Araştırma Makalesi

ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ

Cilt: 15 Sayı: 30 27 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ

Öz

Bu çalışmada çıkar bağlılığının örgüt yararına etik olmayan davranışlara etkisinde statü arzusu (makyavelizm) ve lider-üye etkileşiminin etkileşmiş aracı etkisinin ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Araştırmanın teorik altyapısı, sosyal mübadele kuramına dayanmaktadır. Bu çalışma, çalışmanın amacına uygun olarak nicel araştırma yöntemi ile yürütülmüştür. Çevrim içi anket formları aracılığıyla elde edilen veriler SPSS 22 programı kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmış ve verilerin analizinde SmartPLS 4 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, çalışma yaşamında pazarlama ve satış faaliyetinde bulunan bireylerin liderleriyle olan etkileşimleri, çıkar bağlılığı ve örgüt yararına etik olmayan davranışlar arasındaki dolaylı ilişkiyi negatif olarak etkilemiş ve bu etkileşmiş aracı etkiye statü arzusunun aracılık ettiği ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Allen, Natalie J. & Meyer, John P. (1990). The Measurement and Antecedents of Affective, Continuance, and Normative Commitment to the Organisation, Journal of Occupational Psychology, 63, 19‐31.
  2. Aybek, G. & Karakaş, H. (2022). Use The Silver Bullet on The Right Beast: A Guide on Usage of PLS-SEM in Tourism and Gastronomy Studies, Advances in Hospitality and Tourism Research (AHTR), 10(2), 327-336.
  3. Balay, Refik (2000). Yönetici ve Öğretmenlerde Örgütsel Bağlılık, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  4. Baş, T., Keskin, N. & Mert, İ. S. (2010). Lider Üye Etkileşimi (LÜE) Modeli ve Ölçme Aracının Türkçe'de Geçerlik ve Güvenirlik Analizi, Ege Akademik Bakış Dergisi, 10(3), 1013-1039.
  5. Blau, P.M. (1964). Justice in Social Exchange, Sociological Inquiry, 34, 193-206.
  6. Castille, C.M., Buckner, J.E. & Thoroughgood, C.N. (2018). Prosocial Without A Moral Compass? Examining The Relationship Between Machiavellianism And Unethical Pro-Organizational Behavior, Journal of Business Ethics, 149, 919– 930.
  7. Chen, Y., Tang, C., & Wei, W. (2024). Under Pressure: LMX Drives Employee Unethical Pro-organizational Behavior via Threat Appraisals, J Bus Ethics 195, 799–812. https://doi.org/10.1007/s10551-023-05534-6
  8. Chin, W. W. (1998). Commentary: Issues And Opinion On Structural Equation Modeling, MIS Quarterly, 22(1).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Liderlik, Örgütsel Davranış

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

7 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 30

Kaynak Göster

APA
Dinç, E., & Birincioğlu, N. (2025). ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 15(30), 343-366. https://izlik.org/JA85DT98YT
AMA
1.Dinç E, Birincioğlu N. ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ. KTÜSBD. 2025;15(30):343-366. https://izlik.org/JA85DT98YT
Chicago
Dinç, Ertan, ve Nihan Birincioğlu. 2025. “ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 (30): 343-66. https://izlik.org/JA85DT98YT.
EndNote
Dinç E, Birincioğlu N (01 Aralık 2025) ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15 30 343–366.
IEEE
[1]E. Dinç ve N. Birincioğlu, “ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ”, KTÜSBD, c. 15, sy 30, ss. 343–366, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85DT98YT
ISNAD
Dinç, Ertan - Birincioğlu, Nihan. “ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 15/30 (01 Aralık 2025): 343-366. https://izlik.org/JA85DT98YT.
JAMA
1.Dinç E, Birincioğlu N. ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ. KTÜSBD. 2025;15:343–366.
MLA
Dinç, Ertan, ve Nihan Birincioğlu. “ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 15, sy 30, Aralık 2025, ss. 343-66, https://izlik.org/JA85DT98YT.
Vancouver
1.Ertan Dinç, Nihan Birincioğlu. ÇIKAR BAĞLILIĞININ ÖRGÜT YARARINA ETİK OLMAYAN DAVRANIŞLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: STATÜ ARZUSU VE LİDER-ÜYE ETKİLEŞİMİNİN ROLÜ. KTÜSBD [Internet]. 01 Aralık 2025;15(30):343-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85DT98YT

KTÜSBD

KTUJSS

Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.