Denizli-Antalya Karayolundaki Refüjlerde Mevcut Sulama Sistemlerinin Performansının Değerlendirilmesi

Öz

Denizli Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan, Denizli-Antalya karayolu üzerindeki refüj alanlarının sulanmasında kullanılan mevcut yağmurlama sulama sistemlerinin performanslarını belirlemek amacı ile 6 ayrı refüjdeki 20 adet işletmede çalışmalar yürütülmüştür. Çalışmaların yürütüldüğü işletmelerde kullanılan sulama sistemlerine ilişkin başlık ve lateral aralıkları, başlık basınçları ve su dağılımları belirlenmiştir. Yapılan ölçümlerden, ortalama işletme basınçları, ortalama tertip aralıkları, yağmurlama hızları, Christiansen eş dağılım katsayısı (CU) ve dağılım katsayısı (DU) değerleri belirlenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda, basınç değerlerinin izin verilen sınırlar içerisinde olduğu, fakat tertip aralıklarının başlıklara uygun olmadığı ve izlenen sulamalarda CU ve DU değerlerinin düşük olduğu saptanmıştır. Mevcut durumda kullanılan sprey başlıklarla eş su dağılımının sağlanamaması nedeniyle, var olan yağmurlama başlıklarının yerine, toprağın su alma hızı, işletme basıncı ve tertip aralıklarının dikkate alınarak uygun başlık seçilmesi, seçilen başlığa göre tertip aralıklarının yeniden oluşturulması ve işletme basıncının yeniden düzenlenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Denizli-Antalya Karayolu,Refüj Sulaması,Yağmurlama Sulama Sistemi,Sulama Başlıkları,Sulama Projesi

Evaluation of the Performance of Existing Irrigation Systems in the Medians of Denizli-Antalya Highway

Abstract

This study was carried out in 6 refuges and 20 enterprises in order to determine the performance of existing irrigation systems in the refuges on the highway between Denizli and Antalya created by Denizli metropolitan municipality. Nozzle and lateral spacing, nozzle pressure, and water distributions were determined regarding the irrigation systems used in the enterprises where the works are carried out. Pressure and discharge changes, sprinkling rates, Christiansen uniformity coefficient (CU) values, distribution uniformity (DU) values, average operating pressures and average sequence intervals were determined from the measurement analysis. The result of these study, it were detected that the pressure were within the permissible limits but arrangement intervals were not appropriate and the CU and DU values of the monitored irrigation were low. It has been suggested that operating pressure must be rearranged; the arrangement intervals according to the selected nozzle must be re-established; instead of existing sprinkler heads. The appropriate nozzle should be selected based on the soil infiltration rate and the new operating system pressure and range of sprinklers should be rearranged.

Keywords

• Denizli-Antalya Highway,Median Irrigation,Sprinkler Irrigation Systems,Sprinkler Heads,Irrigation Projects

Kaynakça

1. Balaban, A. ve Korukçu, A. 1970. Yağmurlama Sulama Sistemlerinde Su Dağılımının Ölçülme Metodları üzerine Bir inceleme. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yıllığı 1969, Ayrı Basım, 829-850, Ankara.
2. Christiansen, J.E. 1942. Irrigation by Sprinkling. University of California. Agricultural Experiment Station, Bullettin No:670, California.
3. Howell, T.A., Bucks, D.A., Goldhamer, D.A. and Lima, J. 1986. Management Principles Irrigation Scheduling In: Trickle Irrigation for Crop Production (ed. F. S. Nakayama, D. A. Bucks), Elsevier Science Publisher, B. V. The Netherlands.
4. Kanber, R. 1997. Sulama. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Kitapları, Genel Yayın No. 174, Ders Kitapları Yayın No. 52, Adana, 529s.
5. Kay, M. 1988. Sprinkler Irrigation Equipment and Pratice. B. T. Batsford Limited: London, 120s.
6. Keller, J. and Bliesner, R.D. 1990. Sprinkler and Tricle Irrigation. Avi Book, Van Nostrand Reinhold Publ.: New York, 651s.
7. Orta, A.H., 2009. Rekreasyon Alanlarında Sulama. Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi, 149 sayfa, Tekirdağ.
8. Tuylu, G.İ. 2010. Gediz Havzası Sarıkız Sulama Birliği Sulama Sisteminin İşletimi Üzerine Model Yaklaşımı. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 10s, İzmir.

9. Yıldırım, O. 2003. Sulama Sistemlerinin Tasarımı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Yayın No: 1536, Ankara.
10. Yıldırım, O. 2013. Sulama Sistemlerinin Tasarımı. Ankara Üniversitesi Yayınları, Yayın No: 330, Ankara, 367 s.
11. Wahdan, A.A. and El-Gayar, A.M. 1988. Spatial Distribution of Irrigation Water Application in Sprinkler Irrigation. American Society of Agricultural Engineers, 25-37.