Derleme

Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar

Cilt: 37 Sayı: 3 10 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar

Öz

Multiomik yaklaşımlar biyolojik sistemlerin farklı moleküler katmanlarının bütüncül olarak değerlendirilmesine olanak sağlayarak fiziksel aktivite ve egzersize bağlı adaptasyonların altında yatan moleküler mekanizmaların anlaşılmasında önemli bir araç haline gelmiştir. Bu derlemenin amacı, egzersize verilen moleküler yanıtları genomik, epigenomik, transkriptomik, proteomik ve metabolomik düzeylerde incelemek ve bu yaklaşımların egzersiz biyolojisinin anlaşılmasına sağladığı katkıları güncel literatür doğrultusunda değerlendirmektir. Mevcut bulgular transkriptomik ve proteomik yaklaşımların dayanıklılık ve direnç egzersizine yanıt olarak aktive olan sinyal yolaklarının ve adaptif süreçlerin belirlenmesinde önemli bilgiler sağladığını, metabolomik yaklaşımların ise egzersize bağlı metabolik yeniden programlanmanın ve potansiyel biyobelirteçlerin tanımlanmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte farklı omik katmanlardan elde edilen verilerin entegrasyonu, teknik ve metodolojik farklılıklar ile bulguların biyolojik olarak doğrulanması multiomik çalışmaların temel zorlukları arasında yer almaktadır. Sonuç olarak, multiomik yaklaşımlar egzersize verilen moleküler yanıtların sistem düzeyinde anlaşılmasını güçlendirmekte ve bireysel biyolojik farklılıkları dikkate alan kişiselleştirilmiş egzersiz stratejilerinin geliştirilmesi için önemli bir bilimsel temel oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al-Amrani, S., Al-Jabri, Z., Al-Zaabi, A., Alshekaili, J., ve Al-Khabori, M. (2021). Proteomics: Concepts and applications in human medicine. World Journal of Biological Chemistry, 12(5), 57-69. https://doi.org/10.4331/wjbc.v12.i5.57
  2. Al-Khelaifi, F., Diboun, I., Donati, F., Botrè, F., Alsayrafi, M., Georgakopoulos, C., Suhre, K., Yousri, N. A., ve Elrayess, M. A. (2018). A pilot study comparing the metabolic profiles of elite-level athletes from different sporting disciplines. Sports Medicine - Open, 4(1), 2. https://doi.org/10.1186/s40798-017-0114-z
  3. Amar, D., Lindholm, M. E., Norrbom, J., Wheeler, M. T., Rivas, M. A., ve Ashley, E. A. (2021). Time trajectories in the transcriptomic response to exercise: A meta-analysis. Nature Communications, 12(1), 3471. https://doi.org/10.1038/s41467-021-23579-x
  4. Ambros, V. (2004). The functions of animal microRNAs. Nature, 431(7006), 350-355. https://doi.org/10.1038/nature02871
  5. Ang, J. E., Revell, V., Mann, A., Mantele, S., Otway, D. T., Johnston, J. D., Thumser, A. E., Skene, D. J., ve Raynaud, F. (2012). Identification of human plasma metabolites exhibiting time-of-day variation using an untargeted liquid chromatography-mass spectrometry metabolomic approach. Chronobiology International, 29(7), 868-881. https://doi.org/10.3109/07420528.2012.699122
  6. Baar, K. (2014). Nutrition and the adaptation to endurance training. Sports Medicine, 44(Suppl. 1), S5-S12. https://doi.org/10.1007/s40279-014-0146-1
  7. Babu, M., ve Snyder, M. (2023). Multi-omics profiling for health. Molecular & Cellular Proteomics, 22(6), 100561. https://doi.org/10.1016/j.mcpro.2023.100561
  8. Barres, R., Yan, J., Egan, B., Treebak, J. T., Rasmussen, M., Fritz, T., Caidahl, K., Krook, A., O'Gorman, D. J., ve Zierath, J. R. (2012). Acute exercise remodels promoter methylation in human skeletal muscle. Cell Metabolism, 15(3), 405-411. https://doi.org/10.1016/j.cmet.2012.01.001

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Egzersiz Fizyolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

10 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2026

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 37 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Türkel, İ., Durasi, I. M., & Kubat, G. B. (2026). Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar. Spor Bilimleri Dergisi, 37(3), 240-258. https://doi.org/10.17644/sbd.1909029
AMA
1.Türkel İ, Durasi IM, Kubat GB. Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar. SBD. 2026;37(3):240-258. doi:10.17644/sbd.1909029
Chicago
Türkel, İbrahim, Ilknur Melis Durasi, ve Gökhan Burçin Kubat. 2026. “Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar”. Spor Bilimleri Dergisi 37 (3): 240-58. https://doi.org/10.17644/sbd.1909029.
EndNote
Türkel İ, Durasi IM, Kubat GB (01 Eylül 2026) Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar. Spor Bilimleri Dergisi 37 3 240–258.
IEEE
[1]İ. Türkel, I. M. Durasi, ve G. B. Kubat, “Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar”, SBD, c. 37, sy 3, ss. 240–258, Eyl. 2026, doi: 10.17644/sbd.1909029.
ISNAD
Türkel, İbrahim - Durasi, Ilknur Melis - Kubat, Gökhan Burçin. “Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar”. Spor Bilimleri Dergisi 37/3 (01 Eylül 2026): 240-258. https://doi.org/10.17644/sbd.1909029.
JAMA
1.Türkel İ, Durasi IM, Kubat GB. Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar. SBD. 2026;37:240–258.
MLA
Türkel, İbrahim, vd. “Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar”. Spor Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 3, Eylül 2026, ss. 240-58, doi:10.17644/sbd.1909029.
Vancouver
1.İbrahim Türkel, Ilknur Melis Durasi, Gökhan Burçin Kubat. Egzersize Bağlı Moleküler Yanıtların İncelenmesinde Multiomik Yaklaşımlar. SBD. 01 Eylül 2026;37(3):240-58. doi:10.17644/sbd.1909029

9551


SPOR BİLİMLERİ DERGİSİ


Yayın hakkı © Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi