Buğday Çeşitlerinde Tohumun Başakta Bulunuş Yerinin Verim ve Bazı Verim Unsurlarına Etkisi

Öz

Konya'da sulu ve kuru şartlarda 1994-95 vejetasyon döneminde yetiştirilen ekmeklik (Bezostaja-1, Gün-91) ve makarnalık (Kunduru-1149 ve Çakmak-79) buğday çeşitlerinden alınan başakların alt orta ve üst başakçıkları ayrı ayrı harmanlanarak elde edilen tohumlar 1995-96 vejetasyon döneminde ekilmiştir. Bu çalışmada dane verimi, m2'de fertil başak sayısı, başakta dane sayısı, başakta dane ağırlığı, başak uzuniuğu ve bin dane ağırlığı üzerine tohumun başakta bulunuş yerinin etkisi araştırılmıştır. Tohumun başakta bulunuş yerinin dane veriml, m²'de fertil başak sayısı, başakta dane sayısı ve başakta dane ağırlığı üzerine etkisi önemli olmuştur. Genelde orta başakçıklardan alınan tohumların verimi yüksek bulunurken (412.3 kg/da), üst başakçıklardan alınan tohumların verimi daha düşük (367.9 kg/da) bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Buğday
• tohumun başakta bulunuş yeri
• verim

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Effects of Seed Settlement Site on The Spike on Yield and Some Yield Components of Wheat Varieties

Öz

This research was conducted to determine effect of seed settlement site on the spike and growing conditions on yield and yield components of bread wheat (Bezostaja-1, Gün-91) and durum wheat (Kunduru-1149, Çakmak-79) varieties. The wheat varieties were grown watery and dry conditions 1994-95 growing season. Seeds were taken lower, middle and upper site of spike and seeded 1995-96 growing season. The effect of seed settlement site on the spike on grain yield, fertile number m2, seed number and weight per spike, spike lenght and 1000 grain weight were investigated. According to the results of experiment, the highest grain yield (412.3 kg. da¹) was obtained when seeds were taken middle site of spike. The lowest grain yield (367.9 kg.da-¹) was obtained when seeds were taken upper site of spike.

Anahtar Kelimeler

• Seed Settlement
• Site on The Spike
• Wheat

Destekleyen Kurum

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ

Kaynakça

1. Akçin, A., 1991. Tarla Bitkileri Verimlilik Fizyolojisi. Yüksek Lisans Ders Notları (Basılmamış). S.Ü. Ziraat Fak., Konya.
2. Avcı, M., Güler, M., Pala, M., Durutan, N., Karaca, M. ve Eyüpoğlu, H., 1987. Yetiştirme Tekniği Paketi Ögelerinin Orta Anadolu Bölgesi Kurak Koşullarında Buğday Verimine Etkileri. Türkiye Tahıl Sempozyumu Tarım ve Ormancılık Araştırma Grubu, Bursa.
3. Baalbakı, R., Copeland, LO., 1987. The Relationship of Seed Size; Density and Pro- tein Content to Field Performance of Two Soft wheat Varieties. Newsletter of The Association of Official Seed Analysts. 61: 2. USA.
4. Bremner, P.M., 1972. Accumulation of Dry Matter and Nitrogen by Grains in Diffe- rent Positions of the Wheat ear as Influenced by Shading and Dejoliation. Aust. J. Biol. Sci. 25: 657-668.
5. Düzgüneş, O., Kesici, T., Kavuncu, O. ve Gürbüz, F., 1987. Araştırma ve Deneme Me- todları (İstatistiksel Metodları II). Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yayın No: 1021, Ders Kitabı No: 295. Ankara.
6. Evans, L.T. and Wardlaw, I.F., 1976. Aspects of the Comparative Physiology on Grain Yield in Cereals Adv. Agron. 28: 301-559.
7. Geçit, H.H., 1982. Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.em Thell) Çeşitlerinde Ekim Sıklıklarına Göre Birim Alan Değerleri İle Anasap ve Çeşitli Kademede- ki Kardeşlerin Tane Verimi ve Verim Komponentleri Üzerine Araştırmalar. Ankara.
8. Genç, 1., 1974. Yerli ve Yabancı Ekmeklik ve Makarnalık Buğday Çeşitlerinde Verim ve Verime Etkilı Başlıca Karakterler Üzerinde Araştırmalar. Ç.Ü. Ziraat Fak. Yay. 82. Adana. Gökçora, H., 1973. Tarla Bitkileri Islahı ve Tohumluk. Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Yayın No. 490 Ders Kitabı No: 164, Ankara.

9. Gökgöl, M., 1969. Serin İklim Hububatı Ziraatı ve Islahı. Tarım Bakanlığı Ziraat İşleri Genel Müdürlüğü, Özaydın Matbaası, İstanbul.
10. Kusiorska, K. and Tworkowski, 1984. The Influence of Seed Size on Field Emer- gence, GrainYield and Seed Quality of Cereals. Wissenschaftliche-Beitrage, Martin Luther Universitat Halle Wittenberg No: 55 (544), 505-514, Poland.
11. Pavez-Saa, D., 1989. Effect of Seed Size and Sowing Rate of Wheat on Plant Develop- ment and Some Yield Components. Simiente. 59: 1-2, 21-29. Spain.
12. Simmons, S.R., and Moss, D.N., 1978. Nitrogen and Dry Matted Accumulation by Ker- nels Formed at Specific Florets in Spikelets of Spring wheat. Crop. Sci. 18: 139-143.
13. Tosun, O. ve Yurtman, N., 1973. Ekmeklik Buğdaylarda (Triticum aestivum L. em Thell) Verime Etkili Morfolojik ve Fizyolojil: Karakterler Arasındaki İlişkiler. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Yıllığı 23 : 418-434.
14. Yürür, N., Tosun, O., Eser, D. ve Geçit, H.H., 1981. Buğdayda Anasap Verimiyle Bazı Karakterler Arasındakı İlişkiler. Ankara Üniv. Zir. Fak. Yay. 755, Bilimsel Araştırma ve İncelemeler: 443. Ankara.