Türkiye ve Azerbaycan'da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması

Selçuk İlgaz; Murat Çaykesen

doi:10.38015/sbyy.649950

Türkiye ve Azerbaycan'da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması

Öz

Bu araştırma Türkiye’de ortaokul 7. sınıf düzeyinde okutulan sosyal bilgiler dersi coğrafya konuları ile Azerbaycan’da aynı sınıf düzeyinde okutulan coğrafya dersinin, öğretim programları ve ders kitapları esas alınarak tarama modeli ile karşılaştırılıp benzer ve farklı yönlerinin ortaya konulması amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılarak doküman analizi tekniği uygulanmıştır. Veriler bu tekniğe uygun olarak toplanmıştır. Veri toplamaya konu ile ilgili daha önce yapılmış ilgili araştırmalar incelenerek başlanmış olup, daha sonra her iki ülkede araştırmaya konu olan düzeyde ilgili derslere ait okutulmakta olan ders kitapları temin edilmiştir. Genelden özele anlayışı ile incelemeye; ülke özellikleri, eğitim sistemleri, ortaokul coğrafya müfredatları ve ders kitapları incelenerek karşılaştırma yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda; her iki ülkenin genel özelliklerinin, Türk dili temelinde incelenmesiyle kültürel olarak benzer özellikler taşıdığı görülmüştür. Eğitim sistemlerinde genel amaçlar, zorunlu eğitim ve eğitim sistemlerinin genel yapısının ana hatlarıyla benzer özellikler taşıdığı görülmüştür. Araştırmaya konu olan 7. sınıf düzeyinde Türkiye’de, tarih, coğrafya ve vatandaşlık konularının içinde yer aldığı sosyal bilgiler isimli ders okutulurken, Azerbaycan’da Türkiye’den farklı olarak coğrafya ve tarih dersleri birbirinden bağımsız olarak iki ayrı ders olarak okutulduğu tespit edilmiştir. Her iki ülkenin eğitim sistemleri Türkçe temelinde genel olarak benzer özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. Öğretim programı yapısında Türkiye’de sosyal bilgiler içerisinde coğrafya programına daha fazla yer verilmesi dersi daha somutlaştıracaktır. Ders kitapları olarak Azerbaycan’da okutulan ders kitabının baskı kalitesinin ve görselliğinin artırılması olumlu olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Sosyal bilgiler,karşılaştırmalı eğitim,Azerbaycan Eğitim Sistemi,Coğrafya

Kaynakça

Adıgüzel, O.C., & Tatlı, S. (2012). Türkiye’deki lisansüstü karşılaştırmalı eğitim tezlerinin çok boyutlu bir incelemesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), s. 143-150.
Atik, K. (2014). Tarih araştırmalarında yeni bir yöntem: karşılaştırmalı tarih. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 5(16), s. 272-291.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası (1995). http://www.anayasa.gen.tr/azerbaycan-aleskerli.htm adresinden edinilmiştir.
Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı (2011). Azerbaycan cumhuriyeti genel eğitim okulları için coğrafya dersi müfredatı http://www.muallim.edu.az/www.old/arxiv/2011/02/32.htm adresinden edinilmiştir
Azerbaycan Milli Kütüphanesi (2013). Azerbaycan cumhuriyeti genel eğitim mektepleri için coğrafya bilimi üzerine eğitim programı. http://anl.az/down/meqale/ayna/2011/yanvar/150595.htm adresinden edinilmiştir
Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı (2009). Azerbaycan cumhuriyeti eğitim kanunu. http://edu.gov.az/az/page/451/302 adresinden edinilmiştir
Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi, (2016). Eğitim istatistikleri (2000-2016). http://www.stat.gov.az/source/education/source/education/ adresinden edinilmiştir
Azerbaycan Devlet İstatistik Komitesi, (2018). Azerbaycan nüfus istatistikleri. https://www.stat.gov.az/source/demoqraphy/ap/ adresinden edinilmiştir.

Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanlığı, (2016). Azerbaycan tedris planına dair esaslar. http://edu.gov.az/upload/file/emre-elave/2016/614/614-sayli-emre-elave2.pdf adresinden edinilmiştir
Bilgili, A.S. (2012). Sosyal bilgilerin temelleri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Creswell, J.W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri, beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni [e-kitap sürümü]. https://kupdf.net/download/john-w-creswell-nitel-aratrma-yntemleripdf_5ad301dde2b6f5b9349ed763_pdf adresinden edinilmiştir.
Doğanay, H. Çavuş, A. (2013). Türkiye ekonomik coğrafyası. Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Erdoğan, İ. (2006). Çağdaş eğitim sistemleri. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
Ergün, M. (1985). Karşılaştırmalı eğitim. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü, Malatya
Gedikoğlu, T. (2005). Avrupa birliği sürecinde Türk eğitim sistemi: sorunlar ve çözüm önerileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), s. 66-80.
Güven, İ. Gürdal, A. (2011). Türkiye ile Kanada fen eğitiminin karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Türk Fen Eğitimi Dergisi, 8(4), s. 89-110.
Kab, İ. (2012). Türkiye’deki sosyal bilgiler ders kitaplarının Almanya’daki tarih, coğrafya ve vatandaşlık eğitimi ders kitaplarıyla karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. ( Tez No. 320401)
Kızıltaş, E. Küçükoğlu, A. (2012). Almanya, Fransa, İngiltere, Rusya ve Türkiye okul öncesi öğretmen yetiştirme programlarının karşılaştırması. İlköğretim Online Dergisi, 11/3, s. 660-670.
Mammadov, J. (2008). Bağımsızlık sonrası Azerbaycan eğitim sistemindeki değişim ve gelişmeler (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. ( Tez No. 261838)
Musayev, İ. (2010). Azerbaycan’da ailede din eğitimi (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. ( Tez No. 262900)
Müseyibovun, M. (Ed.) (2009). 7. sınıf coğrafya ders kitabı. Bakü: Tahsil Yayıncılık
Oğan, S. (1992). Azerbaycan. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
Özey, R. (2010). Türkiye ve komşu ülkeler coğrafyası. İstanbul: Aktif Yayınevi.
Öztürk, C. (2012). Sosyal bilgiler öğretimi. Ankara: Pegem Akademi Yayınları
Sadıgov, İ. (2009). Azerbaycan ve Türkiye’de ortaöğretim coğrafya eğitim ve öğretiminin müfredatlar, metotlar ve kullanılan araç gereçler açısından değerlendirilmesi (Doktora Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. ( Tez No. 250885)
Safran, M. (2008). Sosyal bilgiler öğretimine bakış. B. Tay, A.Öcal (Ed.), Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi içinde (ss. 1-19). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Seferov, R. Akkuş, A. (2005). Azerbaycan nüfusunun eğitim açısından analizi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13, s. 335-355.
Tatlı, S. (2010). Türkiye ve İngiltere ilköğretim 4. ve 5. sınıflar müzik dersi öğretim programlarının karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir. ( Tez No. 265729)
Tay, B. (2011). Sosyal bilgiler öğretiminin dünü, bugünü ve yarını. R. Turan, K.Ulusoy (Ed.), Sosyal bilgilerin temelleri içinde, (ss. 2-16). Ankara: Pegem Akademi Yayınları
TİKA. (1993). Azerbaycan ülke raporu. Ankara: TİKA Ajansı Yayınları
TÜİK, (2018). Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi sonuçları. http://tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21507 adresinden edinilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, (1973). Milli eğitim temel kanunu. http://mevzuat.meb.gov.tr/html/temkanun_0/temelkanun_0.html adresinden edinilmiştir
Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, (2005). Sosyal bilgiler 5. , 6. ve 7. sınıf öğretim programı. http://ttkb.meb.gov.tr/program2.aspx adresinden edinilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, (2016). İlköğretim kurumları haftalık ders çizelgesi (2015-2016). http://ttkb.meb.gov.tr/www/haftalik-ders-cizelgeleri/kategori/7/1/ adresinden edinilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı, (2016). Milli eğitim istatistikleri örgün eğitim (2015-2016).
http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2016_03/30044345_meb_istatistikleri_orgun_egitim_2015_2016.pdf adresinden edinilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi, (2017). Türkiye Cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanun, Tarih: 11.02.2017 S. 29976
Türkiye Cumhuriyeti Resmi Gazetesi, (2017). Türkiye Cumhuriyeti anayasasında değişiklik yapılmasına dair kanun, Tarih; 21.01.2017 S. 6771
Türkiye İstatistik Kurumu, (2016). Türkiye örgün eğitim kurumları istatistikleri. http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1018 adresinden edinilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı, (2014). Türkiye’de dini hayat araştırması. http://www2.diyanet.gov.tr/StratejiGelistirme/Afisalanlari/dinihayat.pdf adresinden edinilmiştir.
Türkoğlu, A. (2012). Karşılaştırmalı eğitim nedir. Songül Aynal (Ed.) Karşılaştırmalı eğitim yansımaları içinde (ss. 1-22). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
Türkoğlu, A. (Editör), (2015). Karşılaştırmalı eğitim, dünya ülkelerinden örneklerle. Ankara: Anı Yayıncılık.
Ültanır, G. (2000). Karşılaştırmalı eğitim bilimi kuram ve teknikler. Ankara: Eylül Kitap ve Yayınevi.
Yıldırım, A.Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Zamanov, E. (2014). Sovyetler döneminde Azerbaycan’da eğitim hareketleri (Yüksek Lisans Tezi). Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’nden edinilmiştir.( Tez No. 364906)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selçuk İlgaz ^*
0000-0003-0441-5230
Türkiye

Murat Çaykesen Bu kişi benim
0000-0003-3475-5535

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

22 Kasım 2019

Kabul Tarihi

15 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 4 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.38015/sbyy.649950

IZ

https://izlik.org/JA49JA75UE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İlgaz, S., & Çaykesen, M. (2020). Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 4(1), 17-44. https://doi.org/10.38015/sbyy.649950

AMA

1.İlgaz S, Çaykesen M. Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması. IJONASS. 2020;4(1):17-44. doi:10.38015/sbyy.649950

Chicago

İlgaz, Selçuk, ve Murat Çaykesen. 2020. “Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması”. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi 4 (1): 17-44. https://doi.org/10.38015/sbyy.649950.

EndNote

İlgaz S, Çaykesen M (01 Haziran 2020) Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi 4 1 17–44.

IEEE

[1]S. İlgaz ve M. Çaykesen, “Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması”, IJONASS, c. 4, sy 1, ss. 17–44, Haz. 2020, doi: 10.38015/sbyy.649950.

ISNAD

İlgaz, Selçuk - Çaykesen, Murat. “Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması”. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi 4/1 (01 Haziran 2020): 17-44. https://doi.org/10.38015/sbyy.649950.

JAMA

1.İlgaz S, Çaykesen M. Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması. IJONASS. 2020;4:17–44.

MLA

İlgaz, Selçuk, ve Murat Çaykesen. “Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması”. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2020, ss. 17-44, doi:10.38015/sbyy.649950.

Vancouver

1.Selçuk İlgaz, Murat Çaykesen. Türkiye ve Azerbaycan’da Ortaokul 7. Sınıf Düzeylerinde Coğrafya Müfredatlarının Karşılaştırılması. IJONASS. 01 Haziran 2020;4(1):17-44. doi:10.38015/sbyy.649950

Cited By

Azerbaycan ortaöğretim coğrafya ders kitaplarında Türk Dünyası Coğrafyası

lnternational Journal of Geography and Geography Education

https://doi.org/10.32003/igge.1494766