Araştırma Makalesi

Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması

Cilt: 37 Sayı: 1 3 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması

Öz

Vücut kompozisyonu, spor performansının, beslenmenin, spor yaralanmalarının izlenmesinde ve iyileştirilmesinde önemli faktörlerden biridir. Bu çalışmada, farklı spor branşlarında yer alan erkek sporcuların vücut kompozisyonu parametreleri ile yağsız yumuşak doku kütle indeksleri karşılaştırılmıştır. Retrospektif olarak gerçekleştirilen bu çalışmaya sekiz farklı branştan (futbol = 21; Amerikan futbolu = 12; voleybol = 19; taekwondo = 17; yüzme = 11; halter = 7; capoeira = 10; kürek = 8) toplam 105 erkek sporcu (yaş: 21,8  3,0 yıl; beden kütle indeksi [BKİ]: 24,4  4,0 kg/m2) dahil edilmiştir. Katılımcıların vücut ağırlıkları ve boy uzunlukları ölçülmüş, toplam ve bölgesel vücut kompozisyonları çift enerjili x-ışını absorpsiyometrisi ile belirlenmiştir. Branşlar arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla tek yönlü ANOVA testi, farklılık çıkan parametreler için ise post hoc testler uygulanmıştır. Haltercilerin boy uzunluklarının, diğer tüm branşlardaki sporculardan anlamlı düzeyde daha kısa; voleybolcuların ise diğer tüm branşlardaki sporculardan daha uzun olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Amerikan futbolcularının vücut ağırlıklarının ve BKİ değerlerinin diğer tüm branşlardaki sporculardan anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca Amerikan futbolcularının yağ kütlesi, futbol, voleybol ve capoeira sporcularına kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Amerikan futbolcularının apendiküler yağsız yumuşak doku kütleleri; futbol, voleybol ve halter branşlarındaki sporculardan anlamlı olarak daha yüksek (p<0,05); apendiküler yağsız yumuşak doku kütle indeksleri ise futbolcu ve voleybolculardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). Diğer branşlar arasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak, Amerikan futbolcuları, apendiküler yağsız yumuşak doku kütlesi ve indeksi açısından en yüksek değerlere sahipken, diğer branşlar arasında değişen düzeylerde kas kütlesi dağılımı gözlenmiştir. Bulgular, spor branşına özgü antrenmanların vücut kompozisyonu üzerinde belirgin etkileri olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, bireylerin doğal fiziksel özellikleri de branşa özgü başarı olasılığını şekillendiren önemli bir faktör olabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackland, T. R., Lohman, T. G., Sundgot-Borgen, J., Maughan, R. J., Meyer, N. L., Stewart, A. D. ve Müller, W. (2012). Current status of body composition asessment in sport. Sports Medicine, 42(3), 227-249. https://doi.org/10.2165/11597140-000000000-00000
  2. Azmy, U., Rahmaniah, N., Renzytha, A. R., Atmaka, D. R., Pratiwi, R., Rizal, M., Adiningsih, S. ve Herawati, L. (2023). Comparison of body compositions among endurance, strength, and team sports athletes. Sport Mont, 21(3), 45-50. https://doi.org/10.26773/smj.231007
  3. Baumgartner, R. N., Koehler, K. M., Gallagher, D., Romero, L., Heymsfield, S. B., Ross, R. R., Garry, P. J. ve Lindeman, R. D. (1998). Epidemiology of sarcopenia among the elderly in New Mexico. American Journal of Epidemiology, 147(8), 755-763.
  4. Blue, M. N., Hirsch, K. R., Trexler, E. T. ve Smith-Ryan, A. E. (2018). Validity of the 4-compartment model using dual energy X-ray absorptiometry-derived body volume in overweight individuals. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 43(7), 742-746.
  5. Bosch, T. A., Carbuhn, A. F., Stanforth, P. R., Oliver, J. M., Keller, K. A. ve Dengel, D. R. (2019). Body composition and bone mineral density of division 1 collegiate football players: a consortium of college athlete research study. The Journal of Strength and Conditioning Research, 33(5), 1339-1346.
  6. Boykin, J. R., Tinsley, G. M., Harrison, C. M., Prather, J., Zaragoza, J., Tinnin, M., Smith, S., Wilson, C. ve Taylor, L. W. (2021). Offseason body composition changes detected by dual-energy X-ray absorptiometry versus multifrequency bioelectrical impedance analysis in collegiate American football athletes. Sports, 9(8), 112.
  7. Brewer, G. J., Blue, M. N., Hirsch, K. R., Peterjohn, A. M. ve Smith-Ryan, A. E. (2019). Appendicular body composition analysis: validity of bioelectrical impedance analysis compared with dual-energy x-ray absorptiometry in division I college athletes. The Journal of Strength and Conditioning Research, 33(11), 2920-2925.
  8. Brun, J.-F., Varlet-Marie, E., Cassan, D. ve Raynaud de Mauverger, E. (2011). Blood rheology and body composition as determinants of exercise performance in female rugby players. Clinical Hemorheology and Microcirculation, 49(1-4), 207-214.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Beslenme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

11 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

5 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 37 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Güzel, Y. (2026). Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi, 37(1), 47-61. https://doi.org/10.17644/sbd.1762440
AMA
1.Güzel Y. Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması. SBD. 2026;37(1):47-61. doi:10.17644/sbd.1762440
Chicago
Güzel, Yasemin. 2026. “Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması”. Spor Bilimleri Dergisi 37 (1): 47-61. https://doi.org/10.17644/sbd.1762440.
EndNote
Güzel Y (01 Mart 2026) Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması. Spor Bilimleri Dergisi 37 1 47–61.
IEEE
[1]Y. Güzel, “Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması”, SBD, c. 37, sy 1, ss. 47–61, Mar. 2026, doi: 10.17644/sbd.1762440.
ISNAD
Güzel, Yasemin. “Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması”. Spor Bilimleri Dergisi 37/1 (01 Mart 2026): 47-61. https://doi.org/10.17644/sbd.1762440.
JAMA
1.Güzel Y. Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması. SBD. 2026;37:47–61.
MLA
Güzel, Yasemin. “Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması”. Spor Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, Mart 2026, ss. 47-61, doi:10.17644/sbd.1762440.
Vancouver
1.Yasemin Güzel. Farklı Branşlardaki Erkek Sporcularda Çift Enerjili X-Işını Absorpsiyometrisi ile Değerlendirilen Vücut Kompozisyonu İndekslerinin Karşılaştırılması. SBD. 01 Mart 2026;37(1):47-61. doi:10.17644/sbd.1762440

9551


SPOR BİLİMLERİ DERGİSİ


Yayın hakkı © Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi