Araştırma Makalesi

ERMENİ KOMİTACILARIN YEREL ÖRGÜTLENME BİÇİMİ, PROPAGANDA ve PROVOKASYON YÖNTEMLERİ: AMASYA SANCAĞI ÖRNEĞİ

Sayı: 48 30 Nisan 2024
PDF İndir

ERMENİ KOMİTACILARIN YEREL ÖRGÜTLENME BİÇİMİ, PROPAGANDA ve PROVOKASYON YÖNTEMLERİ: AMASYA SANCAĞI ÖRNEĞİ

Öz

1789 Fransız İhtilali’nin Dünya’ya yaydığı milliyetçilik düşüncesinin etkisiyle Osmanlı İmparatorluğu 19. yüzyılda egemenliği altındaki azınlıkların isyan girişimleriyle karşılaşmıştır. Bu azınlıklardan birisi de Ermenilerdir. Osmanlı Devleti’ni parçalamak isteyen Avrupalıların kışkırttığı Ermeniler, 19. yüzyılın ikinci yarısında örgütlenerek hem kamu güvenliğini tehdit etmiş hem de ülkeyi parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya bırakmıştır. İsyanlarında dışarıdan aldıkları destekle son derece organize bir teşkilat kurmuşlar ve etkili bir propaganda yürütmüşlerdir. Yoğun Ermeni nüfusuna sahip Amasya sancağı da Ermenilerin örgütlü saldırılarına ve olumsuz propagandalarına sahne olmuştur. Bu bağlamda Ermenilerden kaynaklanan asayiş problemlerinin yoğun olarak yaşandığı Amasya sancağı ayrılıkçı Ermenilerin örgütlenme biçimleri ve propaganda yöntemlerinin incelenmesi için uygun bir yer olduğu değerlendirildiğinden çalışma alanı olarak tercih edilmiştir. Bu çalışmada konuyla alakalı arşiv belgeleri ve telif eserler ışığında Amasya sancağındaki Ermeni komitacıların örgütlenme biçimi, propaganda ve provokasyon yöntemleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın amacı Amasya sancağı örneğinden hareket ederek Ermeni komitacıların örgütlenme biçimi, propaganda ve provokasyon yöntemleri hakkında genel bir fikir vermektir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmalarınızda kolaylıklar dilerim.

Kaynakça

  1. Alan, G. (2008). Amerikan Boardın Merzifon’daki Faaliyetleri ve Anadolu Koleji, (1. Baskı) Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  2. Anadol, C. (2007). Ermeni Dosyası. (1. Baskı) Bilge Karınca Yayınları.
  3. Armaoğlu, F. (2013). XIX. Yüzyıl Siyasi Tarihi (1789-1914). (13. Baskı) Timaş Yayınları.
  4. Arslan, Cem B. (2019). Vergi Perspektifinden Ermeni Meselesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 214-226.
  5. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA): A.}MKT.MHM. (Sadaret Mektubi Kalemi, Mühimme), 724/10,747/2, 750/21, BEO. (Babıâli Evrak Odası), 223/16710, 310/23240, DH.EUM.EMN. (Dahiliye Emniyet Şubesi),63/8, DH.İD (Dahiliye İdare), 116/75, DH.İ.UM. (Dahiliye İdare-i Umumiye), 32/15, DH.ŞFR. (Dahiliye Nezareti Şifre Kalemi), 170/102, 185/23, 261/89, HR.SFR3. (Dahiliye Nezareti, Londra Sefareti), 415/89, 431/60, DH.TMIK.M. (Dahiliye Muamelat), 11/2, İ.HUS. (İrade, Hususi), 39/40, Y.A.HUS. (Yıldız Sadaret Hususi Maruzat), 269/36, 269/88, 269/129, 273/45, 276/71, Y.MTV. (Yıldız Mütenevvi Maruzat), 74/45, 74/94, 97/32, 123/41, Y.PRK.ASK. (Yıldız Askeri Maruzat), 103/73, Y.PRK.A. (Sadaret), Y.PRK.ASK. (Yıldız Askeri Maruzat), 8/66, Y.PRK.UM. (Yıldız Umumi), 30/43, Y.PRK.DH. (Yıldız Dahiliye Nezareti Maruzatı), 09/04
  6. Curtis, W. E. (1911). Around the Black Sea, (1st Edition) Hodder and Stoughton, George H.Doran.
  7. Fidan, A.- Kardaş, N.- Önen, S.- Gökdemir, S.- Erkıran, H.- Koç, H. ve Başbuğ, N. (1996). M.E.B. Örnekleriyle Türkçe Sözlük. (1. Baskı) Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  8. Genç, S. (2021). Amasya Sancağının İdari Durumu ve Nüfus Yapısı (1880-1915). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 57-80.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Osmanlı Azınlıklar Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2023

Kabul Tarihi

15 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Sayı: 48

Kaynak Göster

APA
Genç, S. (2024). ERMENİ KOMİTACILARIN YEREL ÖRGÜTLENME BİÇİMİ, PROPAGANDA ve PROVOKASYON YÖNTEMLERİ: AMASYA SANCAĞI ÖRNEĞİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 48, 250-284. https://doi.org/10.61904/sbe.1408151

by.png Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (SDU-SD), Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Legal Kod https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ kapsamında lisanslanmıştır.