Effects of Seasonal Variation on Upper Gastrointestinal System Bleeding in Emergency Department
Öz
Amaç: Birçok klinik değişken üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamasında yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkilendirilmiştir. Bu risk faktörlerine ek olarak, mevsimsel değişikliklerin üst GİS kanamasını etkileyebileceği öne sürülmektedir. Bu çalışma ile mevsimsel değişiklikler ile üst GİS kanamasının insidansı, Glasgow-Blactford risk skoru ve bazı klinik ve laboratuar değişkenler arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Üst GİS kanama tanısıyla hastaneye yatırılan hastaların dosyaları tarandı. Yaş, cinsiyet, başvuru tarihi, başvurudaki laboratuar sonuçları, vital bulguları, Glasgow-Blacford skoru, yoğun bakım ihtiyacı, yatış süresi, eritrosit süspansiyonu ihtiyacı ve hasta sonlanımı kayıt edildi. Başka merkeze sevk edilen hastalar, yatışı süresinde üst GİS kanama tanısı dışlanan hastalar ve 18 yaş altı hastalar çalışma dışı bırakıldı. Bir yıllık süre kış, ilkbahar, yaz ve sonbahar olmak üzere 4 mevsime ayrıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 163 erkek, 108 kadın olmak üzere toplam 271 hasta çalışmaya dahil edildi. Yoğun bakıma yatan hasta sayısı 205, servise alınan hasta sayısı 66 idi. 187 hastaya eritrosit süspansiyonu uygulandığı, 35 hastanın ise öldüğü tespit edildi. Kan üre azotu, Glasgow-Blacford skoru, kalp hızı yüksekliği ile düşük sistolik ve diastolik kan basıncı değereleri yüksek mortalite ile ilişkili saptandı. Üst GİS kanamalı hasta sayısının özellikle mayıs ayında olmak üzere ilkbaharda arttığı, sonbaharda azaldığı saptandı. Mevsimler arasında klinik ve laboratuar bulgular açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı.
Sonuç: Üst GİS kanamalı hasta sayısının ilkbahar aylarında arttığı görülmektedir. Acil servis hekimleri bu aylarda üst GİS kanama açısından daha dikkatli olmalıdırlar. Ayrıca mevsimler arasında hiçbir klinik ve laboratuar bulgusu açısından anlamlı farklılık olmadığı görülmektedir.Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Targownik LE, Nabalamba A. Trends in management and outcomes of acute nonvariceal upper gastrointestinal bleeding: 1993–2003. Clin Gastroenterol Hepatol 2006; 4:1459–66.
- Hearnshaw SA, Logan RF, Lowe D, Travis SP, Murphy MF, Palmer KR. Acute upper gastrointestinal bleeding in the UK: patient characteristics, diagnoses and outcomes in the 2007 UK audit. Gut 2011; 60:1327–35.
- Nable JV, Graham AC. Gastrointestinal Bleeding. Emerg Med Clin North Am. 2016; 34:309–25.
- Xirasagar S, Lin HC, Chen CS. Role of meteorological factors in duodenal ulcer seasonality: a nation-wide, population-based study. J Gen Intern Med 2007; 22:1439–46.
- Lenzen H, Musmann E, Kottas M, Schönemeier B, Köhnlein T, Manns MP, Et al. Acute gastrointestinal bleeding cases presenting to the emergency department are associated with age, sex and seasonal and circadian factors. Eur J Gastroenterol Hepatol 2017; 29(1): 78-83.
- Sezgin O, Altintaş E, Tombak A. Effects of seasonal variations on acute upper gastrointestinal bleeding and its etiology. Turk J Gastroenterol 2007; 18:172–76.
- Du T, Lewin MR, Wang H, Ji X, Bohn HH, Xu T, et al. Circadian and seasonal rhythms of acute upper gastrointestinal bleeding in Beijing Emergency Medicine Journal 2010;27:504-7.
- Bryant RV, Kuo P, Williamson K, Yam C, Schoeman MN, Holloway HR, et al. Performance of the Glasgow-Blatchford score in predicting clinical outcomes and intervention in hospitalized patients with upper GI bleeding. Gastrointest Endosc 2013; 78: 576-83.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Kıvanç Karaman
*
0000-0002-4105-2785
Türkiye
Ahmet Yunus Hatip
0000-0002-7595-2175
Türkiye
Göker Coşkun
Bu kişi benim
0000-0002-6800-7511
Türkiye
Hamit Hakan Armağan
Türkiye
Alten Oskay
0000-0003-4373-6280
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Mart 2019
Gönderilme Tarihi
23 Kasım 2018
Kabul Tarihi
27 Ocak 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 1
