Aile Yılında Bekârlığın Görünümünü Anlamak

Öz

Bu çalışma aile yılında bekârlığın anlamı ve görünümüne odaklanmaktadır. Çalışmanın amacı, bekârlığın temel nedenlerini açığa çıkarmaktır. Ailenin önemini vurgulamak amacıyla 2025 yılının “Aile Yılı” ilan edilmesiyle aile kurumunun gözden kaçırılan aktörü olarak bekârların görünümünün nasıl olduğu araştırmanın çıkış noktasıdır. Günümüzde evlenme yaşının ilerlemesi bekârların bakış açılarına ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Araştırma bekârların yaşam dünyası keşfedilmeye çalışıldığı için nitel araştırma yöntemine göre dizayn edilmiştir. Fenomenolojik desenin benimsendiği bu araştırmada amaçlı örneklem ve kartopu örnekleme seçiminde bulunulmuştur. 9 kadın 9 erkek olmak üzere toplamda 18 katılımcıyla yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veri seti MAXQDA Analytics Pro 2024 programıyla içerik analizine tabii tutulmuş ve dört temaya ulaşılmıştır. Bunlar; bekârlığın keşfedilmesi, bekârlığın görünümü, bekârlara yönelik tutum ve bakış açısı, ailenin geleceğine dair tespit ve öneriler şeklindedir. Söz konusu dört tema, bekârlığı deneyimleyen kişilerin bekârlığa atfettikleri anlamı, bekârlığın nasıl göründüğünü ve toplumdaki algılanma biçimini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak bekârlık fenomeni aile değerlerinin değişim süreciyle açıklanabilir. Bekârlığın görünümünde kültürel ve dini değerlerin belirleyiciliğinin azaldığı, sosyoekonomik faktörlerin etkilerinin ve bireyselleşmenin arttığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bekâr
• bekârlık
• evlenme
• aile
• ilişkiler sosyolojisi

Understanding the Appearance of Singleness in the Family Year

Öz

his study focuses on the meaning and outlook of singleness in the family year. The study aims to reveal the root causes of singleness. With 2025 declared the "Year of the Family" to emphasize its importance, the starting point of the research is how singles are viewed as the overlooked actors of the family institution. The increasing age of marriage today demonstrates the need to find out the perspectives of single people. The research was designed according to the qualitative research method as it attempted to explore the lifeworld of singles. In this study, a phenomenological design was adopted, and purposive sampling and snowball sampling were selected. In-depth interviews were conducted with a total of 18 participants, 9 female and 9 male, using a semi-structured questionnaire. The data set obtained from the interviews was subjected to content analysis with the Maxqda Analytics Pro 2024 program and four themes were reached. These are: discovery of singleness, outlook of singleness, attitude and perspective towards singles, determinations and suggestions about the future of the family. These four themes reveal the meaning that people who experience singleness attribute to singleness, how singleness appears and how it is perceived in society. Consequently, the phenomenon of singlehood can be attributed to a shift in family values. It has been observed that the influence of cultural and religious values on the perception of singlehood has diminished, while the impact of socio-economic factors and individualisation has increased.

Anahtar Kelimeler

• Single
• singleness
• marriage
• family
• sociology of family and relationships

Kaynakça

1. Akbaş, A. (2024). Türkiye toplumunda evlilik ve aile: Sosyolojik-psikolojik perspektiften yakın ilişkiler. NOSYON: Uluslararası Toplum ve Kültür Çalışmaları Dergisi, (13), 131-153. https://dergipark.org.tr/tr/pub/nosyon
2. Alptekin, M.Y. (2024). “Deforme” kapitalizmin beşerî üretimi: Özentiler ve özenti toplumu tanım-teori-analiz ve eleştiri. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi. 24(2). 150-175. doi: 10.30976/susead.1506154
3. Apostolou, M., & Patsiarika, G. (2022). Why people prefer to be single: Sociosexuality, Dark Triad, and career focus effects. Personality and Individual Differences, 196, 111746. doi: 10.1016/j.paid.2022.111746
4. Apostolou, M., Papadopoulou, I., & Georgiadou, P. (2019). Are people single by choice? Involuntary singlehood in an evolutionary perspective. Evolutionary Psychological Science, 5, 98-103. doi: 10.1007/S40806-018-0169-1
5. Aydın, K. B., & Rustamova, N. (2023). Bekâr Stresleri ölçeği-genç formu’nun doğrulayıcı faktör analizi ve ölçüt-bağımlı geçerliği. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 6(1), 15-33. doi: 10.51536/tusbad.1275648
6. Beck, U. (2014) Risk toplumu başka bir modernliğe doğru. (K. Özdoğan ve B. Doğan, Çev.), İstanbul: İthaki Yay.
7. Bergström, M., & Vivier, G. (2021). Singlehood: Preconceptions versus experiences. Population & Societies, 584(12), 1–4. https://www.ined.fr/en/publications/editions/population-and-societies
8. Brons, M. D., Liefbroer, A. C., & Ganzeboom, H. B. (2021). Parental socioeconomic status and the timing of first marriage: What is the role of unmarried cohabitation? Results from a cross-national comparison. Demographic Research, 45, 469-516. doi: 10.4054/DemRes.2021.45.15

9. Burç, P. E. (2018). Evlilik ve aile olguları üzerinden gündelik hayata sosyo-kültürel bir bakış. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(13), 135-141. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gusbd/aim-and-scope
10. Cherlin, A. J. (2004). The deinstitutionalization of American marriage. Journal of marriage and family, 66(4), 848-861. doi: 10.1111/j.0022-2445.2004.00058.x
11. Costin, A., & Rad, D. (2021). Coping with a narcissistic partner during lockdown: A qualitative research. Technium Social Sciences Journal, 20, 900-915. doi:10.47577/tssj.v20i1.3566
12. Creswell, J. W. (2017). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri. Ankara: Anı Yay.
13. Demir, Z. (2021). Değişen toplumlarda ailenin değişmeyen özellikleri. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 21(2), 770–791. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cuilah
14. DePaulo, B. M., & Morris, W. L. (2005). Target article: Singles in society and in science. Psychological Inquiry, 16(2–3), 57–83. doi: 10.1080/1047840X.2005.9682918
15. DePaulo, B. M., & Morris, W. L. (2006). The unrecognized stereotyping and discrimination against singles. Current Directions in Psychological Science, 15(5), 251-254. doi: org/10.1111/j.1467-8721.2006.00446.x
16. DePaulo, B. (2023). Single and flourishing: Transcending the deficit narratives of single life. Journal of Family Theory & Review. https://doi.org/10.1111/jftr.12525.
17. Elmas, Ç., & Adak, N. (2023). Türkiye’de boşanma nedenlerinin kökenleri ve boşanma sonrası deneyimler. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 43(1),84-97. doi: 10.26650/SJ.2023.43.1.0030B
18. Erdoğan, B. (2019). Modern toplumda yalnız yaşamak, yeni bir norm olarak bekârlık. Sosyologca, 9-10(18-19), 292-316. https://sosyologca.org/
19. Fukuyama, F. (2009). Büyük çözülme (2. Baskı). (H. Kaya, Çev.). İstanbul: Profil Yay.
20. Fusch, P. I. & Ness, L. R. (2015). Are we there yet? Data saturation in qualitative research. The Qualitative Report, 20(9), 1408-1416. doi: 10.46743/2160-3715/2015.2281
21. Giddens, A. (2000). Mahremiyetin dönüşümü (İ. Şahin, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yay.
22. Giddens, A. (2014). Modernite ve bireysel-kimlik: Geç modern çağda benlik ve toplum. (Ü. Tatlıcan, Çev.) İstanbul: Say Yay.
23. Girme, Y. U., Park, Y., & MacDonald, G. (2022). Coping or thriving? Reviewing intrapersonal, interpersonal, and societal factors associated with well-being in singlehood from a within-group perspective. Perspectives on Psychological Science, 18(5), 1097–1120. doi: 10.1177/17456916221136119
24. Goffman, E. (2014). Damga: Örselenmiş kimliğin idare edilişi üzerine notlar. (Ş. Geniş- L. Ünsaldı Çev.) Ankara: Heretik Yay.
25. Gonzalez Avilés, T., Bühler, J. L., Brandt, N. D., & Neyer, F. J. (2024). Today’s adolescents are more satisfied with being single: Findings from a German cohort-sequential study among 14- to 40-year-olds. Personality and Social Psychology Bulletin. doi: 10.1177/01461672241257139
26. Gündüz, O. (2023). Evlenme ve boşanma dinamikleri üzerinden aile kurumunda izlenen değişim parametreleri. Sosyoloji Divanı, 21, 109–130.
27. Hertel, J., Schütz, A., DePaulo, B. M., Morris, W. L., & Stucke, T. S. (2007). She's single, so what? How are singles perceived compared with people who are married? Zeitschrift für Familienforschung, 19(2), 139-158. doi: 10.20377/jfr-301
28. Hewitt, B., & Churchill, B. (2020). Convergence and difference: Marriage and family life from a cross-cultural perspective. W. K. Halford & F. Vijver (Ed.), Cross-cultural family research and practice içinde (57-102). Academic Press. doi: 10.1016/B978-0-12-815493-9.00003-X
29. Hu, Y., & Coulter, R. (2025). Living apart together and older adults’ mental health in the United Kingdom. The Journals of Gerontology: Series B, 80(3), gbae192. doi: 10.1093/geronb/gbae192
30. Ishiguro, I. (2022). Maximizing tendency predicts delayed marriage among Japanese adults. Japanese Psychological Research, 64(1), 53-63. doi: 10.1111/jpr.12307
31. Karney, B., & Bradbury, T. (2020). Research on marital satisfaction and stability in the 2010s: Challenging conventional wisdom, Journal of marriage and the family, 82(1), 100-116. doi: 10.1111/jomf.12635.
32. Keldal, G. & Şeker, G. (2021). Marriage or career? Young adults’ priorities in their life plans. The American Journal of Family Therapy. 50(5), 459-474. doi: 10.1080/01926187.2021.1915213
33. Keldal, G. (2021). Üniversite öğrencilerinin gözünden evlilik. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(2), 375-393. doi: 10.32709/akusosbil.856820
34. Kuperberg, A. (2018). Premarital cohabitation and direct marriage in the United States: 1956– 2015. Marriage & Family Review, 55(5), 447-475. doi: 10.1080/01494929.2018.1518820
35. Laplant, K. M. (2016). Singlehood. C.L. Shedan (Ed.) Encyclopedia of family Studies içinde (1-5). John Wiley&Sons, Inc. doi: 10.1002/9781119085621.wbefs489
36. Lim, T. (2019). The rise of single-person households and the macroeconomic consequences. Hitotsubashi Journal of Economics, 60, 189-198. doi: 10.15057/30890
37. Loo, H.V.D., & Reijen, W. V. (2006). Modernleşmenin paradoksları. (K. Canatan, Çev.), İnsan Yay.
38. Merriam, S. B. (2018). Nitel araştırma, desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev.). Nobel Yay
39. Muraco, J. A., & Curran, M. A. (2012). Associations between marital meaning and reasons to delay marriage for young adults in romantic relationships. Marriage & Family Review, 48(3), 227–247. doi: 10.1080/01494929.2012.665013
40. Neff, L.A., & Morgan, T. A. (2014). The Rising Expectations of Marriage: What We Do and Do Not Know. Psychological Inquiry, 25(1), 95-100. doi: 10.1080/1047840X.2014.878234
41. Niedzviecki, H. (2011). Ben özelim bireylik nasıl yeni konformizm haline geldi. (S. Erduman, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yay.
42. Nkechi, N., & Umokoro, C. (2021). Singlehood stigmatization: Experience of single woman in Rivers State. EPRA International Journal of Research and Development, 6(1), 154-160. doi: https://doi.org/10.36713/epra2016
43. Özensel, E. (2023). Değişen aile, değişmeyen aile değerleri. Sosyoloji Divanı, 21, 13–29.
44. Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (M. Bütün- S. B. Demir, Çev. Ed.) Ankara: Pegem Akademi.
45. Ritzer, G. (2014). Klasik sosyoloji kuramları. (H. Hülür, Çev.) Ankara: De Ki Basım Yayım.
46. Saldana, J. (2022). Nitel araştırmacılar için kodlama el kitabı (2. b.). (A. Tüfekçi ve S. N. Şad, Çev.), Ankara: Pegem Akademi.
47. Sassler, S., & Goldscheider, F. (2004). Revisiting Jane Austen’s theory of marriage timing: Changes in union formation among American men in the late 20th century. Journal of Family Issues, 25(2), 139–166. doi: 10.1177/0192513X03257708
48. Scott, S. B., Rhoades, G. K., Stanley, S. M., Allen, E. S., & Markman, H. J. (2013). Reasons for divorce and recollections of premarital intervention: Implications for improving relationship education. Couple and Family Psychology: Research and Practice, 2(2), 131. doi: 10.1037/a0032025
49. Shaw, M. C., Forbush, K. T., Schlinder, J., Rosenman, E., & Black, D. W. (2007). The effect of pathological gambling on families, marriages, and children. CNS Spectrums, 12(8), 615-622. doi: 10.1017/S1092852900021416
50. Smith, J A., Flowers, P., & Larkin, M. (2009). Interpretative phenomenological analysis: Theory, method and research. London: SAGE Publications.
51. Sönmez, B. & Kantar, A. (2022). Gönüllü bekârlara yönelik kalıpyargılar ölçeği: Ölçek geliştirme, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Nesne, 10(25), 523-539. doi: 10.7816/nesne-10-22-10
52. Tezcan, F. (2020). Evlenmemiş bireylerin yaşam tarzları: Toplumsal bağlamda gizli bir damgalanma (Yayınlanmamış doktora tezi). Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
53. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Evlenme ve boşanma istatistikleri, 2023. Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim adresi: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Evlenme-ve-Bosanma-Istatistikleri-2023-53707
54. Uprety, M. (2023). Cohabitation: Conceptual significance and practical inconsistency. Pragya Darshan, doi: 10.3126/pdmdj.v5i1.52258.
55. Upton-Davis, K., & Carroll, R. (2020). Living apart together: Is it an effective form of asset protection on relationship breakdown? Journal of Family Studies, 26(1), 92-105. doi:10.1080/13229400.2017.1333446
56. Ünal, S. & Avcı, D. (2019). Kolektiviteden bireyciliğe geçiş: Aile ve evlilik kurumuna dair değişen göstergeler ve kaygılar. Turkish Studies Social Sciences, 14(5), 2641-2668. doi: 10.29228/TurkishStudies.37350
57. Wieteska, M. (2018). Marriage vs cohabitation - an alternative or opposition? An attempt to define cohabitation in opposition to marriage. Journal of Education Culture and Society, 9(1), 27-35. doi: 10.15503/jecs20181.27.35
58. Wynne, C. (2024). The singlehood way. J. Patterson, B. Anthony, & A. Zamantakis (Ed.), Sexuality social justice in, https://pressbooks.pub/sexualitysocialjustice/chapter/chapter-two-the-singlehood-way/
59. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yay.
60. Yıldız, K. (2019). Aile (evlilik) kurumunun oluşumunu etkileyen zorlayıcı maddi unsurlar: Bandırma örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 208–224. https://dergipark.org.tr/tr/pub/avrasyad
61. Zeybek, T., & Kasap, F. (2020). Social perspective for family functions in society. Revista de Cercetare si Interventie Sociala, 71, 305–324. doi: 10.33788/rcis.71.19