Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü
Öz
Demokratik devletlerde silahlı kuvvetler üzerindeki tasarruflar devlet başkanının başkomutanlık sıfatı kapsamı içerisinde görülmektedir. Hukuki düzenlemeler her ne kadar savaş ilanı yetkisini münhasıran yasama organının kararına bıraksa da silahlı kuvvetlerin çeşitli gerekçelerle yurtdışına gönderilmesi ya da yabancı ülkelere ait silahlı kuvvetlerin yurtta konuşlanmasına ilişkin kararların alınmasında Başkanın önemli bir güce sahip olduğu görülür. Hukuki düzenlemeler yasama organının onayından sonra silahlı kuvvet kullanma kararının Başkan tarafından uygulanması gerektiği konusunda genel bir eğilim göstermektedir. Ancak Başkanın anayasal düzenlemeler ışığında dış ilişkilerin yürütülmesinden sorumlu olması ve başkomutanlık sıfatını haiz olması silahlı kuvvetlerin kullanılmasında başat bir rol üstlenmesini sağlamıştır. Bu noktada silahlı kuvvet kullanma kararının yasama ve yürütme arasında bir yetki çatışmasına dönüşebilecek bir potansiyel taşıdığı görülmektedir. Bu çalışma yasama ve yürütme ilişkilerinde Başkanın siyasi otoritesinin ön plana çıkmasına olanak sağlayan silahlı kuvvet kullanma kararının başkanlık sisteminin iki örneğini teşkil eden ABD ve Türk hukukundaki düzenlemeler ışığında ve uygulamadaki boyutuyla karşılaştırılmasını ele almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ackerman B, The Decline and Fall of American Republic (The Belknap Press of Harvard University 2010)
- Aslan Y, ‘Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Uluslararası Askeri Müdahalelerde Görevlendirilmesinin İç Hukuktaki Dayanakları’ (2015) 3(5) Uluslararası Antalya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 201-220
- — —Savaş Hukuku ve Angajman Kuralları (Bilge Yayınevi 2016)
- Bakırcı F, Kılınç A, ‘Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ‘Süreklilik İlkesi Çerçevesinde ‘Ara Verme’ ve ‘Tatil’ Üzerine’ (2021) 12(45) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 155-190
- Beyoğlu C Ü, Türk Anayasa Hukukunda Silahlı Kuvvet Kullanma ve Savaş İlan Etme Yetkisi, (Seçkin Yayınları 2022)
- Committee on Armed Service, Crisis in the Gulf Region: US Policy Options and Implications, Hearings Before the Committee on Armed Services United States Senate, One Hundred First Congress, Second Session (US Government Printing Office 1990)
- Çağlayan R, İdari Yargılama Hukuku (3. Baskı, Seçkin Yayıncılık 2011)
- Çopur O, ‘Anayasa Hukukunda Savaş Hali’ (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 2006)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Anayasa Hukuku
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
28 Nisan 2023
Kabul Tarihi
15 Ağustos 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 2
APA
Ölmez, C. B. (2023). Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 13(2), 955-993. https://doi.org/10.52273/sduhfd..1289253
AMA
1.Ölmez CB. Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü. SDÜHFD - SDLR. 2023;13(2):955-993. doi:10.52273/sduhfd.1289253
Chicago
Ölmez, Cansu Büşra. 2023. “Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13 (2): 955-93. https://doi.org/10.52273/sduhfd. 1289253.
EndNote
Ölmez CB (01 Aralık 2023) Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13 2 955–993.
IEEE
[1]C. B. Ölmez, “Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü”, SDÜHFD - SDLR, c. 13, sy 2, ss. 955–993, Ara. 2023, doi: 10.52273/sduhfd..1289253.
ISNAD
Ölmez, Cansu Büşra. “Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 13/2 (01 Aralık 2023): 955-993. https://doi.org/10.52273/sduhfd. 1289253.
JAMA
1.Ölmez CB. Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü. SDÜHFD - SDLR. 2023;13:955–993.
MLA
Ölmez, Cansu Büşra. “Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2023, ss. 955-93, doi:10.52273/sduhfd. 1289253.
Vancouver
1.Cansu Büşra Ölmez. Silahlı Kuvvetlerin Kullanılmasında ABD ve Türk Hukukundaki Düzenlemeler Işığında Başkanın Rolü. SDÜHFD - SDLR. 01 Aralık 2023;13(2):955-93. doi:10.52273/sduhfd. 1289253