Araştırma Makalesi

ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ

Cilt: 16 Sayı: 31 29 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ

Öz

Tarih boyunca Güney Kafkasya, Doğu ve Batı medeniyetlerinin ekonomik ve siyasi sistemlerini birbirine bağlayan stratejik bir köprü olmuştur. Hazar ve Karadeniz arasında stratejik bir noktada yer alması, bölgeyi jeopolitik açıdan son derece önemli kılmaktadır. Son dönemde Doğu-Batı ve Orta Koridor gibi Avrasya bağlantı projeleriyle yeniden canlanan bölge kıtalararası ticaret ve enerji alışverişini artırmayı hedeflemektedir. Hayata geçtiğinde yaklaşık 40 kilometre uzunluğunda olacak olan bu hat, Türk dünyasını doğrudan birbirine bağlamakla kalmayacak, Orta Asya ve Çin’den Türkiye’ye, oradan da Avrupa’ya uzanan daha büyük bir rotanın parçası haline gelecektir. Bu önemine rağmen Zengezur Koridoru, bölgedeki her devlet için aynı anlama gelmemektedir. Öyle ki Ermenistan için egemenlik ve toprak bütünlüğünü tehdit eden buna karşılık gelir getirici bir proje olarak görülürken, Rusya ve İran için mevcut bölgesel nüfuzlarını ve transit üstünlüklerini zayıflatabilecek bir stratejik geçiş yolu olmaktadır. Türkiye ve Azerbaycan açısından ise tüm Türk devletlerine doğrudan bağlantı sağlayarak enerji güvenliğini pekiştirecek büyük bir adım olarak ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle Zengezur Koridoru, bir altyapı projesinin ötesinde; ekonomik bütünleşme, bölgesel güç dengeleri ve küresel bağlantı rekabetinin kesişim noktasında stratejik bir araç olacaktır. Bu çalışma, Zengezur Koridoru’nun stratejik ve jeopolitik sonuçlarını nitel bir yöntemle incelemektedir. Bu kapsamda Resmi politika belgeleri, akademik kitaplar ve makaleler, kurumsal raporlar ile bölgesel medya kaynaklarını ele alarak, koridorun nasıl sıradan bir bölgesel ulaşım girişimi olmaktan çıkıp Avrasya jeopolitiğinin merkezî eksenine dönüştüğünü stratejik ve jeopolitik bakış açısıyla ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışmanın araştırma kısmında etik kurul izni gerektirecek bir husus bulunmamaktadır

Kaynakça

  1. Akıncı, A., & Kaba, S. G. (2023). Kafkasya’nın Jeopolitik Önemi: Dağlık Karabağ ve Zengezur Koridoru Örneği, Ekonomi İşletme Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 9 (1), 88-106.
  2. Aliyev, Z. (2024). Zengezur Corridor: a new landscape in the geopolitical conjuncture of the world. Universidad y Sociedad, 16(3), 33-38.
  3. Aracıoğlu, B., and Esmer, S. (2023). The Effects of Zengezur Corridor on Türkiye’s Eastern Mediterranean Ports Hinterland, Journal of Maritime Research: Amphora, 2(4), 1-16.
  4. Alizada, N. (2024). Iran and the South Caucasus: The 44Day Karabakh War in the Changing Geopolitical Equation, Review of Armenian Studies, (50),141-162.
  5. Avdaliani, Emil (2025). New ‘Trump’ Corridor Leaves Iran Scrambling to Preserve Influence in the South Caucasus, https://www.stimson.org/2025/new-trump-corridor-leaves-iran-scrambling-to-preserve-influence-in-the-south-caucasus/ (Erişim Tarihi: 13.02.2026).
  6. Azizi, H. and Isachenko, D. (2023). Turkey-Iran Rivalry in the Changing Geopolitics of the South Caucasus, Stiftung Wissenscahft und Politik, SWP Comment: 49, p.2, https://www.swp-berlin.org/publications/products/comments/2023C49_Turkey_Iran_Rivalry.pdf (Erişim Tarihi: 14.02.2026).
  7. Baki, P. M. (2022). Turkic World Vision–2040: A Step Forward for the Resilience of Turkic Cooperation, PERCEPTIONS: Journal of International Affairs, 27 (1), 26-52.
  8. Bardouka, Y, (2025). “Armenia says it rejected US lease over road in Syunik over sovereignty concerns”, https://oc-media.org/armenia-says-it-rejected-us-lease-over-road-in-syunik-over-sovereignty-concerns/ (Erişim Tarihi: 15.02.2026).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi Politik Teorisi, Bölgesel Çalışmalar, Türk Dünyası Çalışmaları, Uluslararası İlişkilerde Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

21 Şubat 2026

Kabul Tarihi

14 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Şöhret, M., & Başer, E. A. (2026). ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 16(31), 98-130. https://izlik.org/JA62BD98RM
AMA
1.Şöhret M, Başer EA. ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ. KTÜSBD. 2026;16(31):98-130. https://izlik.org/JA62BD98RM
Chicago
Şöhret, Mesut, ve Elif Asiye Başer. 2026. “ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 16 (31): 98-130. https://izlik.org/JA62BD98RM.
EndNote
Şöhret M, Başer EA (01 Haziran 2026) ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 16 31 98–130.
IEEE
[1]M. Şöhret ve E. A. Başer, “ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ”, KTÜSBD, c. 16, sy 31, ss. 98–130, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62BD98RM
ISNAD
Şöhret, Mesut - Başer, Elif Asiye. “ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi 16/31 (01 Haziran 2026): 98-130. https://izlik.org/JA62BD98RM.
JAMA
1.Şöhret M, Başer EA. ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ. KTÜSBD. 2026;16:98–130.
MLA
Şöhret, Mesut, ve Elif Asiye Başer. “ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ”. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 31, Haziran 2026, ss. 98-130, https://izlik.org/JA62BD98RM.
Vancouver
1.Mesut Şöhret, Elif Asiye Başer. ZENGEZUR KORİDORUNUN STRATEJİK VE JEOPOLİTİK ÖNEMİ. KTÜSBD [Internet]. 01 Haziran 2026;16(31):98-130. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62BD98RM

KTÜSBD

KTUJSS

Creative Commons Lisansı
Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.