Determination of Vulnerability of Cities to Climate Change: The Case of Ankara

Öz

Climate change affect all social, economical, environmental and institutional systems from global to urban levels. Coping and adaptive capacities of related systems exposed to climate change have impacts on subsistence today and in the future. For this reason determination of vulnerability of these systems to climate change is a vital issue of management. This research develops a method to exhibit vulnerabilities of cities to climate change in terms of social, economical, environmental, institutional and spatial aspects, and employs city of Ankara as a case. With this aim different vulnerability studies have been reviewed. Analysis of the vulnerability of Ankara to climate change has been based on a set of indicators. Findings indicate that the vulnerability of Ankara to climate change impacts is high

Anahtar Kelimeler

• Climate change
• Cities
• Vulnerability
• Ankara

Kentlerin İklim Değişikliğinden Zarar Görebilirliğinin Belirlenmesi: Ankara Örneği

Öz

İklim değişikliği ile yaşanan değişim süreci küresel ölçekten kent ölçeğine kadar sosyal, ekonomik, çevresel ve kurumsal tüm sistemleri etkilemektedir. Kentlerdeki birbirleri ile ilişki içerisindeki sistemlerin iklim değişikliğinin etkileri ile baş edebilme dereceleri ve uyum kapasitelerinin belirlenmesi, bugün ve gelecekte varlıklarını sürdürebilmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle tüm sistemlerin iklim değişikliğinden zarar görebilirliklerinin/ etkilenebilirliklerinin saptanması günümüzde iklim değişikliği ile mücadele sürecinde üzerinde durulan konulardan bir tanesidir. Bu çalışmanın amacı kentlerin iklim değişikliğinden zarar görebilirliğini/ etkilenebilirliğini sosyal, ekonomik, çevresel, kurumsal ve mekansal boyutlarıyla ortaya koyan bir yöntem geliştirmek ve bu yöntemi Ankara kenti örneğinde uygulamaktır. Bu amaç doğrultusunda farklı zarar görebilirlik çalışmaları incelenmiş, bir gösterge seti hazırlanarak Ankara kentinin iklim değişikliğinden zarar görebilirliği/ etkilenebilirliği analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda ele alınan sistemlerin iklim değişikliği etkilerine karşı esneklik gösteremeyeceği ve Ankara kentinin zarar görebilirliğinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İklim değişikliği
• Kent
• Zarar Görebilirlik
• Etkilenebilirlik
• Ankara

Kaynakça

1. Adger, Environmental Change, 16: 268-281 “Vulenarability”, Global Aksay, C.,Ketenoğlu, O., Kurt, L., 2005. Küresel Isınma ve İklim Değişikliği, Selçuk Üniversitesi Fen Edebiyat
2. Fakültesi Fen Dergisi 25, Konya, 29-41
3. Altı Nokta Körler Vakfı (ANKV), www.6nokta.org.tr, Kasım 2011
4. Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB), 2007. “Başkent
5. Ankara 2023 Nazım İmar Planı Açıklama Raporu”, ABB, Ankara, s:764 Ankara www.ankara.bel.tr, Erişim Tarihi:2011 Belediyesi (ABB),
6. Ankara Kalkınma Ajansı, 2011a İstatistiklerle Ankara 2011, Ankara Kalkınma Ajansı, Ankara, s:112
7. Ankara Kalkınma Ajansı, 2011b. Ankara Bölge Planı 2011-2013, Ankara Kalkınma Ajansı, Ankara, s:223
8. Ankara Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AVİAADM), www.ankaraafad.gov.tr, (Erişim tarihi: 0 2011)

9. Centre for Research on the Epidemiology of Disasters (CRED), 2009. Disaster Category Classification and peril Terminology for Operational Purposes, Munich
10. Reinsurance Company, Working Paper Ceylan, A., 2009. “Drought Management Plan for Ankara, http://www.wmo.int/pages/publications/meteoworl d/archive/june09/turkey_en.html, (Erişim tarihi: 0 2011) Turkey”,
11. Çevre Mühendisleri Odası,”Ankara Çevre Durum Raporu 2009”, ÇMO, Ankara, 2009
12. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Referans Laboratuarı (ÇRL), 2010. Hava Kalitesi Verileri, ÇOB, Ankara
13. Dodman, D. 2009. “Blaming cities for climate change?
14. An analysis of urban greenhouse gas emissions inventories”, Environment and Urbanization, 21: 185- 201
15. Dündar, C., Öz, N., 2008. Kentsel Hava Kirliliği İçin
16. Enverziyon Tahmini”, DMİ, Ankara, s:36 Earth Day Network, 2006. “Urban Environment
17. Report Methodology”, EDN, 1-19
18. Eurostat, 2001. “National Accounts Database”
19. Eurostat, 2009. “Hospital Beds Per 100 000 Inhabitants”
20. Eurostat, 2010. At Risk Of Poverty Rate By Gender”
21. Genç, F. N., 2007. “Türkiye’de Kentleşme ve Doğal
22. Afet Riskleri ile İlişkisi”, TMMOB Afet Sempozyumu, Ankara, 349- 358 ICLEI, Sustainability,”Resilient Cities: Cities and Adaptation to Climate Change”, Proceedings of the Global Forum 2010, ICLEI, Germany, s:573 Goverments for
23. İlhan,A.İ., Dündar, C., Öz, N., Kılınç, H., “Hava Kirliliği ve Asit Yağmurlarının Çevre ve İnsan Sağlığı Üzarine Etkileri”, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Ankara, (Erişim Tarihi:Ekim 2011).
24. IPCC, 2001. “Human Settlements, Energy, and Industry”, IPCC Third Assesment Report, Working
25. Group II, Chapter 7, Cambridge, 382-411
26. IPCC, 2007. “Climate Change 2007: Synthesis Report”,
27. IPCC Fourth Assesment Report, Cambridge, 26-73
28. Janssen, M.A., Schoon, M.L., Kee, W., Börner, K., 2006.
29. “Scholarly networks on resilience, vulnerability and adaptation within the human dimensions of global environmental change”, Global Environmental Change, Vol: 16, 240 – 252 Jeoloji Mühendisleri Odası, www.jmo.org.tr, (Erişim tarihi: 20.08. 2011)
30. Kopenhag Mutabakatı, 2009. www.unfccc.int, (Erişim tarihi: 20.08. 2011)
31. McBean, G., Henstra, D., 2003. Climate Change,
32. Natural Hazards and Cities For Natural Resources Canada, ICLR Research Paper Series, 31:1-16
33. Organization for Economic Co-Opretaion and Development, “Health At A Glance: Europe 2010”, OECD, Paris, 2010
34. Pekin, U., 2007. Kentsel Akarsu Koridorlarının
35. Geliştirilmesi ve Ankara Çayı Kavramsal Yeşil Yol Planı, Doktora Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara Üniversitesi, Ankara Sağlık Bakanlığı, 2010. Ankara Hastane ve Yatak
36. Sayılarının Kuruluşlara Göre Dağılımı” Türkiye İstatistik Kurumu, 2001. İller İtibariyle Kişi
37. Başına Gayri Safi Yurtiçi Hasıla, TÜİK, Ankara Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2010. Adrese
38. Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı Ankara Nüfusu, TÜİK, Ankara Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2010a. İstihdam
39. Edilenlerin Yıllar ve Cinsiyete Göre İktisadi Faaliyet Kolları, TÜİK, Ankara Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2010b. Adrese
40. Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı Ankara Yaş Gruplarına Göre Nüfusun Dağılımı”, TÜİK, Ankara Türkiye İstatistik Kurumu, TÜİK, 2010c. Adrese
41. Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı 2007-2010 İl, Yaş Grubu ve Cinsiyete Göre Nüfus, TÜİK, Ankara
42. US. Census Bureau (USCB), www.census.gov, Ekim 2011
43. Türkiye İstatistik Kurumu,” 2000a. 2000 Genel Nüfus
44. Sayımı Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri- Ankara”, TÜİK, Ankara, s:233 Türkiye İstatistik Kurumu, 2000b. 2000 Genel Nüfus
45. Sayımı, Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri- Türkiye”, TÜİK, Ankara, s:305 Türkiye İstatistik Kurumu, 2010d. Hanehalkı İşgücü
46. İstatistikleri 2010”, TÜİK, Ankara, s:305
47. International Monetary Fund (IMF), www.imf.org, 2011
48. Türkiye İstatistik Kurumu, 2009a. Gelire Dayalı Göreli
49. Yoksulluk Sınırına Göre Bölgesel Yoksul Sayıları ve Yoksulluk Oranı”, TÜİK, Ankara Türkiye İstatistik Kurumu, 2009b. Adrese Dayalı
50. Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı Ankara Nüfusu, TÜİK, Ankara Türkiye İstatistik Kurumu, 2010e. Kullanım Amacı
51. Konut Olan Yapı İzin İstatistikleri 2000-2010”, TÜİK, Ankara
52. Türkiye İstatistik Kurumu, 2010f. Türkiye Sağlık
53. Personelinin İllere Göre Dağılımı”, TÜİK, Ankara US Environmental Protection Agency (EPA), www.epa.gov, Mayıs 2011
54. World Bank, 2009. Climate Resilient Cities A Primer on Reducing Vulnerabilities to Disasters, WB, Wahington D.C.
55. World Population Bureau(WPB 2010), www.prb.org, (Erişim tarihi: 14.05. 2010)
56. Yeşil, A., 2006. Ankara Metropoliten Alanının Yeşil
57. Alan Sisteminin Analizi”, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Yu, G., Schwartz, Z. and Walsh, J. E. 2009. “A weather- resolving index for assessing the impact of climate change on tourism related climate resources”,
58. Climatic Change, Vol. 95, pp. 551–573 Yüksel, U., Yılmaz O., 2008. “Ankara Kentinde Kentsel
59. Isı Adası Etkisinin Yaz Aylarında Uzaktan Algılama ve Meteorolojik Gözlemlere Dayalı Olarak Saptanması ve Değerlendirilmesi Üzerine Bir Araştırma”, GÜ. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, Vol 23 (4), 937-952