Derleme

Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme

Sayı: 1 30 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, post-bürokratik örgütlerde iktidar ve denetim ilişkilerinin nasıl dönüştüğünü Michael Hardt ve Antonio Negri’nin İmparatorluk, biyopolitik üretim, Çokluk ve Ortaklık kavramları ile Michel Foucault’nun disipliner iktidar ve biyopolitika yaklaşımı arasında kurulan teorik bağlantı üzerinden incelemektedir. Kuramsal ve eleştirel literatür incelemesine dayanan çalışmada post-bürokratik örgütlenme, maddi olmayan emek, normatif kontrol, öz-yönetim, algoritmik yönetim ve alternatif örgütlenme literatürü karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Çalışmanın temel argümanı, post-bürokratik dönüşümün iktidarı ortadan kaldırmadığı, aksine iktidarı merkezsizleşme, içselleştirme ve biyopolitik genişleme mekanizmaları aracılığıyla yeniden yapılandırdığıdır. Hiyerarşik otoritenin görece zayıflamasıyla denetim algoritmalara, performans ölçütlerine, takım normlarına ve örgütsel kültüre dağılmakta, çalışanlar kendi davranışlarını ve performanslarını düzenleyen aktörlere dönüşmektedir. Bununla birlikte bilgi, yaratıcılık, iletişim ve iş birliğine dayalı üretim, yönetimin çalışanların kolektif kapasitesine bağımlılığını artırarak mikro-direniş, müşterek üretim ve alternatif örgütlenme olanakları yaratmaktadır. Uber’de algoritmik yönetim, Kunda’nın normatif kontrol çözümlemesi, açık kaynak üretim modelleri ve platform kooperatifçiliği, teorik argümanın örgütsel karşılıklarını açıklayan örnekler olarak ele alınmaktadır. Çalışma, post-bürokratik iktidarı denetim ile kolektif özerkliğin eş zamanlı üretildiği bir örgütsel gerilim olarak kavramsallaştırarak yönetim ve organizasyon literatürüne kuramsal katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alvesson, M., & Sandberg, J. (2020). The problematizing review: A counterpoint to Elsbach and Van Knippenberg’s argument for integrative reviews. Journal of Management Studies, 57(6), 1290–1304.
  2. Alvesson, M., & Willmott, H. (1992). On the idea of emancipation in management and organization studies. Academy of Management Review, 17(3), 432–464.
  3. Alvesson, M., & Willmott, H. (2002). Identity regulation as organizational control: Producing the appropriate individual. Journal of Management Studies, 39(5), 619-644. https://doi.org/10.1111/1467-6486.00305
  4. Aneesh, A. (2009). Global labor: Algocratic modes of organization. Sociological Theory, 27(4), 347–370. https://doi.org/10.1111/j.1467-9558.2009.01352.x
  5. Balibar, É. (1998). Spinoza and politics. Verso.
  6. Barker, J. R. (1993). Tightening the iron cage: Concertive control in self-managing teams. Administrative Science Quarterly, 38(3), 408–437. https://doi.org/10.2307/2393374
  7. Benkler, Y. (2006). The wealth of networks: How social production transforms markets and freedom. Yale University Press.
  8. Boltanski, L., & Chiapello, È. (2005). The new spirit of capitalism (G. Elliott, Trans.). Verso.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İnsan Kaynakları Yönetimi, Örgüt Kültürü

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

19 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Seyrek, E. (2026). Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 60-79. https://doi.org/10.35375/sayod.2006382
AMA
1.Seyrek E. Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme. SAYOD. 2026;(1):60-79. doi:10.35375/sayod.2006382
Chicago
Seyrek, Emre. 2026. “Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, sy 1: 60-79. https://doi.org/10.35375/sayod.2006382.
EndNote
Seyrek E (01 Eylül 2026) Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi 1 60–79.
IEEE
[1]E. Seyrek, “Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme”, SAYOD, sy 1, ss. 60–79, Eyl. 2026, doi: 10.35375/sayod.2006382.
ISNAD
Seyrek, Emre. “Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi. 1 (01 Eylül 2026): 60-79. https://doi.org/10.35375/sayod.2006382.
JAMA
1.Seyrek E. Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme. SAYOD. 2026;:60–79.
MLA
Seyrek, Emre. “Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme”. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, sy 1, Eylül 2026, ss. 60-79, doi:10.35375/sayod.2006382.
Vancouver
1.Emre Seyrek. Post-Bürokratik Örgütlerde İktidarın Dönüşümü: Foucault, Hardt ve Negri Üzerinden Eleştirel Bir İnceleme. SAYOD. 01 Eylül 2026;(1):60-79. doi:10.35375/sayod.2006382