Birinci Basamakta Osteoporoz Risk Ölçeği Kullanımı

Özet Amaç: Osteoporoz en sık görülen metabolik kemik hastalığı olup; ciddi morbidite ve mortaliteye neden olan, erken tanı ve tedavi ile önlenebilen bir hastalıktır. Bu çalışmada birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 40 yaş üzeri kadın ve erkek bireylerin osteoporoz riskinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Materyal metot: Bu çalışma 15.02.2018-15.03.2018 tarihleri arasında İKÇÜ Karşıyaka 57 Nolu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 40 yaş üzeri kadın ve erkek toplam 154 hastaya önceden araştırmacı tarafından hazırlanmış sosyodemografik özelliklerini ve osteoporoz risk faktörlerini içeren 16 sorudan oluşan anketin uygulanması ile yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 154 hasta dâhil edilmiştir. Çalışmaya katılanların %31,1’i normal, %68,8’i osteopeni risk grubunda çıkmıştır. Çalışmada osteoporoz riski açısından kadın cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, düşük vücut kütle indeksi, süt ve süt ürünlerinin az tüketimi, yüksek kahve tüketimi, güneş ışığına yetersiz maruziyet risk faktörü olarak karşılaştırılan gruplara göre istatistiksel anlamlı riskli gruplar olarak tespit edilmiştir (p<0.005). Sonuç: Birinci basamağa başvuran hastalarda osteoporoz risk faktörlerinin, bulgularda tespit edilmiş risk faktörlerinin anamnezde sorgulanması önemlidir. Maliyet etkinlik açısından DEXA gibi pahalı tetkikler öncesi risk faktörlerine yönelik detaylı anamnezin alınması önerilir. Anahtar Kelimeler: Kemik, Osteopeni, Osteoporoz, Risk Summary: Objective: Osteoporosis is the most common metabolic bone disease. It is a disease that causes serious morbidity and mortality and can be prevented by early diagnosis and treatment. In this study, it was aimed to determine the risk of osteoporosis of women and men over the age of 40 who applied to primary health care services. Material method: This study was carried out by applying a questionnaire consisting of 16 questions including sociodemographic characteristics and osteoporosis risk factors prepared by the researcher to 154 patients who are over 40 years old who applied to İKÇÜ Karşıyaka Education Family Health Center between 15.02.2018-15.03.2018. Results: 154 patients were included in the study. 31.1% of the participants in the study were in normal and 68.8% in osteopenia risk group. In terms of the risk of osteoporosis, female gender, low education level, low body mass index, low consumption of milk and milk products, high coffee consumption, and insufficient exposure to sunlight were identified as statistically significant risk groups in the study (p <0.005). Conclusion: It is important to question the risk factors of osteoporosis, the risk factors determined in the findings in the anamnesis in the patients applying to the first step. In terms of cost effectiveness, it is recommended to take a detailed anamnesis for risk factors before expensive investigations such as DEXA. Key words: Bone, Osteopenia, Osteoporosis, Risk