. Şarkiyat. 2022;14:278–301.
MLA
Oral, Murat. “KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI”. Şarkiyat, c. 14, sy 1, Nisan 2022, ss. 278-01, doi:10.26791/sarkiat.1052142.
Vancouver
1.Murat Oral. KUR’ÂN’A GÖRE AKIL ve TEFSİRDEKİ ROLÜ BAKIMINDAN AKLIN KUR’ÂN’A ARZI. Şarkiyat. 01 Nisan 2022;14(1):278-301. doi:10.26791/sarkiat.1052142

Cited By

Kur’ân-ı Kerîm’de İnsanlara Bildirilen Sorular

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.35209/ksuifd.1653055

Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.
Derginin tüm içeriğine açık erişim sağlanmaktadır. Yayınlanan makaleler öncelikle İThenticate programında taranmaktadır.
Dergimizde yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazara ait olup, tüm telif hakları Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi’ne devrolunmuştur.


27787