İsrail’in Nükleer Silahların Yayılmasını Önlemeye Yönelik Uyguladığı Zorlayıcı Yöntemler Üzerine Bir İnceleme
Öz
İsrail’i ulusal güvenliğini korumak bağlamında endişelendirecek en önemli gelişmelerden biri bölgede nükleer silahlanmanın gerçekleşmesidir. Özellikle İsrail’in varlığını kabul etmeyen devletlerin nükleer silahlanma yeteneklerini elde etmesi hem İsrail’in bölgede elinde tuttuğu nükleer güç tekelini kıracak hem de İsrail açısından varoluşsal tehdit olarak değerlendirilebilecek bir durum oluşturacaktır. Böyle bir durumun yaşanmaması için İsrail, nükleer silahların bölgede yayılmasını önlemek amacıyla çeşitli yöntemler uygulamaktadır. Bu çalışmada, İsrail’in rakiplerinin nükleer silahlanmasını engellemek için hukuken tartışmalı olan bu zorlayıcı yöntemler incelenmiştir. Bu yöntemler arasında çeşitli bilim insanlarına yönelik düzenlenen suikast eylemleri, nükleer alt yapıyı kullanılamaz hâle getirmek için yapılan sabotaj ve bombalı saldırılar, nükleer tesisleri komple yok etmek için icra edilen askerî harekatlar ve nükleer çalışmaların programsal düzeyde zarar görmesi için siber saldırı düzenlenmesi gibi çeşitli askerî ve istihbarat faaliyetleri yer almaktadır. Çalışmada İsrail’in bölgede düşman aktörlerin nükleer çalışmalarını engellemek için birtakım zorlayıcı eylemler icra ettiği, uluslararası hukuk ve meşruiyet açısından oldukça tartışmalı olan bu tür faaliyetlerin hedef ülkenin nükleer programını çoğunlukla durduramasa da yavaşlattığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, çalışmanın bulguları İsrail’in nükleer tekelini sürdürmek, güvenliğini sağlamak ve stratejik alanını genişletmek için düşman olarak algıladığı devletlerin nükleer faaliyetlerine zarar vermek amacıyla benzeri eylemleri uygulamaktan vazgeçmeyeceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ABD, İran’da nükleer tesisleri vurdu. (2025, Haziran 22). BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/cwyq87nvl4zo
- Atomic watchdog says Iran not complying with nuclear safeguards. (2025, Haziran 12). UN News. https://news.un.org/en/story/2025/06/1164291
- Atwood, K. (2020, Aralık 2). US official says Israel was behind assassination of Iranian scientist. CNN. https://www.cnn.com/2020/12/02/politics/iran-scientist-israel-assassination-us
- Barrett, L. G. (2025, Haziran 15). What Israel wants is a monopoly of control over nuclear weapons - By Readers of The National. The National. https://www.thenational.scot/news/world/25240595.israel-wants-monopoly-control-nuclear-weapons/
- Beaumont, P. (2025, Haziran 15). What has Israel hit in Iran and how has Iran responded? The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2025/jun/13/what-has-israel-hit-in-iran-and-who-were-the-generals-and-nuclear-scientists-killed
- Benjamin Netanyahu: Operation Rising Lion prevented Iranian nuclear Holocaust. (2025, Haziran 15). The Jerusalem Post. https://www.jpost.com/israel-news/article-857838
- Bergman, R. (2010). Killing the killers. Newsweek. https://www.newsweek.com/killing-killers-69081
- Bergman, R. (2018). Rise and kill first: The secret history of Israel’s targeted assassinations. Random House.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ortadoğu Çalışmaları, Uluslararası Güvenlik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Kahraman Süvari
*
0000-0002-8137-9010
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
15 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
13 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 36 Sayı: 1