The View of the Transparency Degree of Idioms in the Textbooks of Teaching Turkish to Foreigners: A Review of Yedi İklim A1-A2 Textbooks

Öz

This study examines the distribution of idioms in terms of transparency in Yedi İklim A1-A2 textbooks. Idioms are classified as transparent, semi-transparent, or opaque based on the proximity between their literal and figurative meanings. Transparency is associated with the ease of comprehension and acquisition, with contextual clues playing a crucial role. Using the document analysis method, the meanings of idioms were identified based on the definitions provided in the Türk Dil Kurumu dictionaries. Three experts analyzed and classified the idioms according to their transparency. At A1-level, 58 idioms were analyzed, of which 63.79% were transparent, 27.59% were semi-transparent, and 8.62% were opaque. At A2-level, 119 idioms were analyzed, 78.15% of which were transparent, 15.13% were semi-transparent, and 6.72% were opaque. The findings indicate that prioritizing transparent and semi-transparent idioms at the basic level is appropriate, while introducing opaque idioms at more advanced levels may enhance comprehension. These results may provide valuable insights for researchers and textbook authors.

Anahtar Kelimeler

• Transparent idioms
• Semi-transparent idioms
• Opaque idioms

Yabancılara Türkçe Öğretimi Ders Kitaplarındaki Deyimlerin Saydamlık Derecesi Bakımından Görünümü: Yedi İklim A1-A2 Ders Kitapları Üzerine Bir İnceleme

Öz

Deyimler gerçek ve değişmeceli anlamları arasındaki yakınlık açısından saydam, yarı saydam ve opak olarak tanımlanır. Deyimlerin saydamlığı ne kadar kolay anlaşılıp öğrenilebildiğiyle ilgilidir. Deyimlerin öğreniminde bağlamsal ipucu da önemli destek sağlar. Bu araştırmanın amacı Yedi İklim A1-A2 ders kitaplarındaki deyimlerin saydamlık bakımından nasıl bir dağılım gösterdiğini belirlemektir. Belge çözümlemesi yönteminin kullanıldığı araştırmada ders kitaplarında yer verilen deyimlerin gerçek ve deyimsel anlamı Türk Dil Kurumu sözlüklerinden belirlenmiştir. Belirlenen deyimlerin saydamlık derecesi deyimsel ve gerçek anlamlarından yönelimle üç uzman tarafından çözümlenmiştir. A1 düzeyi ders kitabında incelenen 58 deyimin %63,79’u saydam, %27,59’u yarı saydam ve %8,62’si opaktır. A2 düzeyi ders kitabında incelenen 119 deyimin %78,15’inin saydam, %15,13’ünün yarı saydam ve %6,72’sinin opak olduğu saptanmıştır. Araştırmanın bulguları, temel düzeyde ağırlıklı olarak saydam ve yarı saydam deyimlere yer verilmesinin uygun olduğunu göstermiştir. Opak deyimlerin daha ileri düzeylerde öğretilmesinin öğrencilerin anlamlandırma sürecine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Elde edilen bulgular araştırmacılara ve ders kitabı yazarlarına önemli katkılar sunabilir.

Anahtar Kelimeler

• Saydam deyim
• Yarı saydam deyim
• Opak deyim

Kaynakça

1. Aksan, D. (2000). Her yönüyle dil: Ana çizgileriyle dilbilim. Türk Dil Kurumu Yayınları.
2. Alhaysony, M. H. (2017). Strategies and difficulties of understanding English idioms: A case study of Saudi University EFL students. International Journal of English Linguistics, 7(3), 70-84. https://doi.org/10.5539/ijel.v7n3p70
3. Amos, N. T., & Abas, I. H. (2021). An investigation on the comprehension of English idioms among Moi primary school children in Nairobi. Advances in Language and Literary Studies, 12(4), 1-8. http://dx.doi.org/10.7575/aiac.alls.v.12n.4.p.1
4. Bayat, N. & Çetinkaya, G. (2014). Tanınırlık ve saydamlık derecesi bakımından deyimlerin anlaşılabilirliği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (17), 205-232. http://dx.doi.org/10.14520/adyusbd/816
5. Biçeryen, E. & Tuzcu, K. (2024). “Yedi İklim” ve “Altın Köprü” Yabancılara Türkçe Öğretim C1 setlerinde kullanılan mecaz ifadelerin karşılaştırılması. Ekev Akademi Dergisi, 97, 147-162. https://doi.org/10.17753/sosekev.1393949
6. Cacciari, C., & Levorato, M. C. (1989). How children understand idioms in discourse. Journal of Child Language, 16(2), 387-405. https://doi.org/10.1017/s0305000900010473
7. Cooper, T. C. (1998). Teaching idioms. Foreign Language Annals, 31(2), 255-266. https://doi.org/10.1111/j.1944-9720.1998.tb00572.x
8. Gibbs, R. W. (1980). Spilling the beans on understanding and memory for idioms in conversation. Memory & Cognition, 8(2), 149-156. https://doi.org/10.3758/BF03213418

9. Göçen, G. & İleri, A. (2022). Yabancı öğrenciler için Türkçe çalışma kitaplarındaki söz varlığı unsurları. Journal of Sustainable Education Studies, Ö1, 226-246. https://izlik.org/JA89YS83AX
10. Gün, M. & İkizçınar, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarındaki okuma metinlerinde atasözü ve deyimlerin dağılımı: Yedi İklim örneği. International Journal of Language Academy, 29, 214-233. https://doi.org/10.29228/ijla.36859
11. Hamalainen, O. (2018). On Track: idiom presentation in an upper secondary EFL course book [Unpublished bachelor's thesis]. University of Jyväskylä
12. Ikonen, H. (2021). Idioms in textbooks: a Corpus-driven approach to idioms in finnish upper secondary school textbooks of English [Unpublished master's thesis]. Tampere University.
13. Lacroix, A., Troles, N., Burgevin, M., Le Bescond, C., Laval, V., & Noël, A. (2024). Involvement of executive functions in idiom comprehension: A life-span perspective. Brain Sciences, 14(11), 1076. https://doi.org/10.3390/brainsci14111076
14. Libben, M. R., & Titone, D. A. (2008). The multidetermined nature of idiom processing. Memory & Cognition, 36, 1103-1121. https://doi.org/10.3758/MC.36.6.1103
15. Liu, T. H., & Su, L. I. W. (2021). Chinese idioms as constructions: Frequency, semantic transparency and their processing. Language and Linguistics, 22(4), 558-592. https://doi.org/10.1075/lali.00091.liu
16. Liontas, J. I. (2017). Why teach idioms? A challenge to the profession. Iranian Journal of Language Teaching Research, 5(3), 5-25. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1156198.pdf
17. Liu, L., & Yao, J. (2017). The learning of Chinese idiomatic expressions as a foreign language. Higher Education Studies, 7(2), 27-34. https://doi.org/10.5539/hes.v7n2p27
18. Nippold, M. A., & Martin, S. T. (1989). Idiom interpretation in isolation versus context: A developmental study with adolescents. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 32(1), 59-66. https://doi.org/10.1044/jshr.3201.59.
19. Nippold, M. A., & Rudzinski, M. (1993). Familiarity and transparency in idiom explanation: A developmental study of children and adolescents. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 36(4), 728-737. https://doi.org/10.1044/jshr.3604.728
20. Nippold, M. A., & Taylor, C. L. (1995). Idiom understanding in youth: Further examination of familiarity and transparency. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 38(2), 426-433. https://doi.org/10.1044/jshr.3802.426
21. Nunberg, G., Sag, I. A., & Wasow, T. (1994). Idioms. Language, 70(3), 491-538. https://doi.org/10.2307/416483
22. Özyar, B. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde deyimler [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
23. Runosalo, P. (2005). Idioms in textbooks: A comparative study of two upper secondary school textbook series [Unpublished master's thesis]. Tampere University.
24. Saidbakhramovna, A. F. (2018). Specific features in teaching English idioms as a foreign language. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol, 6(6), 35-42. https://www.idpublications.org/wp-content/uploads/2018/12/Full-Paper-SPECIFIC-FEATURES-IN-TEACHING-ENGLISH-IDIOMS-AS-A-FOREIGN-LANGUAGE.pdf
25. Shilnov, A. G., Miller, J., Mitchell, P. J., & Smokotin, V. M. (2020). A comparative evaluation of idioms in Russian-authored English language textbooks and idioms extracted from current authentic sources. Язык и культура, 49, 157-174. https://doi.org/10.17223/19996195/49/10
26. Sönmez, V. & Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
27. Tabossi, P., & Cacciari, C. (1988). Context effects in the comprehension of idioms. Proceedings of the Annual Meeting of the Cognitive Science Society, 10, 89-96.
28. Tekin, E. & Baş, B. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi kitaplarında atasözü ve deyimlerin öğretim stratejileri. Journal of Language Education and Research, 5(2), 157-171. https://doi.org/10.31464/jlere.592835
29. Uçgun, D. & Çetinkaya, G. (2016). Gülten Dayıoğlu’nun öykülerindeki deyimlerin tanınırlık ve saydamlık dereceleri bakımından incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 45(210), 521-537. https://izlik.org/JA28UF73ZR
30. Ülper, H. (2023). Sözcük ve öğretimi. Pegem Akademi.
31. van Rij, J., Uithof, F. H., Poelstra, S., Jones, S. M., & Sprenger, S. A. (2024). Adding a piece to the puzzle: Children’s exposure to idioms. Languages, 9(11), 344. https://doi.org/10.3390/languages9110344
32. Yıldırım, N. (2020). Proverbs and sayings in Turkish language teaching books for foreigners. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 8(1), 161-176. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.04.536