Sağlık Profesyonellerinin Afet Triajında Etik Karar Verebilme Durumları: İzmir İli Örneği
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı İzmir’deki sağlık profesyonellerinin afet triajına ilişkin etik bilgi düzeylerinin yeterli olup olmadığı ve bunun etik karar verme eğilimlerine etkisini belirlemektir.
Materyal-Metod: Veri toplama aracı olarak bağlayıcı vignette yöntemi ile hazırlanmış olan anket formu kullanılmıştır. Hazırlanan anket formları çalışmanın yapıldığı ildeki 112 Acil Sağlık İstasyonları çalışanları, UMKE ekibi ve AKS-110 ekibinden toplam 215 sağlık profesyoneline uygulanmıştır. Böylelikle sağlık profesyonellerinin afet triajı yapabilme yeterlilikleri ve ikilem halinde etik karar verebilme düzeylerini değerlendirilmiş ve değişkenler ile arasındaki ilişkiler belirlenmiştir.
Bulgular: Araştırma sonucunda katılımcıların %51,2’sinin afet triajı etik bilgi düzeylerinin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların afet triajı etik bilgi düzeyi arttıkça etik karar verme eğilimlerinin de arttığı gözlemlenmiştir (p=0,00). Katılımcılar, afet triajında ölüm kararı verme, CPR uygulama ve kıt kaynakların paylaştırılması konusunda etik ikilemde kalmışlardır.
Sonuç: Öncelikli olarak afet öncesi hazırlık döneminde afet triajına yönelik eğitimlerin arttırılması ve sağlık profesyonellerinin mesleki eğitimlerinde almış oldukları etik derslerine afet triajının etik boyutunun da dahil edilmesi önerilmektedir. Sağlık profesyonellerinin etik düşünebilme ve etik karar verebilme yetenekleri yapılan tatbikatlar, simülasyonlar ve masa üstü egzersizlerle geliştirilmelidir. Hazırlanacak bu uygulamalı eğitimlerde etik ikilemin yaşanabileceği afet senaryoları yer almalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Bostick NA, Subbarao I, Burkle FM, Hsu, EB, Armstrong JH, James JJ. Disaster Triage Systems For Large-Scale Catastrophic Events. Disaster Medicine and Public Health Preparedness, 2008; 2(S1): 35-39.
- 2. Lanoix R, Wiener DE, Zayas VD. Concepts in Disaster Triage in The Wake Of The World Trade Center Terrorist Attack. Advanced Emergency Nursing Journal, 2002; 24 (2):60-71.
- 3. Rådestad M, Lennquist MK, Rüter A, Castrén M, Svensson L, Gryth D, Fossum B. Attitudes Towards and Experience of the Use of Triage Tags in Major Incidents: A Mixed Method Study. Prehospital And Disaster Medicine, 2016; 31 (4): 1-10.
- 4. Geale SK. The Ethics of Disaster Management. Disaster Prevention And Management: An International Journal, 2012; 21(4): 445 – 462.
- 5. Ranse J, Zeitz K. Disaster Triage. International Disaster Nursing. Cambridge University Press. 2010: 57-79
- 6. T O'Laughlin D, Hick JL. Ethical Issues in Resource Triage. Respiratory Care. 2008; 53(2): 190-200.
- 7. Tännsjö T. Ethical Aspects of Triage in Mass Casualty. Current Opinion in Anesthesiology. 2007, 20 (2): 143-146.
- 8. Beauchamp TL, Childress JF. Principles of Biomedical Ethics. New York: Oxford University Press, 2001:12-20.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülhan Şen
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
17 Nisan 2018
Gönderilme Tarihi
22 Mart 2017
Kabul Tarihi
27 Mart 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 9 Sayı: 1
Cited By
Örnek Bir Hastane Afet Ekibinin KBRN Bilgi Düzeyi
Afet ve Risk Dergisi
https://doi.org/10.35341/afet.1185183PREPAREDNESS, KNOWLEDGE, AND ATTITUDE OF EMERGENCY NURSES DEALING WITH THE CRISIS OF UNNATURAL DISASTERS
Nursing and Midwifery Journal
https://doi.org/10.61186/unmf.21.2.89Çocuk Acil Servis Sağlık Çalışanlarının Pediatrik Afet Triyajı Bilgi Düzeyleri
SDÜ SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ
https://doi.org/10.22312/sdusbed.1488841
