Karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench)’ın Tokat Şartlarında Farklı Ekim Zamanlarının Verim ve Verim Unsurlarına Etkisi
Öz
Karabuğday içerdiği protein, diyet lif, vitamin, mineral madde, temel çoklu doymamış yağ asitleri gibi bileşikler ile tokoferol, fenolik asit ve flavanoid gibi antioksidanlar nedeniyle yüksek besin kalitesine sahip fonksiyonel gıda endüstrisi için ön plana çıkan bitkilerden biridir. Besin değeri bakımından tahıllara benzerlik göstermesine rağmen, temel aminoasitler (özellikle lisin, treonin, triptofan) bakımından yüksek konsantrasyona sahip olması tahıllardan farklılık oluşturur. Ayrıca serbest gluten bulundurmaması özellikle tahıl tüketemeyen çölyak hastaları için vazgeçilmez bir üründür. Bunun yanısıra farklı birçok alanda önemli bir kullanım potansiyeli ile tarımsal açıdan ülkemiz için önemli bir bitkidir. Bu araştırma, Karabuğday (Fagopyrum esculentum Moench.) bitkisinin farklı ekim zamanlarının verim ve bazı verim öğeleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla 2016 ve 2017 yıllarında Tokat Orta Karadeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yürütülmüştür. Denemede Aktaş ve Güneş çeşitleri bitki materyali olarak kullanılmıştır. Araştırmada (15 Nisan, 15 Mayıs, 15 Haziran ve 15 Temmuz) dört farklı ekim zamanı uygulanmıştır. Deneme Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre üç tekerrürlü yürütülmüştür. Araştırmada, bitki boyu, bitkide ana dal sayısı, ana sap çapı, biyolojik verim, tane verimi ve bin tane ağırlığı incelenmiştir. Araştırma sonucunda Tokat koşullarında karabuğday yetiştiriciliği için en yüksek tane veriminin her iki çeşitte de Nisan ayı ekimlerinden alınabileceği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acar R., Güneş A., Gummadov N. ve Topal, İ., 2011 . Farklı Bitki Sıklıklarının Karabuğday’da (Fagopyrum esculentum Moench.) Verim ve Bazı Verim Unsurlarına Etkisi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (3): 47-51.
- Akkaya, S., Kara, B., 2018. Ekmeklik Buğdayda Ahır ve Yeşil (Karabuğday, Fiğ) Gübre Uygulamalarının Verim ve Kaliteye Etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 13(1): 10-
- Bojnanska, T., Francakova, H., Chlebo, P., and Vollmannova, A., 2009. Rutin Content in Buckwheat Enriched Bread and Influence of its Consumption on Plasma Total Antioxidant Status. Czech J. Food Sci.
- Debnath, NR, Rasul M. G., Sarker, M. M. H., Rahman, M. H., Paul, A. K, 2008. Genetic divergence in buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench.). Int. J. Sustain Crop Prod, 3(2):60-68.
- Dizlek, H., Özer, M.S., İnanç, E., Gül, H., 2009. Karabuğday’ın (Fagopyrum esculentum Meonch.) Bileşimi ve Gıda Sanayinde Kullanım Olanakları. Gıda, 34(5): 317-324.
- Düzgüneş O., Kesici T., Kavuncu O. ve Gürbüz F., 1987. Araştırma ve Deneme Metodları (İstatistik Metodları). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları:1021. Ankara
- Gülpınar, A.R., Erdoğan, A., Orhan, İ., Kan, A., Sezer, F., Çelik, Ş. A., Kartal, M., 2012. Essimation of in Vitro Neuroprotective Properties and Quantification of Rutin and Fatty Acids in Buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench) Cultivated in Turkey. Food Research International Science Direct, 536–543.
- Kan, A., 2011. Ekolojik Koşullarında Yetiştirilen Karabuğdayın (Fagopyrum esculentum Meonch.) Bazı Kalite Özelliklerinin Araştırılması. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 25: 66-70, Konya.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Rahime Karataş
*
0000-0001-8724-999X
Türkiye
Başak Özyılmaz
0000-0001-5982-6972
Türkiye
Özge Koyutürk
0000-0003-1648-6909
Türkiye
Levent Yazici
0000-0002-6839-5366
Türkiye
Sezai Gökalp
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
7 Nisan 2020
Gönderilme Tarihi
25 Kasım 2019
Kabul Tarihi
1 Ocak 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020