A STUDY ON THE TAWAFUQ MUSHAFS
Abstract
The Quran was revealed as the word of Allah in both its literal and spiritual aspects over a period of 23 years and was reproduced and turned into a mushaf during the reign of Hz. Osman. In time, the aesthetic dimension of calligraphy came to the fore in the writing of the mushaf; the Naskh script was used as the most suitable script for the inscription of the mushaf. Calligraphers such as Şeyh Hamdullah, Hafiz Osman, and Kazasker Mustafa İzzet became important schools in the writing of the mushaf; during the Ottoman period, mushafs arranged in the verse-margin order became widespread especially among hafiz and readers. In this context, the Tevâfuk Quran, discovered by Said Nursi in the 20th century and written by Ahmed Hüsrev Efendi, is based on the idea that the tevâfuk in the literal structure of the Quran, that is, the placement of certain words and letters in similar positions on the same page or on opposite pages, has a miraculous dimension. In this respect, the Tawafuq Mushaf has been the subject of debates around the question of whether it can be one of the miraculous aspects of the Quran. The fact that there are only two academic publications on the subject in the current literature (Recep Orhan Özel, 2013; Yusuf Bilen, 2014) shows that the subject has not yet been sufficiently studied scientifically and that this study has the potential to make an original contribution. In our research on the types of Tevafuklu Mushafs, various examples of Qur’anic manuscripts featuring tevafuk written in different styles since the 11th century AH have been identified across the Islamic world. This finding has led to the conclusion that any evaluation regarding whether tevafuk in the Qur’an constitutes a form of iʿjāz (miraculousness) should not be limited solely to the Mushaf of Ahmed Husrev Efendi, but should rather be based on an examination of all types of Tevafuklu Mushafs produced throughout history. In this context, the methodology of the study is based on analysis and comparative evaluation. First, various types of Tevafuklu Mushafs composed throughout history will be identified and examined within the framework of their respective characteristics. Subsequently, debates on whether these Mushafs can be considered within the scope of the Qur’an’s iʿjāz will be addressed. Finally, in light of the findings, the position and meaning of tevafuk within the context of Qur’anic iʿjāz will be articulated, and the study’s final conclusion will be presented within an academic framework.
Keywords
TEVÂFUKLU MUSHAFLAR ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
Kur’ân-ı Kerîm hem lafzî hem de manevî yönüyle Allah kelâmı olarak 23 yıllık bir süreçte vahyedilmiş ve Hz. Osman döneminde mushaf hâline getirilerek çoğaltılmıştır. Mushaf yazımında zamanla hattın estetik boyutu öne çıkmış; nesih hattı mushaf kitabeti için en uygun yazı türü olarak kullanılmıştır. Osmanlı döneminde ise âyet-berkenar tertibiyle düzenlenen mushaflar özellikle hâfızlar ve okuyucular nezdinde yaygınlık kazanmıştır. Bu çerçevede 20. yüzyılda Said Nursi tarafından keşfedilen ve Ahmed Hüsrev tarafından kaleme alınan Tevâfuklu Kur’ân, Kur’ân’ın lafzî yapısındaki tevâfukların yani belirli kelime ve harflerin aynı sayfa veya karşılıklı sayfalarda benzer konumlarda yer alması mu‘cizevî bir boyut taşıdığı düşüncesine dayanmaktadır. Bu yönüyle Tevâfuklu Mushaf, Kur’ân’ın i‘câz yönlerinden biri olup olamayacağı sorusu etrafında tartışmalara konu olmuştur. Mevcut literatürde konuya ilişkin sadece iki akademik yayının bulunması, konunun ilmî olarak henüz yeterince incelenmediğini göstermektedir. Yaptığımız araştırmada hicrî 11. yüzyıldan itibaren İslam coğrafyasında farklı biçimlerde yazılmış çeşitli tevâfuklu mushaf örneklerine rastlanmıştır. Bu durum Kur’ân’daki tevâfukların i‘câz olup olmadığına dair yapılacak değerlendirmenin, yalnızca Hüsrev Efendi’nin mushafıyla sınırlı kalmayıp tarih boyunca ortaya konmuş tüm tevâfuklu mushaf türlerinin incelenmesi neticesinde gerçekleştirilmesi gerektiği kanaatini doğurmuştur.
Bu çalışmada öncelikle tarih boyunca yazılmış Tevâfuklu Mushaf türleri tespit edilip kendi özellikleri çerçevesinde incelenecek; ardından bu mushafların Kur’ân’ın i‘câzı kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği yönündeki tartışmalar ele alınacaktır. Son olarak ulaşılan veriler ışığında konuya ilişkin kanaatimiz gerekçeleriyle birlikte ortaya konulacaktır.
Anahtar Kelimeler
