Bu çalışma, Merkez Bankası Dijital Parası (CBDC) ve dijital ödeme sistemlerinin Türk vergi sistemi üzerindeki potansiyel etkilerini analiz etmektedir. Araştırma, dijitalleşmenin vergi kayıp ve kaçaklarını azaltma kapasitesini hem teknik hem de davranışsal boyutlarıyla ele almaktadır. Çalışma kapsamında vergi uyumu, rasyonel caydırıcılık yaklaşımı ile güven temelli uyum çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bulgular, dijital para altyapısının, işlem izlenebilirliğini artırarak denetim olasılığını yapısal biçimde yükselttiğini ve bu durumun rasyonel uyum davranışını güçlendirdiğini göstermektedir. Bununla birlikte, şeffaf ve öngörülebilir dijital sistemlerin devlet–vatandaş güven ilişkisini desteklemesi halinde, gönüllü uyumun da artabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma, CBDC’nin yalnızca teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda vergi uyumunun kurumsal ve davranışsal temellerini dönüştürebilecek bir politika aracı olduğunu ortaya koymaktadır.
Merkez Bankası Dijital Parası Türk Vergi Sistemi Tematik Analiz
This study analyzes the potential impact of Central Bank Digital Currency (CBDC) and digital payment systems on the Turkish tax system. The research examines the capacity of digitalization to reduce tax evasion and losses from both technical and behavioral perspectives. Tax compliance is assessed within the framework of a rational deterrence approach and a trust-based compliance framework. The findings indicate that the digital currency infrastructure structurally enhances the likelihood of auditing by increasing transaction traceability, thereby strengthening rational compliance behavior. Furthermore, it is concluded that, voluntary compliance can be increased if transparent and predictable digital systems support a state-citizen trust relationship. The study reveals that CBDC is not only a technological innovation but also a policy tool that can transform the institutional and behavioral grounds for the tax compliance.
Central Bank Digital Currency Turkish Tax System Thematic Analysis
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Davranışsal İktisat, Kamu Ekonomisi - Vergilendirme ve Gelir |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 6 Mart 2026 |
| Kabul Tarihi | 23 Nisan 2026 |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Nisan 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.56337/sbm.1903887 |
| IZ | https://izlik.org/JA26WS77KE |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2026 Cilt: 2026 Sayı: 1 |