Araştırma Makalesi

Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme

Cilt: 15 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme

Öz

Sağlık altyapısı, silahlı çatışmalarda geleneksel olarak korunan sivil nesne olarak sınıflandırılmış olsa da, son çatışmalar endişe verici bir eğilimi ortaya koymuştur: Sağlık tesisleri, tıbbi nakil araçları ve sağlık çalışanları, çatışan taraflarca giderek daha fazla kasıtlı olarak hedef alınmakta ve taktiksel araç olarak kullanılmaktadır. İşgal altındaki Filistin toprakları, Ukrayna, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Myanmar ve Suriye gibi yerlerde, sağlık sistemlerine yönelik saldırılar münferit olaylar değil, daha geniş kapsamlı savaş stratejilerinin bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durum, hem uluslararası insancıl hukukta öngörülen koruma mekanizmalarının etkinliği hem de bu eylemlerin uluslararası ceza hukuku bakımından bireysel ceza sorumluluğu doğurup doğurmadığı konusundaki tartışmaları derinleştirmektedir. Bu çalışma, silahlı çatışmalarda sağlık altyapısının hem hedef hem de taktik olarak kullanılmasının hukuki sonuçlarını, 1949 Cenevre Sözleşmeleri, 1977 Ek Protokoller, uluslararası teamül hukuku ve Roma Statüsü tarafından oluşturulan çerçeveye odaklanarak incelemektedir. Sağlık tesislerine, sağlık çalışanlarına ve tıbbi nakil araçlarına sağlanan korumanın hukuki kapsamını analiz etmektedir. Çalışma, sağlık hizmetlerinin günümüz çatışmalarında giderek artan bir şekilde çatışma aracı haline geldiğini ve insani alanların korunmasına ilişkin düzenlemeler ve çatışma alanı uygulamaları arasındaki boşlukları vurgulamaktadır. Sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların yalnızca insancıl hukuk ihlali değil, aynı zamanda uluslararası ceza hukuku bakımından savaş suçu, insanlığa karşı suç hatta soykırım suçunu teşkil edebileceği yönündeki değerlendirmeleri ele almaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acer Y ve Kaya İ, Uluslararası Hukuk (9. Baskı, Seçkin 2018)
  2. Afghanistan Resilience Trust Fund (ARTF) https://www.wb-artf.org/ Erişim Tarihi: 20 Kasım 2025
  3. Africanews, “Rebels in Eastern Congo Abducted 130 Hospital Patients, UN Says” Africanews (16 February 2025) https://www.africanews.com/2025/03/04/rebels-in-eastern-congo-abducted-130-hospital-patients-un-says// Erişim Tarihi: 30 Eylül 2025
  4. Aljazeera, “Timeline: Israel’s Attacks on Hospitals Throughout its War on Gaza” AlJazeera (13 April 2025) https://www.aljazeera.com/news/2025/4/13/timeline-israels-attacks-on-hospitals-throughout-its-war-on-gaza Erişim Tarihi: 2 Eylül 2025
  5. Amon J J and Rubenstein L, ‘Drone Attacks on Health in 2023: Humanitarian Law and the Rights to Health’, Health and Human Rights Journal, Vol. 26:1, June 2024, 143
  6. Attacks on Healthcare in Ukraine https://www.attacksonhealthukraine.org/ Erişim Tarihi: 7 Eylül 2025
  7. Baldan M, Health Care in Danger: Making the Case (ICRC, Geneva 2011) Erişim Tarihi: 9 Ekim 2025
  8. Bhuyan S S, Ebuenyi I ve Bhatt J, Persisting Trend in the Breach of Medical Neutrality: A Wakeup Call to the International Community (BMJ Global Health, 22 November 2016) 1–2 https://gh.bmj.com/content/bmjgh/1/3/e000109.full.pdf Erişim Tarihi: 8 Eylül 2025

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası ve Karşılaştırmalı Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

13 Ekim 2025

Kabul Tarihi

29 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Arman, P., & Dereboylular, Ö. (2025). Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 15(2), 1771-1825. https://doi.org/10.52273/sduhfd..1802796
AMA
1.Arman P, Dereboylular Ö. Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme. SDÜHFD - SDLR. 2025;15(2):1771-1825. doi:10.52273/sduhfd.1802796
Chicago
Arman, Perçem, ve Özde Dereboylular. 2025. “Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15 (2): 1771-1825. https://doi.org/10.52273/sduhfd. 1802796.
EndNote
Arman P, Dereboylular Ö (01 Aralık 2025) Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15 2 1771–1825.
IEEE
[1]P. Arman ve Ö. Dereboylular, “Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme”, SDÜHFD - SDLR, c. 15, sy 2, ss. 1771–1825, Ara. 2025, doi: 10.52273/sduhfd..1802796.
ISNAD
Arman, Perçem - Dereboylular, Özde. “Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 15/2 (01 Aralık 2025): 1771-1825. https://doi.org/10.52273/sduhfd. 1802796.
JAMA
1.Arman P, Dereboylular Ö. Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme. SDÜHFD - SDLR. 2025;15:1771–1825.
MLA
Arman, Perçem, ve Özde Dereboylular. “Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme”. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 2, Aralık 2025, ss. 1771-25, doi:10.52273/sduhfd. 1802796.
Vancouver
1.Perçem Arman, Özde Dereboylular. Silahlı Çatışmalarda Sağlık Unsurlarının Bir Savaş Taktiği Olarak Hedef Alınması: Uluslararası İnsancıl Hukuk ve Uluslararası Ceza Hukuku Açısından Bir İnceleme. SDÜHFD - SDLR. 01 Aralık 2025;15(2):1771-825. doi:10.52273/sduhfd. 1802796
Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (SDÜHFD)
Adres: Süleyman Demirel Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, 32260 Isparta, Türkiye
Telefon: +90 (246) 211 00 02
E-posta: hukukdergi@sdu.edu.tr
Web: https://hukuk.sdu.edu.tr/tr/dergi/sdu-hukuk-fakultesi-dergisi-12867s.html / https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduhfd