Araştırma Makalesi

İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım

Cilt: 27 Sayı: 1 25 Nisan 2023
PDF İndir
TR EN

İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım

Öz

Aynı anda birden fazla ilaç kullanımında özellikle son yıllarda büyük artış görülmektedir. Bu durum ilaçlar arası reaksiyon olarak tanımlanan ilaç – ilaç etkileşimlerine yol açabilmektedir. Hastalarda oluşabilecek olumsuz durumların engellenmesi için ilaçlar arasındaki etkileşimlerin tahmin edilmesi gerekmektedir. İlaç – ilaç etkileşimlerinin tahmini genelde deneyler ile gerçekleştirmekte ve yoğun iş yükü gerektirmektedir. Klinisyenlerin daha doğru kararlar alması ve uygun tedavi programları oluşturması için literatürde otomatik ilaç – ilaç etkileşimi tahmini gerçekleştiren yaklaşımlar sıklıkla gerçekleştirilmiştir. Literatürde ilaç – ilaç etkileşimi tahmini için birçok çalışma geliştirilmesine rağmen, bu alanda hala belirgin kısıtlamalar mevcuttur. İlaç – ilaç etkileşimi tahmini alanında karşılaşılan kısıtlamaları minimize etmek amacıyla bu çalışmada ilaçların yapısal özellikleri kullanılarak literatürdeki çalışmalardan daha gelişmiş konvolüsyon sinir ağı modeli önerilmektedir. Önerilen yaklaşım, özellik çıkarma ve konvolüsyon sinir ağı modelinin tasarımı olmak üzere iki ana aşamada gerçekleştirilmektedir. Çalışmada kullanılan performans değerlendirme prosedürleri açısından, önerilen yaklaşımın başarısının ilaç – ilaç etkileşimi tahmini için tatmin edici olduğu açıkça görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Patton, K., Borshoff, D. C. 2018. Adverse drug reactions. Anaesthesia, 73, 76-84.
  2. [2] Niu, J., Straubinger, R. M., Mager, D. E. 2019. Pharmacodynamic drug–drug interactions. Clinical Pharmacology & Therapeutics, 105(6), 1395-1406.
  3. [3] Zhang, T., Leng, J., Liu, Y. 2020. Deep learning for drug–drug interaction extraction from the literature: a review. Briefings in bioinformatics, 21(5), 1609-1627.
  4. [4] Han, K., Cao, P., Wang, Y., Xie, F., Ma, J., Yu, M., ... & Wan, J. 2021. A Review of Approaches for Predicting Drug-Drug Interactions Based on Machine Learning. Frontiers in Pharmacology, 12, 814858-814858.
  5. [5] Sridhar, D., Fakhraei, S., Getoor, L. 2016. A probabilistic approach for collective similarity-based drug–drug interaction prediction. Bioinformatics, 32(20), 3175-3182.
  6. [6] Fokoue, A., Sadoghi, M., Hassanzadeh, O., Zhang, P. 2016, May. Predicting drug-drug interactions through large-scale similarity-based link prediction. In European Semantic Web Conference, pp. 774-789. Springer, Cham.
  7. [7] Ferdousi, R., Safdari, R., Omidi, Y. 2017. Computational prediction of drug-drug interactions based on drugs functional similarities. Journal of biomedical informatics, 70, 54-64.
  8. [8] Zheng, Y., Peng, H., Zhang, X., Zhao, Z., Gao, X., Li, J. 2019. DDI-PULearn: a positive-unlabeled learning method for large-scale prediction of drug-drug interactions. BMC bioinformatics, 20(19), 1-12.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2022

Kabul Tarihi

19 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 27 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Doğan, R. Ö., Doğan, H., & Sezen, F. S. (2023). İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27(1), 137-144. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1182333
AMA
1.Doğan RÖ, Doğan H, Sezen FS. İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2023;27(1):137-144. doi:10.19113/sdufenbed.1182333
Chicago
Doğan, Ramazan Özgür, Hülya Doğan, ve Feride Sena Sezen. 2023. “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 (1): 137-44. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1182333.
EndNote
Doğan RÖ, Doğan H, Sezen FS (01 Nisan 2023) İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27 1 137–144.
IEEE
[1]R. Ö. Doğan, H. Doğan, ve F. S. Sezen, “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”, Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg., c. 27, sy 1, ss. 137–144, Nis. 2023, doi: 10.19113/sdufenbed.1182333.
ISNAD
Doğan, Ramazan Özgür - Doğan, Hülya - Sezen, Feride Sena. “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 27/1 (01 Nisan 2023): 137-144. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.1182333.
JAMA
1.Doğan RÖ, Doğan H, Sezen FS. İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 2023;27:137–144.
MLA
Doğan, Ramazan Özgür, vd. “İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 27, sy 1, Nisan 2023, ss. 137-44, doi:10.19113/sdufenbed.1182333.
Vancouver
1.Ramazan Özgür Doğan, Hülya Doğan, Feride Sena Sezen. İlaç - İlaç Etkileşimi Tahmini için Konvolüsyonel Sinir Ağı Tabanlı Yeni Bir Yaklaşım. Süleyman Demirel Üniv. Fen Bilim. Enst. Derg. 01 Nisan 2023;27(1):137-44. doi:10.19113/sdufenbed.1182333

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

Dergide yayımlanan tüm makalelere ücretiz olarak erişilebilinir ve Creative Commons CC BY-NC Atıf-GayriTicari lisansı ile açık erişime sunulur. Tüm yazarlar ve diğer dergi kullanıcıları bu durumu kabul etmiş sayılırlar. CC BY-NC lisansı hakkında detaylı bilgiye erişmek için tıklayınız.