Osmanlı Dönemi Minyatürlerinde El Sanatlarından İzler

Minyatürler tarihi olayları betimleyen, dönemin yaşam tarzını, örflerini, adetlerini, geleneklerini, göreneklerini aktaran önemli belgelerdir. Minyatürlerde görülen Osmanlı dönemine ait günlük yaşamda ve özel günlerde kullanılmış eşyalar, o döneme ait el sanatları ürünleri hakkında önemli ipuçları vermektedir. Minyatürlerde betimlenen olaylar; padişahın tahta çıkışı, sünnet törenleri, elçi kabulleri, bayramlar, düğünler, şenlikler, dini merasimler olabilmektedir. Minyatürler incelendiğinde, Osmanlı dönemi el sanatlarını uygulayan saray ustalarının teknik, renk, motif, kompozisyon bakımından belirli bir üslup geliştirdiği dikkati çekmektedir. El sanatları ürünlerinde farklı malzemeler kullanılmış olsa bile kompozisyon, renk ve motifler benzer özellikler taşımaktadır. Ahşap, cam, maden, keramik, çini, seramik, porselen, tekstil, taş vb. malzemelerden yapılmış günlük ve özel kullanım eşyaları aynı zamanda minyatürlerde kompozisyonu tamamlayan dekoratif unsurlar olarak yer almaktadır. Örneğin, padişahın arka planında yer verilen perdeler, yerde serili halılar. Çalışmanın amacı, Osmanlı döneminde yapılmış faklı hammadde özelliği gösteren el sanatlarının minyatürlerdeki izlerini incelemektir. Kaynak tarama yöntemiyle hammaddesi farklı ahşap, cam, tekstil, maden, çini, keramik, keçe, deri işleri ve bunlara uygun olabilecek minyatür örnekleri gözden geçirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Osmanlı, minyatür, el sanatı, süsleme sanatı. Abstract Miniatures, depicting historical events, transferring the lifestyle of the era, customs and traditions, are important documents. Objects used in daily life and special occasions seen in the Miniatures in Ottoman-era provide important clues about the handicraft products of that era. Events depicted in miniatures could be accession to the throne of the sultan, circumcision ceremonies, envoy assumptions, holidays, weddings, festivals, religious ceremonies. When miniatures were analyzed, it was noteworthy that the Ottoman period palace crafts masters developed a particular style in terms of technique, color, pattern, composition. Even if different materials were used in handicraft products, the composition, color and motifs were similar. Daily and special use articles that made of wood, glass, metal, ceramic, tile, porcelain, textiles, and stone etc. materials was located at the same time as decorative elements complement the composition of miniatures. For example, the curtains in the background of the sultan, carpets laid to floor. This study included information about raw materials used in handicrafts made in Ottoman period and the period features of handicraft examples, samples used as decorative elements containing miniatures was discussed by examining the Ottoman period miniatures. Purpose of this paper is to research the traces of the Ottoman period handcrafts -which shows different raw material specialities- on miniatures. Crafts with different raw materials like wood, glass, textiles, tile, ceramic, felt, leather and samples of miniatures which can be appropriate are examined. Key Words: Ottoman, miniature, handicraft, decorative arts.