Justice Disposition Scale for Primary School Students: Validity and Reliability Analysis

Öz

The aim of this study is to develop a valid and reliable measurement tool for assessing justice dispositions in 2nd, 3rd, and 4th-grade primary school students. The scale development process began with the creation of a theoretically grounded item pool, followed by content validity analysis through expert reviews. As a result of the Exploratory Factor Analysis (EFA), the scale revealed a unidimensional structure, accounting for 82.92% of the total variance. The Cronbach’s alpha coefficient was calculated as .96, indicating a high level of internal consistency. Findings from the Confirmatory Factor Analysis (CFA) demonstrated excellent fit indices for GFI, AGFI, CFI, IFI, and RMR, while RMSEA and the χ²/df ratio indicated an acceptable level of model fit. The scale encompasses core indicators of justice disposition such as impartiality, honesty, rule adherence, and objectivity. Structured as a 4-point Likert-type scale comprising 7 items, it is designed to be clear, comprehensible, and cognitively appropriate for early childhood age groups. It is recommended that the scale be applied to diverse socio-cultural samples to conduct cross-cultural validity analyses.

Anahtar Kelimeler

• Justice
• Primary school
• Justice disposition scale

Etik Beyan

The authors declare that research and publication ethics are followed in this study. Ethics Committee Approval Information: Ethical approval for this study was obtained with the decision numbered 2024- 122, dated 09.05.2024, from the Scientific Research and Publication Ethics Committee of Uşak University Social and Human Sciences.

Kaynakça

1. Arat, R. R. (1985). Yusuf Has Hâcib Kutadgu Bilig II (Çeviri). Türk Tarih Kurumu Basımevi.
2. Ark, Ü. (2022). Aşık Paşa’nın Garib-Name adlı eseri bağlamında din-hukuk-ahlak ilişkisi açısından adalet kavramı. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, (48), 133-154. https://dergipark.org.tr/tr/pub/sduifd/issue/70746/1031399
3. Bayraklı, B. (1990). Fârâbî'nin eğitim felsefesinde “adalet” kavramı. Erdem, 6(17), 557–568.
4. Bilgin, D., & Demir, N. (2023). Ortaokul öğrencilerinin eğitim ortamındaki akranlarına yönelik adalet eğilimleri ölçeğinin geliştirilmesi. Route Educational & Social Science Journal, 10(2), 232-241. http://dx.doi.org/10.17121/ressjournal.3354
5. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Press.
6. Bryne, B. M. (2010). Structural equation modeling with amos basic concepts, applications, and programming. Taylor and Francis Group.
7. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: istatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi.
8. Çağrıcı, M. (1988). Adalet. In Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 1, ss. 341–343). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

9. Can, A. (2022). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Akademi.
10. Christensen, L. B., Johnson, R. B. & Turner, L. A. (2015). Araştırma Yöntemleri Desen ve Analiz. (A. Aypay, Çeviri Editörü). Anı Yayıncılık, Ankara.
11. Clark, L. A., & Watson, D. (1995). Constructing validity: Basic issues in objective scale development. Psychological Assessment, 7(3), 309–319. https://doi.org/10.1037/1040-3590.7.3.309
12. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve lisrel uygulamaları. Pegem Akademi.
13. Colquitt, J. A. (2001). On the dimensionality of organizational justice: A construct validation of a measure. Journal of Applied Psychology, 86(3), 386-400.
14. DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (4th ed.). Sage.
15. Ergin, M. (1970). Orhun Abideleri. Boğaziçi Yayınları.
16. Fabrigar, L. R., Wegener, D. T., MacCallum, R. C., & Strahan, E. J. (1999). Evaluating the use of exploratory factor analysis in psychological research. Psychological Methods, 4(3), 272–299.
17. Field, A. (2009). Discovering statistics using SPSS. Sage.
18. Gider, S. (2021). Daire-i adalet teorisi. Social Sciences Studies Journal, 7(81), 1620–1628. https://doi.org/10.26449/sssj.3124sssjournal.com+2
19. Green, S.B., & Salkind, N.J. (2005). Using SPSS for Windows and Macintosh: Analyzing and understanding data (4th Ed.). Pearson.
20. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling, 6(1), 1-55.
21. Kafesoğlu, İ. (1992). Türk Millî Kültürü (5. bs.). Ötüken Neşriyat.
22. Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil.
23. Karadavut, T., Karadağ, S., & Nacar, B. (2020). İlkokullar ve ortaokullar için adalet değeri ölçeğinin geliştirilmesi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(19), 150-163.
24. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford Press.
25. Kohlberg, L. (1981). The philosophy of moral development: Moral stages and the idea of justice (Vol. 1). Harper & Row.
26. Köymen, M. A. (1985). Türk Devlet Teşkilatı Tarihi. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
27. Marsh, H. W., Ellis, L. A., & Craven, R. G. (2004). How do preschool children feel about themselves? Unraveling measurement and multidimensional self-concept structure. Journal of Educational Psychology, 96(3), 561–573. https://doi.org/10.1037//0012-1649.38.3.376
28. McDonald, R. P., & Ho, M.-H. R. (2002). Principles and practice in reporting structural equation analyses. Psychological Methods, 7(1), 64–82. https://doi.org/10.1037/1082-989X.7.1.64
29. MEB. (1973). Milli Eğitim Temel Kanunu. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1739.pdf, erişim tarihi 15.05.2024
30. MEB. (2018a). Hayat bilgisi dersi öğretim programı (1, 2 ve 3. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Retrieved May 15, 2024, from https://mufredat.meb.gov.tr/
31. MEB. (2018b). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Retrieved May 15, 2024, from https://mufredat.meb.gov.tr/
32. MEB. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. Retrieved May 15, 2024, from https://mufredat.meb.gov.tr/
33. Orman, S. (2018). Gazâlî, Adalet ve Sosyal Adalet. İktisat Yayınları.
34. Ovacık, Z. (2022). Âşık Paşa’nın Garibnâme’sinin politik vizyonuna ilişkin bir değerlendirme: Garibnâme’de politik ve etik bir değer olarak alplık. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 1017–1027. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1112890
35. Özdemir, N., & Yel, S. (2024a). Eğitimde sosyal adalet ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Educational Sciences, 22(2), 1172–1195.
36. Özdemir, N., & Yel, S. (2024b). Adalet değeri içselleştirme ölçeği (ADİÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Educational Sciences, 22(2), 1172–1195.
37. Piaget, J. (1972). The psychology of the child. Basic Books.
38. Sarumsak, D. (2011). İlköğretim öğrencilerinin empatik eğilimleri ve algıladıkları öğretmen tutumlarının öğrencilerin ahlaki değer yargılarına etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
39. Schermelleh-Engel, K., Moosbugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research, 8(2), 23–74.
40. Şeker, M. (2017). Ortaçağ Türk-İslâm devletlerinde hükümdarın adalet sembolü: Dîvânü’l-Mezâlim. Humanitas, 6(10), 77–89.
41. Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş, temel ilkeler ve LİSREL uygulamaları. Ekinoks.
42. Sipahi, B., Yurtkoru, E. S., & Cinko, M. (2008). Sosyal bilimlerde SPSS ile veri analizi. Beta.
43. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
44. Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel.
45. Topaloğlu, B. (1988). ʿAdl. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (Cilt 1, ss. 387–388). TDV Yayınları.
46. Turan, R. (2020). İbn Sînâ düşüncesinde bir erdem olarak adalet ve sosyal yansımaları. Humanitas-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 394-413. https://doi.org/10.20304/humanitas.762486
47. Türker, Ö. (2021). Ahlak: Yeni bir yaklaşım. Ketebe Yayınları.
48. Velicer, W. F. (1976). Determining the number of components from the matrix of partial correlations. Psychometrika, 41(3), 321-327. econpapers.repec.org