A Modern Narrative: The Case of Zerre

Öz

This study aims to analyze Erdem Tepegöz's film Zerre (The Particle, 2012) within the framework of modern cinematic narrative, focusing on its narrative features and cinematographic elements. In the film, the protagonist Zeynep’s struggles with unemployment and housing are presented through a narrative style that transcends classical storytelling, establishing a modern narrative characterized by ambiguity, subjective perspective, and abstraction. By examining visual narrative techniques such as mobile camera, labyrinthine spatial construction, partial and locked vision, tableau-plan, and abstraction, the study aims to reveal the relationship between these cinematographic techniques and the thematic structure of the film. Methodologically, the study employs close reading and cinematic text analysis, highlighting the film's visual and formal features. The conceptual framework is supported by Pascal Bonitzer’s theories on the visual field, Gaston Bachelard’s poetics of space, and feminist film criticism approaches. Consequently, the study concludes that Zerre demonstrates the features of modern narrative characterized by ambiguity and fragmentation, in contrast to the certainty of classical narratives, and generates meaning primarily through these cinematographic elements.

Anahtar Kelimeler

• Modern Narrative
• Moving Camera
• Off-screen
• Partial Vision
• Abstraction

Modern Bir Anlatı: Zerre Film Örneği

Öz

Bu çalışma, Erdem Tepegöz'ün yönettiği Zerre (2012) filmini, modern sinema anlatısı çerçevesinde, filmin anlatım özellikleri ve sinematografik unsurları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Filmde ana karakter Zeynep’in işsizlik ve barınma mücadelesi, klasik anlatı yapısının ötesine geçen bir üslupla aktarılmakta; belirsizlik, öznel bakış ve soyutlamalarla biçimlenen modern bir anlatı kurulmaktadır. Çalışma, filmde kullanılan görsel anlatım tekniklerinden hareketli kamera, labirentleşen mekân kullanımı, kısmi ve kilitlenmiş görme, tablo-plan ve soyutlama gibi sinematografik öğeleri detaylı biçimde analiz ederek, bu tekniklerin tematik yapıyla ilişkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada yöntem olarak filmin görsel ve biçimsel özelliklerini öne çıkaran yakın okuma tekniği ile filmsel metin analizi kullanılmıştır. Ayrıca Pascal Bonitzer'in görsel alan kuramları, Gaston Bachelard'ın mekân poetikası ve feminist film eleştirisinin yaklaşımlarından kavramsal destek alınmıştır. Sonuç olarak Zerre’nin, klasik anlatının kesinliğinin aksine, belirsizlik ve parçalanmışlık üzerinden şekillenen modern anlatı özelliklerini taşıdığı, filmin anlam üretimini bu sinematografik unsurlar aracılığıyla sağladığı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Modern Anlatı
• Hareketli Kamera
• Kör alan
• Kısmi görme
• Soyutlama

Kaynakça

1. Acar, N. (2021). Sinemada anlatı türleri ve neoformalist yaklaşımın betimlenmesi: Labirent filmi analizi. Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi, 3(2), 117–135. https://doi.org/10.54089/ecider.991758
2. Aytaç, S., & Onaran, G. (2013). Beni anlat birilerine. Erdem Tepegöz’le söyleşi. Altyazı, 127, 34-38.
3. Bachelard, G. (2008). Uzamın poetikası (A. Tümertekin, Çev.). İthaki.
4. Bachelard, G. (2013). Mekânın poetikası (A. Tümertekin, Çev.). İthaki.
5. Balcı, Ş. (2018). 2000’ler Türk sinemasında kentsel dönüşüm. Sinecine, 9(2), 71-109. https://doi.org/10.32001/sinecine.471850
6. Bateman, J. E., & Wildfeuer, J. (2017). Film text analysis: New perspectives on the analysis of filmic meaning (1st ed.). Routledge
7. Bonitzer, P. (2007). Bakış ve ses (İ. Yasar, Çev.). Metis.
8. Bonitzer, P. (2011). Kör alan ve dekadrajlar (İ. Yasar, Çev.). Metis.

9. Bordwell, D., & Thompson, K. (2004). Film art: An introduction. McGraw-Hill.
10. Büker, S. (1985). Sinema dili üzerine yazılar. Dost.
11. Çiçekoğlu, F. (2015). Şehrin itirazı Gezi direnişi öncesi İstanbul filmlerinde isyan eşiği. Metis.
12. Dalkılıç, R. A. (2024). Zerre: Enformel sektörde kadın emeği üzerine hermeneutik bir yaklaşım. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(2), 36-55. https://doi.org/10.33708/ktc.1506019
13. Doğan, E. (2022). Costa-Gavras’ın Le Couperet ve Erdem Tepegöz’ün Zerre filmlerinde hiperrasyonalizm ve işsizlik ilişkisi üzerinden zihniyet dünyaları karşılaştırması. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 2(1), 36-55.
14. Dyer, R. (2016, Ocak 26). The persistence of textual analysis [Video]. Kracauer Lectures-King’s College. https://www.kracauer-lectures.de/en/winter-2015-2016/richard-dyer/
15. Elmacı, T. (2017). Türk sinemasında yün eğiren kadınlardan yeni sinemaya: kadın emeği meselesi: Zerre film örneği. Art-Sanat, 8, 451-470.
16. Frye, M. (1983). The politics of reality: essays in feminist theory. The Crossing.
17. Jürgens, A. S., Darragh, L., Peace, P., Agha, R., Viana, J. N., & Richards, I. (2024). Studying science in pop culture through textual analysis. An introduction to examining science in visual texts — Street art, comics and (animated) film JCOM 23(03), Y01. https://doi.org/10.22323/2.23030401
18. Kovács, A. B. (2010). Modernizmi seyretmek avrupa sanat sineması 1950-1980 (E. Yılmaz, Çev.). De Ki.
19. Onaran, G. (2013). Hayallerden koparan zil. Altyazı, 127, 32-33.
20. Naresh, N. (2024). Contemporary cinematic narratives: Breaking the mould. International Journal of English: Literature, Language & Skills, 13(2), 86–91.
21. Panofsky, E. (2013). Perspektif simgesel bir biçim (Y. Tükel, Çev.). Metis.
22. Rose, G. (2016). Visual methodologies: An introduction to researching with visual materials. Sage.
23. Savaş, H. (2006). Doğunun paradoksu, batının özdeşliği ve çağdaş anlatı sineması. Selçuk İletişim, 4(2), 212-220. https://doi.org/10.18094/si.08807
24. Simmel, G. (1997). Simmel on culture: Selected writings theory, culture and society. (D. Frisby & M. Featherstone, Der.). Sage.
25. Sözen, M. (2008). Anlatı mesafesi-anlatı perspektifi kavramları, sinematografik anlatı ve örnek çözümlemeler. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 4(8), 123–145.
26. Sözen, M. (2009). Klasik anlatı sinemasında öykü kişisi, yapısal tasarım ve örnek çözümlemeler. Erciyes İletişim. 1(1).
27. Şentürk, B. (2016). Derdi başından aşkın kadınlar: Sultan’dan Zerre’ye Türk sinemasında kenardaki kadının dönüşümü. Fe Dergi, 8(2), 149-169. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000172
28. Taş Öz P., & Yiğit, Z. (2021). Madunun kentteki gölgesi: Zerre. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, 38, 174-187. https://doi.org/10.17829/turcom.934120
29. Tepegöz, E. (Yönetmen/Senarist). (2012). Zerre [Film]. Türkiye: Kule Film.
30. Uğuz, B. (2017). Tracing the cinematic female gaze through textual film analysis of Something Useful (2017). Art Vision, 30(53), 122–134. https://doi.org/10.32547/artvision.1514032
31. Uğuz, B. (2024). Face Recognition animasyon filminde süperpanoptik gözetim toplumuna dayalı distopik evrenin tasarımı. Akdeniz Sanat 18(33), 79-104. https://doi.org/10.48069/akdenizsanat.1390223
32. Yaşartürk, G., & Uçar İlbuğa, E. (2014). Üç Maymun, Pandora’nın Kutusu, Güzel Günler Göreceğiz, Nar, Geriye Kalan, Şimdiki Zaman ve Zerre film örnekleriyle Türk sinemasında kentli kadın olgusu. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 39, 159-180.