Derleme

Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi

Cilt: 2 Sayı: 2 30 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi

Öz

Toplumsal yaşam içerisinde birçok yönden baskı, ayrımcılık ve eşitsizliğe uğrayan kadınlar, cinsel taciz/istismar, fiziksel ve psikolojik şiddet, iş hayatında ayrımcılık (düşük ücret), eğitimde fırsat eşitsizliği, zorla/küçük yaşta evlilik gibi olumsuzluklara maruz kalmaktadır. Evdeki kadın kocası tarafından, işyerindeki kadın ise patronu ve iş arkadaşları tarafından ezilmektedir. Kadınların haklarının korunması amacıyla ortaya çıkan feminizm, kadınların toplumsal, siyasi ve ekonomik boyutta erkeklerle eşitliğini ve cinsiyet temelli eşitsizliklerin ortadan kaldırılmasını savunmaktadır. Tarihsel süreç içerisinde çeşitli aşamalar halinde gelişim gösteren feminizm, Marksizm'den de etkilenmiştir. Marksizm'e göre; toplum oluşturan sınıflardan birincisi, üretim araçlarının ve sermayenin sahibi konumundaki burjuva sınıfıdır. Diğer sınıf ise kapitalist toplumda ücretli emeğiyle geçimini sağlayan, yani bir anlamda emeğini ücret karşılığında sanayiye satan ve üretim araçlarına sahip olmayan işçi sınıfı yani proletaryadır. Bu iki sınıf arasında yaşanan bir çatışma vardır. Marksizm'e göre, toplumdaki sınıf (eşitsizliği) ve kapitalist düzen kaldırılmalıdır. Marksizm'de işçi sınıfı ile burjuva sınıfı arasında bir eşitsizlik var iken feminizmde ise kadın ve erkek arasında bir eşitsizlik vardır. Marksist feminizm, Marksizm'in feminizme yansıması niteliğindedir. Marksist teori ve analizlerin feminizmle birleştiği ve yoğrulduğu bir düşünce akımı olan Marksist feminizme göre; kadınların emeğinin sömürülmesi ve onlar üzerindeki erkek egemenliği, kapitalist sistemdeki temel sınıf ilişkileriyle birlikte ele alınmalıdır. Marksist feministlere göre; kadının kurtuluşu ile işçinin kurtuluşu yakından bağlantılıdır. Çünkü kapitalist düzen ve sınıf çatışması devam ettiği sürece, kadının özgürleşmesi mümkün değildir. Yani sınıf ayrımı kaldırılmadıkça, kadın toplum içinde baskı altında kalmaya, ezilmeye, engellenmeye ve sömürülmeye devam edecektir. İşçiler sınıf mücadelesini kazanıp sınıf ayrımına ve kapitalist düzene son verdiğinde, kadınlar da cinsiyet mücadelesini kazanmış olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Marksizm, Feminizm, Marksist Feminizm, Kadın

Kaynakça

  1. Alptekin, D. (2008). Üçüncü dünya ülkelerinde kadın hakları bağlamında feminizm. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 20, 21-33.
  2. Arıkan, E. (2019). feminist düşünce ve feminist hukuk için radikal bir kılavuz: Catharine A. Mackinnon. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(2), 661-684.
  3. Ataman, M. (2009). Feminizm: Geleneksel uluslararası ilişkiler teorilerine alternatif yaklaşımlar demeti, Alternatif Politika, 1(1), 1-41.
  4. Berktay, F. (2013). Feminist teoride yeni açılımlar. https://demokratikmodernite.org/feminist-teoride-yeni-acilimlar/.
  5. Berktay, F. (2015). Feminist teoride beden ve cinselliğin toplumsal inşası. https://www.academia.edu/6394098. Chattopadhyay, P. (2001). Marx on women’s question. economic and political weekly, 36(26), 2455-2457.
  6. Colley, H. (2021). Emek Gücü. Çev. Funda Hülagü. Marksizm ve feminizm. Mojab, S. 2. Baskı, 278-300. İstanbul: Yordam Kitap.
  7. Çakır, S. (2016). Kapitalizm ve patriyarkaya karşı: Sosyalist feminizm. Toplum ve Demokrasi Dergisi, 2(4), 185-196. Demir, N. H. (2015). Feminist hukuk teorisine genel bakış. Fasikül Hukuk Dergisi, 7(63), 23-24.
  8. Deryal, E. (2021). Marksist bağlamda ailenin kökeninde kadının rolünün feminist incelemesi. TUİÇ Akademi. https://www.tuicakademi.org/marksist-baglamda-ailenin-kokeninde-kadinin-rolunun-feminist-incelemesi/.
  9. Dikici, E. (2016), Feminizmin üç ana akımı: Liberal, marxist ve radikal feminizm teorileri. International Journal of Social Science, 43, 523-532.
  10. Donovan, J. (2021). Feminist teori. Çev. A. Bora, M. Ağduk Gevrek, F. Sayılan. İstanbul: İletişim.

Kaynak Göster

APA
Egemen, E. E. (2023). Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 2(2), 117-133. https://doi.org/10.61158/saukad.1325669
AMA
1.Egemen EE. Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi. SAÜKAD. 2023;2(2):117-133. doi:10.61158/saukad.1325669
Chicago
Egemen, Emir Efe. 2023. “Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi”. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 2 (2): 117-33. https://doi.org/10.61158/saukad.1325669.
EndNote
Egemen EE (01 Aralık 2023) Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 2 2 117–133.
IEEE
[1]E. E. Egemen, “Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi”, SAÜKAD, c. 2, sy 2, ss. 117–133, Ara. 2023, doi: 10.61158/saukad.1325669.
ISNAD
Egemen, Emir Efe. “Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi”. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 2/2 (01 Aralık 2023): 117-133. https://doi.org/10.61158/saukad.1325669.
JAMA
1.Egemen EE. Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi. SAÜKAD. 2023;2:117–133.
MLA
Egemen, Emir Efe. “Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi”. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2023, ss. 117-33, doi:10.61158/saukad.1325669.
Vancouver
1.Emir Efe Egemen. Marksist Feminist Teorinin İncelenmesi. SAÜKAD. 01 Aralık 2023;2(2):117-33. doi:10.61158/saukad.1325669