Araştırma Makalesi

هەلۆیستێ ویلایەتیێن ئێکگرتیێن ئەمریکا ژ کارەستا هەڵەبجە یا ساڵا 1988 "خواندنەکا مێژووى و بەڵگەنامەیى"

Cilt: 17 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
KU EN TR

هەلۆیستێ ویلایەتیێن ئێکگرتیێن ئەمریکا ژ کارەستا هەڵەبجە یا ساڵا 1988 "خواندنەکا مێژووى و بەڵگەنامەیى"

Öz

هێرشا کێمیابارانکرنا هەڵەبجە ئێک ژ درندەترین هەوێن لەشکەرى یێن حکومەتا عێراقێ ب دژى کوردان ئەنجامدان دهێتە هژمارتن، ئەڤ هێرشا حکومەتا عێراقێ بۆ ئەگەرێ کوشتن و برینداربوونا ڕێژەیەکا زۆرا خەلکێ مەدەنى هەروەسا ترسەکا زۆر دناڤ خەلکێ مەدەنى ل باشوورێ کوردستانێ بەڵاڤبوو ، چونکى حکومەتا عێراقێ ئەڤ هەوە ب مەرەما ژناڤبرنا کوردان ل عێراقێ ئەنجامددان. بەرۆڤاژى هزروبیرێن عێراقێ ئەڤ هەوا هۆڤانەیا عێراقێ بۆ ئەگەرێ ڕەنگڤەدانا دۆزا کوردى دناڤ دامودەزگەهێن حکومى یێن وەلاتێن زلهێز دا ب تایبەتى وەلاتێ ئێکگرتیێن ئەمریکا، دئەڤى بیاڤیدا ڕاگەهاندن و دامودەزگەهێن دى یێن فەرمى یێن ئەمریکا ڕۆڵەکێ گرنگ دنیشاندنا دۆزا کوردیدا بۆ ڕایا گشتى یا ئەمریکا گێراندبوو. لەوڕا ب فەر هاتیە دیتن ڤەکۆلینەکا زانستى لدۆر هەلۆیستێ ئەمریکا ژ ئەڤێ هەوا کارەساتبار بهێتە ئەنجام دان.ئەڤ ڤەکۆلینە دگەل نڤێسینا خۆدا دێ هەولدەت بەرسڤا چەندین مژارێن گرێدای ب بابەتێ ڤە بدەت مینا چەوا ڕاگەهاندنا فەرمى یا ئەمریکا ڕەوشا ئەڤى باژێرێ بۆ ڕایا گشتى یا ئەمریکا شرۆڤەکرییە؟ هەلۆیستێ کونگرێسێ ئەمریکا بەرامبەرى ئەڤێ هەوا لەشکەرێ یا ب دژى خەلکێ مەدەنى یێ هەڵەبجە هاتیە ئەنجامدان چەوا بوو؟ دیسان هەلۆیستێ حکومەتا ئەمریکا بەرامبەرى فشارێن ڕاگەهاندنا ئەمریکا و گوتارێن کونگرێسێ ئەمریکا لدۆر ئەڤێ هەوێ چەوا بوو؟ ئایە حکومەتا ئەمریکا چەوا سەرەدەرى دگەل نوونەرێن کوردان بۆ گەهاندنا پەیاما کوردان لدۆر سیاسەتا کێمیابارانکرنا دەڤەرێن کوردى ژلایێ بەغدا دکر؟. ئارمانجا سەرەکى یا ئەڤێ ڤەکۆلینێ نیشاندانا چەوانیا سەرەدەریکرنا ئەمریکا دگەل پڕۆسێسا ئەنفاڵکرنا کوردان و هەلۆیستێ حکومەتا ئەمریکا بەرامبەرى کوشتنا خەلکێ مەدەنى ب چەکێ کێمیایى یە.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Many thanks for your help with us

Kaynakça

  1. CIA. Iraqi Use of Chemical Weapons Against the Kurds, from the Impact and Implications of Chemical Weapons Use in the Iran-Iraq war, the central intelligence agency to department of state, Washington, DC. 22 March 1988.
  2. CIA. Summary of Intelligence Reporting on CW use at Halabja, Iraq 16 March 1988, the central intelligence agency to department of state, Washington, DC. 24 March 1988.
  3. Congressional Record-Senate-1252. Genocide Convention, Congressional Record- Senate, Congress, Washington, D.C., 16 January 1973.
  4. CIA. NIC Activity Report, 18-24 March 1988, Memorandum from H. F. Hutchinson, Jr Acting Chairman to the director of central intelligence Deputy director of central intelligence, the central intelligence agency to department of state, Washington, DC. 24 March 1988.
  5. Congressional Record-House. (1998). Chemical Genocide of Kurds, Congressional Record- House, Congress, Washington D.C., 13 September 1988.
  6. Congressional Record-House. Condemn Iraqi Violation of Kurdistan Airspace, Congressional Record-House, Washington D.C., 30 March 1988.
  7. Congressional Record-House. Iraqi Behavior, Congressional Record- House, Congress, Washington D.C., 27 September 1988.
  8. Congressional Record-House. Outrageous Use of Poison Gas By Iraq, Congressional Record- House, Congress, Washington, D.C., 8 September 1988.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Kürtçe

Konular

Tarihsel Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

20 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 17 Sayı: 2

Kaynak Göster

ISNAD
Waisy, Karwan Salih. “هەلۆیستێ ویلایەتیێن ئێکگرتیێن ئەمریکا ژ کارەستا هەڵەبجە یا ساڵا 1988 ‘خواندنەکا مێژووى و بەڵگەنامەیى’”. Şarkiyat 17/2 (01 Aralık 2025): 472-489. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1734863.

Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.
Derginin tüm içeriğine açık erişim sağlanmaktadır. Yayınlanan makaleler öncelikle İThenticate programında taranmaktadır.
Dergimizde yayınlanan makalelerin sorumluluğu yazara ait olup, tüm telif hakları Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi’ne devrolunmuştur.


27787