BİNGÖL EKOLOJİK KOŞULLARINDA TEF (Eragrostis tef [ZUCC.] TROTTER) BİTKİSİNDE FARKLI SIRA ARASI MESAFELERİNİN OT VERİMİ VE KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ

Öz

Bu araştırma, tef [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] bitkisinin Bingöl ekolojik koşullarında farklı sıra arası mesafelerinin ot verimi ve kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2019 yetiştirme sezonunda Bingöl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama arazisinde yürütülmüştür. Arazi çalışması tesadüf bloklar deneme desenine göre farklı sıra arası (10, 20, 30, 40 ve 50 cm) mesafeler olmak üzere 4 tekrarlamalı olacak şekilde kurulmuştur. Araştırma bulgularına göre; farklı sıra aralığında ekimi yapılan tef bitkisine ait yeşil ot verimi 2561.65 kg/da, kuru ot verimi 906.73 kg/da ve ham protein verimi 152.70 kg/da olarak bulunmuştur. Farklı sıra aralığında ekimi yapılan tef bitkisinin ot kalitesine ait ADF değeri %35.16, NDF değeri %62.83, ham kül oranı %9.72, ham protein oranı %16.77, sindirilebilir kuru madde değeri %61.5, kuru madde tüketimi %1.918 ve nispi yem değeri ise 91.25 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak; Bingöl ili ve benzer ekolojik koşullara sahip bölgelerde ot amaçlı tef yetiştiriciliği için 30 cm sıra arası mesafenin uygun olduğu söylenebilir. Bu çalışma daha önce bölgede yapılmadığı için bir ön çalışma niteliğinde olup, bu denemenin daha anlamlı hale gelmesi için en az bir veya iki yıl daha tekrar edilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sıra arası mesafe
• ot verimi
• ham protein
• ADF
• NDF
• Tef (Eragrostis tef (Zucc.) Trotter)

THE EFFECT OF DIFFERENT ROW DISTANCES ON HERBAGE YIELD AND QUALITY IN TEFF (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) IN BINGOL ECOLOGICAL CONDITIONS

Öz

This research was carried out in order to determine the effect of different row distances on herbage yield and quality of teff [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] in Bingöl ecological conditions. The research was carried out in the Bingöl University Faculty of Agriculture Research and Application area in the 2019 growing season. The field study was established with 4 repetitions, with different row spacing (10, 20, 30, 40 and 50 cm) distances according to the randomized complete block design. According to the research findings; the green herbage yield of the teff in different row distances was 2561.65 kg/da, the dry herbage yield was 906.73 kg/da and the crude protein yield was 152.70 kg/da. The ADF value of the herbage quality of the teff cultivated in different row distances was found as 35.16%, NDF value was 62.83%, crude ash ratio was 9.72%, crude protein ratio was 16.77%, digestible dry matter value was 61.5%, dry matter intake was 1.918% and relative feed value was 91.25. As a result; it can be said that 30 cm row spacing distance is suitable for the cultivation of tambourine for grass in Bingöl province and regions with similar ecological conditions. This study is a preliminary study as it has not been done in the region before, and it is recommended to repeat this experiment for at least one or two more years to make it more meaningful.

Anahtar Kelimeler

• Row distance
• herbage yield
• crude protein
• ADF
• NDF
• Teff [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter]

Kaynakça

1. Açıkgöz E (2001) Yem bitkileri, Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı Yayın No: 182 Vipaş AŞ Yayın No: 58 (3. Baskı) s. 584.
2. Adam MY (2004) Effect of seed rate and nitrogen on growth and yield of Teff grass (Eragrostis tef (Zucc.) Trotter), University of Khartoum, M.Sc. Thesis, p. 74. Akyıldız R (1984) Yemler Bilgisi Laboratuvar Kılavuzu. A.Ü.Z.F. Yay. No: 859, Ankara.
3. AOAC (1990) Official method of analysis. Association of official analytical 12 chemists, 15th. Edition, Washington DC, U.S.A s. 66-88.
4. Baye K (2014) Teff: Nutrient Composition and Health Benefits Ethiopian development research institute. Working paper, p. 67.
5. Bedane GM, Saukuru AM, George DL, Gupta ML (2015) Evaluation of teff (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter) lines for agronomic traits in Australia. Australian Journal of Crop Science 9: 242–247.
6. Belay G, Tefera H, Tadesse B, Metaferia G, Jarra D, Tadesse T (2006) Participatory Variety Selection in the Ethiopian Cereal Teff (Eragrostis tef). Experimental Agriculture 42: 91.
7. Bultosa G. 2007. Physicochemical characteristics of grain and flour in 13 teff [Eragrostis tef (Zucc.) Trotter] grain varieties. Journal of Applied Sciences Research, 3: 2042–2050.
8. Fitwi M, Tadesse G (2013) Effect of sesame cake supplementation on feed intake, body weight gain, feed conversion efficiency and carcass parameters in the ration of sheep fed on wheat bran and teff (Eragrostis tef) straw. Momona Ethiopian Journal of Science 5(1): 89-106.

9. Gebremariam MM, Zarnkow M, Becker T (2012) Teff (Eragrostis tef) as a raw material for malting, brewing and manufacturing of gluten-free foods and beverages: A review. Journal of Food Science and Technology 51: 2881-2895.
10. Gebreslassie, HB, and Demoz HA. (2016) A Review on: Effect of phosphorus fertilizer on crop production in Ethiopia, Journal of Biology, Agriculture and Healthcare 6(7): 117-120.
11. Geren H, Kavut YT, Kır B (2019) Effect of Different Row Spacing on the Yield and Some Yield Characteristics of Teff (Eragrostis tef) Crop Grown under Söke Ecological Conditions, Ege Universitesi. Ziraat Fakültesi. Dergisi 56(2): 231-239.
12. İkizoğlu E (2018) Raf ömrü dolan kinoa, chia, tef, maş fasulyesi ve karabuğdayın ruminant beslemede kullanımının in vitro yöntemlerle araştırılması Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, s. 47, Tekirdağ.
13. Kacar B (1972) Bitki ve Toprağın Kimyasal Analizleri. II Bitki Analizleri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları. Ankara No: 453, Uygulama Kılavuzu s. 155.
14. Karaköse N (2018) Bingöl ekolojik koşullarında bazı yem bezelyesi (Pisum arvense L.) Genotiplerinin kışlık ekimde verim ve verim öğelerinin belirlenmesi. T.C. Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Bingöl s. 75.
15. Karaşahin M (2014) Kaba yem kaynağı olarak hidroponik arpa çimi üretiminde kuru madde ve ham protein verimleri üzerine farklı uygulamaların etkileri, Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 9(1): 27-33.
16. Kreitschitz A, Tadele Z, Gola EM (2009) Slime cells on the surface of Eragrostis seeds maintain a level of moisture around the grain to enhance germination. Seed Science Research 19: 27-35.
17. Miller D (2008) Teff as Alternative summer crop. PhD Thesis, University of California, U.S.A. The University of Queensland, School of Agriculture and Food Sciences, Gatton Campus QLD, Australia, 4343.
18. Mosi A, Butterworth MH (1985) Koyunda tef (Eragrostis tef) samanı ve Trifolium pratense farklı oranlarını içeren diyetlerin gönüllü girişi ve sindirimi. Selüloz 35(4): 34-5.
19. Sarı U, Tiryaki İ (2018) Alternatif tahıl: Eskinin unutulmuş yeni bitkisi tef (Eragrostis tef [Zucc.] Trotter), KSÜ Tarım ve Doğa Dergisi 21(3): 447-456.
20. SAS (2000) SAS User’s Guide: Statistic. Statistical Analysis Systems Institute Inc., Cary, NC
21. Timurağaoğlu KA, Genç A ve Altınok S (2004) Ankara koşullarında yem bezelyesi hatlarında yem ve tane verimleri, Tarım Bilimleri Dergisi Cilt 10 s. 4.
22. Türk M, Albayrak S ve Yüksel O (2011) Effect of seeding rate on the forage yields and quality in pea cultivars of differing leaf types, Turkish Journal of Field Crops 16(2): 137-141.
23. Üke Ö (2016) Kinoa ve teff bitkilerinde hasat zamanının ot verim ve kalitesi üzerine etkisi. T.C. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Kayseri, s. 48.
24. Van Soest, P.J., Robertson, J.B., and Lewis B.A. (1991). Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber and non-starch polysaccharides in relation to animal nutrition. J. Dairy Sci., 74, 3583-3597.
25. Zemicael G (2007) Supplementation of sesame seed (Sesame indicum) cake, wheat bran and their mixtures on feed intake, digestibility, live weight changes and carcass characteristics of Arado sheep fed a basal diet of teff straw. MSc Thesis Presented to the School of Graduate Studies of Alemaya University of Agriculture, Ethiopia, p. 57.