Zihinsel Engelli Çocukların Sağlıklı Kardeşlerinin Benlik Saygısı ve Okul Başarısının Belirlenmesi
Öz
Bu araştırma zihinsel engelli çocukların sağlıklı kardeşlerinin benlik saygısı ve okul başarılarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma kapsamına, İç Anadolu’da bir İl merkezinde bulunan, Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı özel eğitim veren iki okula kayıtlı zihinsel engelli kardeşi olan, 9-18 yaş arası 91 sağlıklı çocuk alınmıştır.
Araştırmanın verileri 1.10.2012-30.06.2013 tarihleri arasında, tanıtıcı bilgi formu, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği ile toplanmıştır. Sağlıklı kardeşlerin yıl sonu okul başarı puanları e-okul sisteminden elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; Kolmogrov-smirnov testi, tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U testi, Kruskall-Wallis ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır.
Araştırma kapsamına alınan zihinsel engelli çocukların sağlıklı kardeşlerinin % 42.8’inin 12- 14 yaş grubunda ve % 57.1’inin kız olduğu, % 42.8’inin ikinci düzey ilköğretim sınıflarına devam ettiği belirlenmiştir. Zihinsel engelli çocukların sağlıklı kardeşlerinin benlik saygısı puan ortalaması 59.2±14.9 olarak belirlenmiş ve % 69.2’sinin orta düzeyde, % 27.5’nin ise yüksek düzeyde benlik saygısına sahip olduğu bulunmuştur. Araştırmada sağlıklı kardeşlerin benlik saygılarının zihinsel engelli kardeşin cinsiyeti ve babanın çalışma durumundan etkilendiği bulunmuştur (p<0.05). Sağlıklı kardeşlerin %60.4’ünün yıl sonu okul başarı derecesinin “iyi” olduğu belirlenmiştir. Bu araştırmada sağlıklı kardeşlerin benlik saygısı ile okul başarı dereceleri arasında ilişki saptanmamıştır.
Bu sonuçlar doğrultusunda; sağlık çalışanları özellikle hemşireler ve sağlıklı çocukların okullarının rehberlik birimi tarafından ailelere, sağlıklı çocuklarının benlik saygısını ve okul başarısını destekleyen, engelli çocukları kadar sağlıklı çocuklarının farkında olmaları ve bu çocuklara yeterli zaman ayırmaları konusunda yönlendiren aynı zamanda sağlıklı çocukların, engelli kardeşlerine ilişkin olumlu duygu ve düşünce geliştirmelerini sağlayan kapsamlı eğitimlerin verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Er M. Çocuk, hastalık, anne-babalar ve kardeşler. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2006; 49: 155-168.
- Eripek S, editör. Zihinsel Yetersizliği Olan Çocuklar. 1. Baskı. Ankara, Maya Akademi, 2009; s. 51-81.
- Sucuoğlu B, editör. Zihin Engelliler ve Eğitimleri. 2. Baskı. Ankara, Kök Yayıncılık, 2009; s. 48-84.
- Baykoç Dönmez N,Bayhan P, Artan İ. Engelli çocuğa sahip ailelerin beklentileri ve endişe duydukları konuların incelenmesi. Sosyal Hizmetler Dergisi 2000; 1: 16-23.
- Aylaz R, Yılmaz U, Polat S. Effect of difficulties experienced by parents of autistic children on their sexual life: a qualitative study. Journal Sexuality and Disability 2012; 30: 395-406.
- Riggio H. R. Measuring attitudes toward adult sibling relationships: the life span sibling relationship scale, Journal of Socialand Personal Relationships 2000; 17: 707-728.
- Cüceloğlu D, editör. İnsan ve Davranışı Psikolojinin Temel Kavramları. İstanbul, Remzi Kitabevi, 1994: s. 24.
- Yavuzer H, editör. Ana-Baba ve Çocuk. 12. Basım. İstanbul, Remzi Kitabevi, 1999; s.10-32.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
20 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
24 Ocak 2019
Kabul Tarihi
9 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 10 Sayı: 3
Cited By
Examination of the experiences of mothers with mentally disorder children in adolescence
Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi
https://doi.org/10.35235/uicd.1088313Situating a Prism to See ‘All Colors’: Evaluations of the E-school System in Türkiye from the Perspective of Educational Equity
Participatory Educational Research
https://doi.org/10.17275/per.24.39.11.3