Öğretmen Adaylarının Algılanan Sosyal Destek Düzeyleri ile Öğrenmeye İlişkin Tutumları Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının algılanan sosyal destek düzeyleri ile öğrenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Bu amacı gerçekleştirmek için ilişkisel tarama modelinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Fırat Üniversitesi Eğitim ve Spor Bilimleri Fakültelerinde 2018-2019 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 311 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma verileri Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Öğrenmeye İlişkin Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler incelendiğinde; aile boyutu ile öğrenmenin doğası, öğrenmeye ilişkin beklentiler ve öğrenmeye açıklık arasında pozitif; aile boyutu ile öğrenmeye ilişkin kaygılar boyutu arasında ise negatif ilişki bulunmuştur. Arkadaşlar boyutu ile öğrenmeye ilişkin beklentiler, öğrenmeye açıklık ve öğrenmeye ilişkin kaygılar arasında pozitif ilişki tespit edilmiş, arkadaşlar boyutu ile öğrenmenin doğası boyutu arasında anlamlı herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Özel bir insan boyutu ile öğrenmeye ilişkin beklentiler arasında pozitif ilişki saptanmış, ancak öğrenmenin doğası, öğrenmeye açıklık ve öğrenmeye ilişkin kaygılar arasında anlamlı herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Araştırmanın sonunda elde edilen sonuçlar alanyazınla tartışılmış ve bazı öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Algılanan sosyal destek
• Öğrenmeye ilişkin tutum
• Aile
• Aday öğretmen

Relationships between Teacher Candidates' Perceived Social Support Levels and Attitudes towards Learning

Öz

The aim of this study was to determine the relationship between teacher candidates' perceived social support and their attitudes related to learning. Relational survey model was used in the study. The sample of the study consists of 311 students studying at Fırat University Faculties of Education and Sports Science in the 2018-2019 academic year. Multidimensional Perceived Social Support Scale and Attitudes related to Learning Scale were used to collect data. There were positive relationships among family subscale and the nature of learning, expectations about learning and openness to learning. There were also negative relationships between family subscale and anxiety about to learning. There was also positive relationships between friends subscale and expectations about learning, openness to learning, and anxiety about learning, but there was no meaningful relationship between the friends subscale and the nature of learning. There was a positive relationship between significant other subscale and learning expectations while there was no meaningful relationship between significant other subscale and nature of learning, openness to learning, and concerns about learning. The results obtained were discussed with the literature and some suggestions were developed.

Anahtar Kelimeler

• Perceived social support
• Attitude towards learning
• Family
• Teacher candidates

Kaynakça

1. Adıgüzel, A., Kaya, A., Balay, R., & Göçen, A. (2014). Öğretmen adaylarının bireysel yenilikçilik özellikleri ile öğrenmeye ilişkin tutum düzeyleri. Milli Eğitim, 204, 135-154.
2. Adıgüzel, A. (2014). Öğretmen adaylarının öğrenmeye ilişkin tutumları ile bilgi okuryazarlık becerileri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 4(7), 13-24.
3. Arıcı, M. (2005). Yatılı ve ailesi ile kalan lise öğrencilerinin atılganlık, sosyal destek ve başarılarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya.
4. Arıcıoğlu, A. (2008). Hacettepe üniversitesi eğitim fakültesi öğrencilerinin algıladıkları sosyal destek. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara.
5. Aydın, M. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öğrenmeye ilişkin tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 2(2), 75-84.
6. Aydın, A., Kahraman, N., & Hiçdurmaz, D. (2017). Hemşirelik öğrencilerinin algılanan sosyal destek ve psikolojik iyi olma düzeylerinin belirlenmesi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 8(1), 40–47.
7. Aydıner-Boylu, A., Günay, G., & Ersoy, A.F. (2019). Üniversite öğrencilerinde algılanan sosyal desteğin yalnızlık üzerindeki etkisinin incelenmesi. Sosyoekonomi, 27(41), 211-221.
8. Bayrakdar, N. (2014). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinin mesleklerinden beklentileri ve mesleki tükenmişlik algıları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(37), 40-60.

9. Başer, Z. (2006). Aileden algılanan sosyal destek ile kendini kabul düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
10. aşol, G. (2008). Validity and reliability of the multidimensional scale of perceived social support-revised, with a Turkish sample. Social Behavior and Personality: an international journal, 36 (10), 1303-1313.
11. Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: PegemA.
12. Campbell, J. R., & Verna, M. A. (2007). Effective parental influence: Academic home climate linked to children’s achievement. Educational Research and Evaluation, 13(6), 501-519.
13. Caplan G. (1974). Support systems and community mental health. New York: Behavioral Publications.
14. Carr, M., & Jessup, D. (1997). Gender differences in first-grade mathematics strategy use: Social metacognitive influences. Journal of Educational Psychology, 89(2), 318- 328.
15. Chambers, E. A., Hylen, M., & Schreiber, J. B. (2006). Achievement and at-risk middle school students’ perspectives of academic support. Journal of Research in Character Education, 4(1&2), 33-46.
16. Cheng, S. T., & Chan, A. C. (2004). The multidimensional scale of perceived social support: dimensionality and age and gender differences in adolescents. Personality and Individual Differences, 37(7), 1359-1369.
17. Chunhua R. (2010). The relationship between social support, academic efficacy and learning burnout of college students. Journal of Chizhou College, 24(3), 109-111.
18. Cırık, İ. (2014). Sosyal destek, motivasyon ve fen başarısı arasındaki ilişkiler: Bir yapısal eşitlik dodellemesi. 1. Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi, 24-26 Nisan, İstanbul.
19. Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress. Psychosomatic Medicine, 5(38), 300-314.
20. Cohen, S., & Syme, S. L. (1985) Issues in the study and application of social support. Cohen, S., & Syme, S. L. (Eds.), In Social Support and Health (pp. 3-22). San Francisco: Academic Press.
21. Connell, J. P., Spenser, M. B., & Aber, J. L. (1994). Educational risk and resilience in African-American youth: Context, self, action, and outcomes in school. Child Development, 65, 493–506.
22. Dikmen, M., Tuncer, M., & Şimşek, M. (2018). Öğrenme stilleri ile öğrenmeye yönelik tutum arasındaki ilişki. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(57), 388-400.
23. Duarte, A. M. (2007). Conceptions of learning and approaches to learning in Portuguese students. High Education, 54, 781-794.
24. Dunn, S., Putallaz, M., Sheppard, B., & Lindstrom, R. (1987). Social support and adjustment in gifted adolescents. Journal of Educational Psychology, 79(4), 467-473.
25. Eker, D., & Arkar, H. (1995). Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 10(34), 17-25.
26. Eker, D., Arkar, H., & Yaldız, H. (2001). Çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği’nin gözden geçirilmiş formu’nun faktör yapısı, geçerlik ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi, 12(1), 17-25.
27. Furman, W. (1996).Themeasurement of friendship perceptions: Conceptual and methodological issues. Bukowski, W. M., Newcomb, A. F., & Hartup, W. W. (Eds). In The company they keep: Friendship in childhood and adolescence (pp. 41–65). London: Cambridge University Press.
28. Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2010). Educational Administration Theory, Research and Practice (Çev. Edt. Turan, S.). Ankara: Hatipoğlu Yayınları.
29. Izgar, H. (2015). Öğretmen adaylarının eğitim stresi ve öğrenmeye karşı tutumları üzerinde karşılaştırmalı bir araştırma. Bayburt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, X(II), 385-399.
30. İpek, C., & Bayraktar, Ş. (2004). Aday öğretmenlerin fen bilimleri ve sosyal bilimlere bakışları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, 35-50.
31. Jackson, Y., & Warren J. S. (2000). Appraisal, social support and life events: Predicting outcome behavior in school-age children. Child Development, 71, 1441-1457.
32. Kara, A. (2010). Öğrenmeye ilişkin tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), 49-62.
33. Karasar, N. (2010). Bilimsel araştırma yöntemleri (21. basım). Ankara: Nobel Yayınevi.
34. Kuş, E. (2009). Nicel-Nitel araştırma teknikleri (3. basım) Ankara: Anı Yayınları.
35. Litwin, H. (2000). Activity, social support and well-being: An emperical examination. Canadian Journal on Aging, 2, 416-431.
36. Lumsden, L.S. (1994). Student motivation to learn. ERIC Digest, 92 (ERIC:ED99C00011).
37. Mallinckrodt, B. (1988). Student retention, social support, and dropout intention: Comparison of Black and White students. Journal of College Student Development, 29(1), 60-64.
38. Martinez, R. S. (2006). Social support in inclusive middle schools: Perceptions of youth with learning disabilities. Psychology in the Schools, 43(2), 197-209.
39. Marton, F., & Saljo, R. (1997). Approaches to learning. In Marton, F., Hounsell, D., Entwistle, N. (Eds.). The Experience of Learning. Edinburgh: Scottish Academic Press.
40. Mullis, I.V.S., Martin, M.O., Goh, S., & Cotter, K. (2016). TIMSS 2015 encyclopedia: Education policy and curriculum in mathematics and science. Retrieved from Boston College, TIMSS & PIRLS International Study Center website: http://timssandpirls.bc.edu/ timss2015/encyclopedia/ Access: 09.06.2020.
41. Natvıg, G. K., Albrektsen, G., & Qvarnstrom, U. (2003). Methods of teaching and class participation in relation to perceived social support and stres: modifıable factors for ımproving health and wellbeing among stududents. Aducational Psychology, 23(3), 258-274.
42. Özdemir, İ. (2013). Aile yanında yaşayan ve ailesinden ayrı yaşayan üniversite öğrencilerinin algılanan sosyal destek, stresle başa çıkma tarzları, kaygı düzeyleri ve psikolojik belirtiler açısından karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
43. Perrier, C. P. K., Boucher, R., Etchegary, H., Sadava, S. W., & Molnar, D. S. (2010). The overlapping contributions of attachment orientation and social support in predicting life-events distress. Canadian Journal of Behavioural Science/Revue canadienne des sciences du comportement, 42(2), 71-79.
44. Phakiti, A. (2003). A closer look at the relationship of cognitive and metacognitive strategy use to EFL reading achievement test performance. Language Testing, 20(1), 26- 56.
45. Ünsar, S., Kurt Sadırlı, S., Demir, M., Zafer, R., & Erol, Ö. (2009). Üniversite öğrencilerinin sosyal destek düzeyleri ve etkileyen etmenler. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 1(1), 17-29.
46. Sarason, I. G., & Sarason, B. R. (1982) Concomitants of social support: Attitudes, personality characteristics, and life experiences. Journal of Personality, 50(3), 331-344.
47. Sheorey, R. (1999). An examination of language learning strategy use in the setting of an indigenized variety of English. System, 27(2), 173-190.
48. Şişko, M., & Demirhan, G. (2002). İlköğretim okulları ve liselerde öğrenim gören kız ve erkek öğrencilerin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 205-210.
49. Tayfur, C., & Ulupınar, S. (2016). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin algıladıkları sosyal desteğin akademik başarılarına etkisi. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi, 7(1), 1-6.
50. Terzi, Ş. (2008). Üniversite öğrencilerinin psikolojik dayanıklılıkları ve algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişki. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, III(29), 1-11.
51. Thoits, M. (1985). Professional burnout: Recent developments in theory and research. Washington DC, Taylor ve Francis.
52. Wentzel, K. R. (1994). Relations of social goal pursuit to social acceptance, classroom behavior, and perceived social support. Journal of Educational Psychology, 86(2), 173–182.
53. Yang, J., & Wang, X. (2019). The impact of perceived social support on college students' learning engagement—the mediating role of academic self-efficacy. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 369, 442-452.
54. Yetgin, O., & Kara, A. (2018). Ortaöğretim öğrencilerinin matematik kaygısı ve öğrenmeye ilişkin tutumlarının incelenmesi. Yaşadıkça Eğitim, 32(2), 16-27.
55. Yıldırım, İ. (1998). Akademik başarı düzeyleri farklı olan lise öğrencilerinin sosyal destek düzeyleri. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(9), 33-38.
56. Yıldırım, İ. (1999). Sosyal destek programlarının etkililiği: Deneysel bir çalışma. Eğitim ve Bilim, 23(113), 66–73.
57. Yıldırım, İ. (2000). Akademik başarının yordayıcısı olarak yalnızlık, sınav kaygısı ve sosyal destek. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 167-176.
58. Yıldırım, N., Karaca, A., Cangur, S., Acıkgoz, F., & Akkus, D. (2017). The relationship between educational stress, stress coping, self-esteem, social support, and health status among nursing students in Turkey: A structural equation modeling approach. Nurse Education Today, 48, 33-39
59. Yılmazel, G. (2013). Sağlık yüksekokulu öğrencilerinde algılanan sosyal destek ve sağlıkla ilişkili davranışlar. New Symposium Journal, 51(3), 151-157.
60. Yuvakgil, Z. (2017). Yaşlılarda algılanan sosyal destek düzeyleri, sosyal ağ büyüklükleri ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişki ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
61. Zahanga, J., & Goodson, P. (2011). Predictors of international students’ psychosocial adjustment to life in the United States: A systematic review. International Journal of Intercultural Relations, 35, 139-162.