EN
TR
OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI
Öz
Bu çalışma, okul öncesi öğretmenlerinin duygu sosyalleştirici rolünü kuramsal ve ampirik alanyazın ışığında inceleyen anlatısal (narrative) bir derlemedir. Duygu sosyalleştirme uzun süre ebeveyn bağlamında ele alınmışsa da, çocukların erken çocukluk kurumlarında geçirdiği süre göz önüne alındığında öğretmenler de önemli sosyalleştiricilerdir. Çalışma, Eisenberg vd. (1998), Gottman vd. (1996), Morris vd. (2007) ve Denham vd. (2012) çerçevelerini sentezleyerek öğretmenin üç temel mekanizmasını (tepki verme, duygu koçluğu, model olma) sınıf bağlamına uyarlar. Ardından bu pratikleri yordayan etmenler: öğretmenin duygusal farkındalığı, duygu düzenlemesi ve inançları; iş stresi ve kurum iklimi; demografik değişkenler ile çocuk çıktıları (duygu bilgisi, duygu düzenleme, sosyal yeterlik, akademik hazırbulunuşluk) ve düzenleyicileri (mizaç, cinsiyet, kültür/sosyoekonomik risk) ele alınır. Türkiye alanyazını ve müdahale programları değerlendirilir. Derleme, öğretmen tepkilerini biçimlendiren asıl kaldıracın demografik özellikler değil öğretmenin kendi duygusal yeterliği olduğunu; bu kapasitenin ise kurumsal koşullarca sınırlandığını ortaya koyar. Bulgular; kültürel olarak duyarlı öğretmen yetiştirme, öğretmen iyi oluşu ve sistemik desteğin önemine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahn, H. J. (2005). Child care teachers’ strategies in children’s socialization of emotion. Early Child Development and Care, 175(1), 49–61. https://doi.org/10.1080/0300443042000230320
- Ahn, H. J., & Stifter, C. A. (2006). Child care teachers’ response to children’s emotional expression. Early Education and Development, 17(2), 253-270. https://doi.org/10.1207/s15566935eed1702_3
- Bassett, H. H., Denham, S. A., Fettig, N. B., Curby, T. W., Mohtasham, M., & Austin, N. (2017). Temperament in the classroom: Children low in surgency are more sensitive to teachers’ reactions to emotions. International Journal of Behavioral Development, 41(1), 4-14. https://doi.org/10.1177/0165025416644077
- Burak, H. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin duygu düzenleme stratejileri ile çocukların duygularına vermeyi tercih ettikleri tepkiler arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü].
- Cekaite, A., & Ekström, A. (2019). Emotion socialization in teacher–child interaction: Teachers’ responses to children’s negative emotions. Frontiers in Psychology, 10, 1546. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2019.01546
- Curby, T. W., Zinsser, K. M., Gordon, R. A., Ponce, E., Syed, G., & Peng, F. (2022). Emotion-focused teaching practices and preschool children’s social and learning behaviors. Emotion, 22(8), 1869-1885. https://doi.org/10.1037/emo0000988
- Çıraklı, Ü., & Cam Uzun, T. (2024). Comparison of health personnel burnout levels according to their working status in COVID-19 pandemic clinic and other clinics. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 13-22. https://doi.org/10.35375/sayod.1524386
- Çoban, A. E., Ülker Erdem, A., & İlhan İyi, T. (2019). Supporting emotion socialization skills of preschool teacher candidates. In International Psychological Applications Conference and Trends (InPACT) 2019 (pp. 145-149). inScience Press. https://doi.org/10.36315/2019inpact036
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
9 Temmuz 2026
Kabul Tarihi
23 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 1
APA
Öztürk Ceylan, N. (2026). OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 42-59. https://doi.org/10.35375/sayod.1991097
AMA
1.Öztürk Ceylan N. OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI. SAYOD. 2026;(1):42-59. doi:10.35375/sayod.1991097
Chicago
Öztürk Ceylan, Nüseybe. 2026. “OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, sy 1: 42-59. https://doi.org/10.35375/sayod.1991097.
EndNote
Öztürk Ceylan N (01 Eylül 2026) OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi 1 42–59.
IEEE
[1]N. Öztürk Ceylan, “OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI”, SAYOD, sy 1, ss. 42–59, Eyl. 2026, doi: 10.35375/sayod.1991097.
ISNAD
Öztürk Ceylan, Nüseybe. “OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi. 1 (01 Eylül 2026): 42-59. https://doi.org/10.35375/sayod.1991097.
JAMA
1.Öztürk Ceylan N. OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI. SAYOD. 2026;:42–59.
MLA
Öztürk Ceylan, Nüseybe. “OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, sy 1, Eylül 2026, ss. 42-59, doi:10.35375/sayod.1991097.
Vancouver
1.Nüseybe Öztürk Ceylan. OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DUYGU SOSYALLEŞTİRİCİ ROLÜ: KURAMSAL ÇERÇEVELER, MEKANİZMALAR VE ÇOCUK ÇIKTILARI. SAYOD. 01 Eylül 2026;(1):42-59. doi:10.35375/sayod.1991097