BİR HÂFIZ DÎVÂNI ŞERHLERİ DERLEMESİ: ZÂHİD BİN MUHAMMED VE ESERİ
Öz
Osmanlı şerh geleneğinde en rağbet gören eserlerden biri şüphesiz Hâfız-ı Şîrâzî’nin Dîvân’ıdır. Osmanlı şairlerinin büyük bir hayranlıkla takip ettikleri ve gerek Osmanlı gerek İran topraklarında dîvânı elden düşmeyen bu eşsiz şairin şiirleri yüzyıllarca şerhler yapılmak suretiyle açıklanmaya çalışılmıştır. Hâfız’ın şiirlerine yapılan meşhur tam şerhler Sürûrî (ö.969/1561-62), Şem’î (ö.1011/1602-1603) ve Sûdî (ö.1007/1599) ile 19. yüzyılda Konevî (ö.1244/1828-29)’ye aittir. Bu şerhler dışında farklı yüzyıllarda Hâfız’ın şiirlerine yapılan tercümeler ve kısmî şerhler de mevcuttur. Şerh literatürü içinde birden fazla eserden derlenen bölümlerin bir arada şerh edildiği eserlerle sıkça karşılaşılırken aynı esere yapılmış iki farklı şerhin bir araya getirildiği örneklere pek rastlanmaz. Bu anlamda özgün olarak değerlendirilebilecek eserlerden biri yine Hâfız Dîvânı için ortaya konmuştur. Dîvân’a Surûrî ve Şem’î tarafından yapılan şerhlerin bir araya getirilip derlendiği bu eser 16. yüzyıl sonlarında (1005/1597) Zâhid bin Muhammed tarafından kaleme alınmıştır. Eserin bilinen tek nüshası Nuruosmaniye 3962 numarada kayıtlıdır. Bu makalede Zâhid bin Muhammed ve eseri tanıtılmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arı, Osman Sacid. Mehmed Vehbi Konevi’nin Hafız Divanı Şerhi’nde Tasavvufi Unsurlar. Yayınlanmamış Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi, 2016.
- Ateş, Ahmet. İstanbul Kütüphanelerinde Farsça Manzum Eserler I. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1968.
- Ayar, Mehmet Taha. “Hafız-ı Şirazi Divanı ve Osmanlı Şerhleri”. Misbah. 3-4 (1): 292-295, 2013.
- Ayar, Mehmet Taha. Hâfız-ı Şîrâzî’nin Bazı Gazellerine Şerh Tekniği Açısından Sûdî ve Konevî’nin Yaklaşım Tarzları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, 2007.
- Çelik, Ahmet Faruk. Sürûrî’nin Hâfız Dîvânı Şerhi’nin İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, 1996.
- Kiel, Machiel. “İpek”. TDV İslâm Ansiklopedisi. 22: 366-368, İstanbul, 2000.
- Oğuz, Meral Ortaç. “Sürûrî’nin Şerh-i Dîvân-ı Hâfız’ı”. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi, 1998.
- Serezli, Esad. “Nur-u-Osmaniye Kütüphanesi Bibliotheque de la Mosquee de Nour-ou-Osmaniye”. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu Belleteni. 19-20. Mayıs 1948.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Esma Şahin
*
0000-0003-1720-6542
Türkiye
Mustafa Turan
Bu kişi benim
0000-0001-8127-6962
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
2 Eylül 2019
Kabul Tarihi
11 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 11 Sayı: 3