Derleme

İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri

Cilt: 28 Sayı: 1 11 Mart 2021
PDF İndir

İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri

Öz

Bu derleme, irisin hakkındaki mevcut bilgileri ve irisinin vasküler tonusa aracılık etmedeki etkin rolünü özetleme çabasıdır. Egzersiz kronik, bulaşıcı olmayan hastalıkların, tip 2 diyabetin ve özellikle kardiyovasküler hastalıkların önlenmesinde bir dayanak noktasıdır. Egzersiz/fiziksel aktiviteye yanıt olarak üretilen yeni bir miyokin olan irisin, beyaz yağ dokusunun ‘esmerleşmesini’ teşvik ederek enerji harcamalarında artışa neden olur. Bu hormonun ilk tanımında, öncül fibronektin tip III alan içeren protein 5’ten ayrılan irisinin dolaşımdaki yüksek seviyeleri, insülin direncinin azalmasıyla düzelmiş glikoz homeostazı ile ilişkilendirilmiştir. İrisinin insanda farklı hedef doku veya organlar üzerindeki etkileri, sağlığın desteklenmesi veya çeşitli metabolik hastalıkların düzenlenmesinde fizyolojik işlevlerini ortaya çıkarmıştır. İrisinin işlevinin anlaşılmasının birçok hastalık ve gelişiminin anlaşılmasında anahtar olabileceğine inanılmaktadır. İrisinin metabolik düzenleme, enerji harcaması ve glikoz homeostazında kilit bir rol oynadığı gösterilmiştir. Hem hayvanlarda hem de insanlarda yapılan çeşitli çalışmalardan elde edilen yeni bulgular, irisinin vasküler aktiviteyi modüle etmek gibi başka olumlu etkilere de sahip olabileceğini ve böylece egzersiz kaynaklı birçok sağlık yararına aracılık ettiğini göstermektedir. Deneysel bulgular, irisinin hipertansiyon gibi anormal vazokonstriksiyona bağlı hastalıkların tedavisinde yararlı bir ajan olabileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, irisinin rolü ve işlevi hakkındaki veriler tartışmaya yol açmıştır. Hipertansiyon tedavisinde irisinin etkinliğini belirlemek için daha ayrıntılı mekanizma çalışmaları ve in vivo çalışmalar gereklidir. İrisinin etki mekanizmalarının anlaşılmasındaki bir başka güçlü sınırlama ise, insanlarda ve hayvanlarda bugüne kadar halen tanımlanamayan irisin reseptörü hakkındaki bilgi eksikliğidir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Maciorkowska M, Musiałowska D, Małyszko J. Adropin and irisin in arterial hypertension, diabetes mellitus and chronic kidney disease. Adv Clin Exp Med. 2019 Nov;28(11):1571-1575.
  2. 2. Lusis AJ. Atherosclerosis. Nature 2000;407(6801):233-41.
  3. 3. Peters SA, den Ruijter HM, Bots ML, Moons KG. Improvements in risk stratification for the occurrence of cardiovascular disease by imaging subclinical atherosclerosis: a systematic review. Heart (British Cardiac Society) 2012;98(3):177-84.
  4. 4. Stefano R, Massimiliano C, Marina C, Rossella M, Chiara P, Alessio L, et al. A score including ADAM17 substrates correlates to recurring cardiovascular event in subjects with atherosclerosis. Atherosclerosis 2015;239(2):459-64.
  5. 5. Libby P. Inflammation in atherosclerosis. Nature 2002;420(6917):868-74.
  6. 6. Pober JS, Min W, Bradley JR. Mechanisms of endothelial dysfunction, injury, and death. Annual Review of Pathology 2009;4:71-95.
  7. 7. Deanfield JE, Halcox JP, Rabelink TJ. Endothelial function and dysfunction: testing and clinical relevance. Circulation 2007;115(10):1285-95.
  8. 8. Chen CH, Jiang W, Via DP, Luo S, Li TR, Lee YT, et al. Oxidized low-density lipoproteins inhibit endothelial cell proliferation by suppressing basic fibroblast growth factor expression. Circulation 2000;101(2):171-7.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri, Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

11 Nisan 2020

Kabul Tarihi

27 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 28 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Demirel, S., Şahintürk, S., & Özyener, F. (2021). İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 28(1), 163-170. https://doi.org/10.17343/sdutfd.718412
AMA
1.Demirel S, Şahintürk S, Özyener F. İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri. SDÜ Tıp Fak Derg. 2021;28(1):163-170. doi:10.17343/sdutfd.718412
Chicago
Demirel, Sadettin, Serdar Şahintürk, ve Fadıl Özyener. 2021. “İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 28 (1): 163-70. https://doi.org/10.17343/sdutfd.718412.
EndNote
Demirel S, Şahintürk S, Özyener F (01 Mart 2021) İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri. Medical Journal of Süleyman Demirel University 28 1 163–170.
IEEE
[1]S. Demirel, S. Şahintürk, ve F. Özyener, “İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri”, SDÜ Tıp Fak Derg, c. 28, sy 1, ss. 163–170, Mar. 2021, doi: 10.17343/sdutfd.718412.
ISNAD
Demirel, Sadettin - Şahintürk, Serdar - Özyener, Fadıl. “İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 28/1 (01 Mart 2021): 163-170. https://doi.org/10.17343/sdutfd.718412.
JAMA
1.Demirel S, Şahintürk S, Özyener F. İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri. SDÜ Tıp Fak Derg. 2021;28:163–170.
MLA
Demirel, Sadettin, vd. “İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, c. 28, sy 1, Mart 2021, ss. 163-70, doi:10.17343/sdutfd.718412.
Vancouver
1.Sadettin Demirel, Serdar Şahintürk, Fadıl Özyener. İrisin ve Vasküler Kontraktilite Üzerine Etkileri. SDÜ Tıp Fak Derg. 01 Mart 2021;28(1):163-70. doi:10.17343/sdutfd.718412

Cited By

                                                                                         14791


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International.