Golî Terakkî’nin “Nar Hanım ve Oğulları” Hikâyesinde Liminal Mekân Dinamiklerinin Okunması

Öz

Çağdaş İran edebiyatının önemli kadın yazarlarından olan Golî Terakkî’nin “Nar Hanım ve Oğulları” hikâyesi, liminal mekân kavramı çerçevesinde okunabilecek bir anlatı olarak öne çıkmaktadır. Hikâyede karakterlerin deneyimlediği eşik konumundaki liminal mekânlar, mekân, zaman, kimlik ve kültürel aidiyet temaları bağlamında çok boyutlu yapıya sahiptirler. Başta kadın yolcu (ben-anlatıcı) olmak üzere hikâyede geçen karakterler fiziksel ve psikolojik olarak bir geçiş alanında konumlanırlar. Nar Hanımın Tahran’a gelişiyle başlayan olay örgüsü, sadece coğrafi bir yolculuğun betimlenmesinden ziyade aidiyet, kimlik ve kültürel bağların sınandığı ara-geçiş alanlarını simgeler. Nar Hanım’ın köyünden ilk kez ayrılması, okuma yazma bilmemesi ve İsveç’teki oğullarına kavuşma yolculuğu, onun için hem fiziksel hem de sembolik bir liminal mekân deneyimi yaratır. Bu bağlamda öykü, liminal mekân üzerinden hem karakterlerin psikolojik dönüşümünü hem de göçmenlik ve kültürel kimlik temalarını derinlemesine inceler, böylece okuyucuya aidiyet, yabancılaşma ve kimlik arayışı gibi temaları sorgulatır. Bu çalışmada Golî Terakkî’nin “Nar Hanım ve Oğulları” hikâyesi, liminal mekân bağlamında karakterlerin mekânsal, zamansal ve psikolojik geçişleri açısından incelenecek; hikâyenin çözümlenmesinde metin analizine dayalı yorumlayıcı bir yöntem uygulanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Golî Terakkî
• edebiyat
• hikâye
• liminal mekân
• eşik

A Reading of the Dynamics of Liminal Space in Goli Taraqqi’s Short Story “The Pomegranate Lady and Her Sons”

Öz

Goli Taraqqi, one of the notable women writers of contemporary Iranian literature, offers in “The Pomegranate Lady and Her Sons” a narrative that lends itself well to a reading through the idea of liminal space. The liminal spaces the characters experience in the story are shaped by several themes, including place, time, identity, and cultural belonging. At the beginning of the story, the woman passenger (the first-person narrator) and the other characters are placed in a physical and psychological state of transition. The plot begins when the Pomegranate Lady arrives in Tehran, yet what follows is not only a description of a geographical journey. Instead, it reveals the in-between moments where questions of belonging, identity, and cultural attachment come to the surface. The Pomegranate Lady’s first time leaving her village, her inability to read or write, and her effort to reach her sons in Sweden create a liminal experience that is both concrete and symbolic. Because of this, the story explores not only the characters’ emotional shifts but also broader themes such as migration and cultural identity. It encourages the reader to think about issues like belonging, estrangement, and the search for a stable sense of self. In this study, “The Pomegranate Lady and Her Sons” will be examined in terms of the characters’ spatial, temporal, and psychological transitions. A close, text-based interpretive approach will be used to analyze how liminal spaces shape the narrative.

Anahtar Kelimeler

• Goli Taraqqi
• literature
• short story
• liminal space
• threshold

Kaynakça

1. Augé, Marc. (1995). Non-Places: Introduction to an Anthropology of Supermodernity (J. Howe, Trans.). London: Verso.
2. Avcı, C. & İskender, A. & Özgen Çiğdemli, A. (2022). Havalimanlarının Dili: 4 Havalimanı Web Sitesi Üzerinden Göstergebilimsel Bir Çözümleme. Journal of Academic Tourism Studies, 3(2), 83-99.
3. Aydın, N. (2024). Mekân-Kimlik Bağlamında Yer Adları Oluşumuna Bir Örnek: Karacasu (Erzurum). Karadeniz Araştırmaları, 21(83), 887-902.
4. Bilgili, M. (2020). “Approaches to Philosophy of Space in Geography”. International Journal of Geography and Geography Education, (41), 88-102.
5. Güleç Solak, S. (2017). Mekân-Kimlik Etkileşimi: Kavramsal Ve Kuramsal Bir Bakış. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 14-37.
6. Hall, S. (1990). Cultural Identity and Diaspora. J. Rutherford (Ed.), Identity: Community, Culture, Difference in (222-237). London: Lawrence & Wishart.
7. Huang, W.-J. & Xiao, H. & Wang, S. (2018). Airports as Liminal Space. Annals of Tourism Research, 70, 1–13.
8. Lefebvre, Henri (1991). The Production of Space (D. Nicholson-Smith, Trans.). Oxford: Basil Blackwell.

9. Low, S. & Altman, I. (1992). Place Attachment: A Conceptual Inquiry. Low, S. & Altman, I. (Ed.), Human Behavior and Environment-Place Attachment/ V. 12 in (1-12). New York: Plenum Press.
10. Nanquette, L. (2015). Persian Literature of Exile in France: Goli Taraggi's Short Stories. M. Manani & V. Thomson (Ed.), Familiar and Foreign: Identity in Film and Literature in (173-188). Athabasca: Athabasca University Press.
11. Özkaya, A. (2020). Postmodern Perspektiften Bakıldığında Arabesk Kültür, Kimlik ve Liminal Mekân İlişkisi. ulakbilge, 49, 711–721.
12. Pearson, J. S. (2018). Choreographing the Airport: Field Notes from the Transit Spaces of Global Mobility. London: Palgrave Macmillan.
13. Peker, O. & Süvari, A. (2023). “Anayurt Oteli Eserinin Edebiyat-Sinema Ekfrasisinde Söylem Analizi Kullanılarak Mekânsal Duygu Oluşumuna Etkileri”. Uluslararası Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Dergisi, 10(102), 3449–3462.
14. Rafiei Dehaghani, V. R. & Javad, S. (2025). The Ritual Role of Golnār - The Pomegranate Flower in Iranian Art and Culture. Jaco, (48), 58-65.
15. Relph, E. (1976). Place and Placelessness. London: Pion Limited.
16. Safrastyan, L. (2019). Between Two Worlds: The Reading of The Exile Expirience of Iranian Writer Goli Taraghi. Yerevan State University Faculty of Oriental Studies, 15, 70-80.
17. Spielberger, C. D. (1966) Anxiety and Behaviour: Theory and Research Anxiety. New York: Academic Pres.
18. Terakkî, G. (2000). Câ-yi Diğer. Tahran: İntişârât-i Nîlûfer
19. Tuan, Y. F. (2001). Space and Place: The Perspective of Experience. Minneapolis: University of Minnesota Press.
20. Turner, V. (2018). The Ritual Process: Structure and Anti-Structure. Chicago: Aldine Publishing/ New York: Routledge.
21. Whyte, R. B. (2004). The beach as a liminal space. A. A. Lew, C. M. Hall, & A. M. Williams (Eds.), A Companion to Tourism in (349-359). Oxford: Blackwell.
22. Winnicott, Donald. W. (1971). Playing and Reality. London: Tavistock Publications.
23. Van Gennep, A. (1960). The Rites of Passage (M. B. Vizedom & G. L. Caffee, Trans.). Chicago: University of Chicago Press.
24. Zolfagharkhani, M. & Ostwald, M. J. (2021). The Spatial Structure of Yazd Courtyard Houses: A Space Syntax Analysis of the Topological Characteristics of the Courtyard. Ostwald, M.J. & Lee, J. H. (Eds.), A Space Syntax Analysis of the Topological Characteristics of the Courtyard Building in (5-26). Switzerland: MDPI.