Adipoz doku ve enerji metabolizması üzerine etkileri
Öz
İnsanlarda beyaz yağ dokusu ve kahverengi yağ dokusu olmak üzere farklı işlevlere sahip iki çeşit yağ dokusu vardır. Beyaz yağ dokusu, vücutta çok miktarda bulunan, fazla enerjinin depolandığı ve enerji homeostazına katkıda bulunan endokrin bir organ olarak nitelendirilmektedir. Kahverengi yağ dokusu özellikle memelilerde ve yeni doğanlarda termoregülasyonu sağlamaktadır. Uncoupling protein kahverengi yağ dokusunun belirleyici proteinidir ve enerjinin ısı olarak açığa çıkmasını sağlar. Yetişkinlerde kahverengi yağ dokusu servikal, supraklavukular, axillar, paravertebral, mediastinal abdominal bölgenin üst kısmında bulunur. Beyaz yağ dokusu vücutta visseral beyaz yağ dokusu ve subkutan beyaz yağ dokusu olmak üzere 2 ana bölgede depolanır. Hormonal etkileşimler, kronik soğuk maruziyeti ve egzersiz gibi birçok çevresel faktör ile beyaz yağ dokusunda kahverengi (bej) adipozitler gelişebilir. Yağ dokuları çeşitli hormonal mekanizmalar aracılığıyla enerji harcamasında rol almaktadır. Kahverengi yağ dokusu yetişkin insanlarda da mevcuttur ve yüksek miktarı ile düşük vücut ağırlığı ilişkilidir. Yağ dokusu mitokondriyasının işlev bozukluğu obezite gelişiminden sorumludur. Soğuk maruziyeti ve besin alımına cevap olarak sempatik sinir sistemi aktivitasyonu, kahverengi yağ dokusunun uyarılmasına neden olur. Kahverengi yağ dokusu merkezli bu durum soğuk kaynaklı termogenezis ve besinlerin termik etkisi olarak tanımlanır ve toplam enerji harcamasını artırmaktadır. Bu derlemede vücut yağ dokularının özellikleri ve enerji harcaması üzerine etkileri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Saely CH, Geıger K, Drexel H. Brown versus white adipose tissue: a mini-review. Gerontology 2010; 58: 15-23.
- 2. Bonet ML, Oliver P, Palou A. Pharmacological and nutritional agents promoting browning of white adipose tissue. Biochimica et Biophysica Acta (BBA)-Molecular and Cell Biology of Lipids. 2013;1831(5):969-85.
- 3. Cypess AM, Lehman S, Williams G, Tal I, Rodman D, Goldfine AB, Kuo FC, Palmer EL, Tseng Y, Doria A, Kolodny GM, Kahn CR. Identification and importance of brown adipose tissue in adult humans. New England Journal of Medicine 2009;360: 1509-1517.
- 4. Virtanen KA, Lidell ME, Orava J, Heglind M, Westergren R, Niemi T, Taittonen M, Laine J, Savisto NJ, Enerbäck S, Nuutila P. Functional brown adipose tissue in healthy adults. New England Journal of Medicine 2009;360(15):1518-25.
- 5. van Marken Lichtenbelt WD, Vanhommerig JW, Smulders NM, Drossaerts JM, Kemerink GJ, Bouvy ND, Schrauwen P, Teule GJ. Cold-activated brown adipose tissue in healthy men. New England Journal of Medicine 2009;360(15):1500-8.
- 6. Gilsanz V, Smith ML, Goodarzian F, Kim M, Wren TA, Hu HH. Changes in brown adipose tissue in boys and girls during childhood and puberty. The Journal of pediatrics 2012;160(4):604-9.
- 7. Saito M. Brown Adipose tissue as a regulator of energy expenditure and body fat in humans. Diabetes & Metabolism Journal 2013;37(1):22-9.
- 8. De Pauw A, Tejerina S, Raes M, Keijer J, Arnould T. Mitochondrial (dys) function in adipocyte (de) differentiation and systemic metabolic alterations. The American journal of pathology 2009;175(3):927-39.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Meltem Mermer
GAZI UNIV
Türkiye
Nilüfer Acar Tek
Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Kliniği
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
20 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
14 Şubat 2017
Kabul Tarihi
17 Ekim 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 8 Sayı: 3
Cited By
Osteocalcin: A new phenomenon for type 2 diabetes and obesity
European Journal of Environment and Public Health
https://doi.org/10.29333/ejeph/12799Obezite Yönetiminde Adipoz Doku Kahverengileşmesi
Turkish Journal of Diabetes and Obesity
https://doi.org/10.25048/tudod.1250627İslam Fıkhına Göre Nebiz Istılahına Dahil Olan İçecekler ve Sıvı Gıda Maddelerine Bilimsel Yaklaşım
Helal ve Etik Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.51973/head.1282883Relationship Between Visceral Fat Tissue and Exercise
Türk Spor Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.46385/tsbd.1448060
