Üniversite Öğrencilerinin Rekreasyonel Amaçlı Kayağa Yönelik Tutumlarının Serbest Zaman Tatminini Yordamadaki Rolü: Akış Deneyiminin Aracılık Etkisi
Öz
Amaç: Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin kayağa yönelik tutum, serbest zaman tatmini ve akış deneyimi düzeylerindeki farklılıkları çeşitli değişkenlere ‘’ (Cinsiyet, Refah düzeyi, Kayak seviyesi vb.)’’ göre incelemek; ayrıca kayağa yönelik tutumun serbest zaman tatmini üzerindeki etkisinde akış deneyiminin aracılık rolünü belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunda, farklı üniversitelerin Spor Bilimleri Fakültelerinde kış sporları eğitimi almış, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 331 kadın (Ortyaş= 21,48 ± 2,59) ve 400 erkek (Ortyaş= 22,08 ± 3,27), toplamda 731 gönüllü̈ öğrenci yer almıştır. Veri toplama aracı olarak, “Rekreasyonel Amaçlı Kayak Sporuna Yönelik Tutum Ölçeği”, “Serbest Zaman Tatmini Ölçeği” ve “Rekreasyonel Akış Deneyimi Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, bağımsız t testi, tek yönlü ANOVA ve MANOVA analizi, Pearson korelasyon çarpımı testi ve aracılık analizi (Model 4) kullanılmıştır.
Bulgular: Analiz sonucunda, öğrencilerin ölçeklerden aldıkları puan ortalamalarının Cinsiyet, Refah düzeyi, kayak kayma seviyesi, Ekipmana sahip olma, Kayak yapma süresi, Sezonluk katılım sıklığı açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin kayağa yönelik tutum, serbest zaman tatmini ve akış deneyimi puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, kayağa yönelik tutum, serbest zaman tatmini ve akış deneyimi arasındaki ilişkide aracılık analizin temel bulgusuna göre doğrudan etkinin anlamsız dolaylı etkinin anlamlı olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Analiz sonuçları, kayağa yönelik tutumun serbest zaman tatmini üzerindeki etkisinin doğrudan değil, akış deneyimi aracılığıyla gerçekleştiğini göstermiştir. Kayağa yönelik tutumun akış deneyimini anlamlı biçimde artırdığı; akış deneyiminin ise serbest zaman tatmini üzerinde güçlü ve tam aracılık etkisi gösteren yordayıcı bir rol üstlendiği belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçakese, A., Demirel, M., Yolcu, A. F., Gümüş, H., Ayhan, C., Sarol, H., Işık, Ö., Demirel, D. H., ve Stoica, L. (2024). Nature relatedness, flow experience, and environmental behaviors in nature-based leisure activities. Frontiers in Psychology, 15, 1397148. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1397148
- Alexandris, K., Funk, D. C., ve Pritchard, M. P. (2011). The impact of constraints on motivation, activity attachment, and skier intentions to continue. Journal of Leisure Research, 43 (1), 56-79. https://doi.org/10.1080/00222216.2011.11950226
- Arslan, Y., ve Albay, F. (2019). The effect of outdoor sports as undergraduate elective course on environmental sensitivity. Journal of Education and Learning, 8 (4), 52-57. https://doi.org/10.5539/jel.v8n4p52
- Avan, S. K., ve Güçer, E. (2019). Determining the leisure satisfaction levels of individuals having hot air balloon ride as an adventurous recreational activity. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 4 (2), 63-69. https://doi.org/10.31822/jomat.618715
- Ayhan, C., Eskiler, E., ve Soyer, F. (2020). Measuring flow experience in recreational participants: Scale development and validation. Journal of Human Sciences, 17 (4), 1297-1311. https://doi.org/10.14687/jhs.v17i4.6105
- Bayram, A., Yalçın, İ., Şahin, E., Ekinci, N. E., Talaghir, L.-G., ve Iconomescu, T. M. (2025). The role of recreational flow experience and well-being on re-participation intention: Recreational sport participants. Frontiers in Psychology, 16, 1574337. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1574337
- Beard, J. G., & Ragheb, M. G. (1980). Measuring leisure satisfaction. Journal of Leisure Research, 12(1), 20–33. https://doi.org/10.1080/00222216.1980.11969416
- Boudreau, P., Mackenzie, S. H., ve Hodge, K. (2024). Beyond ‘the’ flow state: Pathways to distinct, optimally engaging psychological experiences in nature-based adventure. 7 Experiences Summit, 1 (1), 118-123. https://doi.org/10.24135/7es.30
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor ve Rekreasyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
19 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
13 Nisan 2026
Kabul Tarihi
18 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 2